Hewlêr (Rûdaw) - Madenên giranbiha yên ku di rojên borî de li bazarên cîhanê gihiştibûn astên dîrokî, îro daketin.
Veberhêneran ji bo qezencê dest bi firotinê kir û çavê xwe berda daneyên aborî yên Amerîkayê.
Digel ku zêr, zîv û platîn ji lûtkeyê daketin jî lêgerîna "bendera ewle" ji ber nezelaliyên cîhanî berdewam dike.
Bazarên cîhanî di bin bandora aloziyên jeopolîtîk û daneyên aborî de rojake bi tevger li dû xwe dihêlin.
Zêr, zîv û platîn ku hefteyê bi rekoran dest pê kiribû îro berê xwe da jêr.
Zêr ji sînorê 4 hezar û 500 dolarî vegeriya
Onsa zêr a ku du roj li ser hev rekor şikand, piştî ku doh êvarê sînorê 4 hezar û 500 dolarî test kir îro bi 25 dolaran daket 4 hezar û 475 dolaran.
Zîv û platîn
Zîvê ku du rojên dawî di bilindbûnê de bû îro serê onsê 26 sentan daket û bû 80,87 dolar.
Bihayê kîloya zîv jî li bazarên cîhanê bû 2 hezar û 599 dolar.
Analîst vê daketina piştî lûtkeya 82,60 dolarî ya doh wekî "sererastkirina bihayê" şîrove dikin.
Platîna ku hefteya borî zêdetirî 300 dolaran qîmet qezenc kiribû îro 70 dolar daket û bû 2 hezar û 350 dolar.
Platînê sala 2025an bi zêdebûna ji sedî 124an girtibû û ji ber pirsgirêkên dabînkirinê û daxwaza wesayîtên hîbrîd hîn jî nêzîkî asta herî bilind a dîroka xwe ye.
Siyaset û Fed
Du sedemên sereke li pişt vê tevgera madenên giranbiha hene.
Veberhêner balê dikişînin ser rapora îstîhdamê ya Kanûna Pêşîn a Amerîkayê ku roja înê tê eşkerekirin.
Rayedarê Fedê Neel Kashkari diyar kir ku zêdebûna bêkariyê dibe ku bibe sedema kêmkirina faîzê û ev daxuyanî û daneyên qels ên pîşesaziyê dê rasterast bandorê li biryara faîzê ya Fedê ya 28ê Kanûna Paşîn bikin.
Pêşbîniyên kêmkirina faîzê wiha dikin ku metal di maweyê dirêj de bi hêz bimînin.
Aloziyên siyasî
Aloziya esasî ya li bazaran ji aliyê siyasî ve tê.
Girtina Nicolas Maduro ya ji aliyê hêzên Amerîkayê ve û daxuyaniyên Donald Trump ên ku dibêje dibe Washington hikûmeta Venezuelayê bi rê ve bibe bazar hejandin.
Trump gefa êrişa leşkerî xwar eger hikûmeta demkî hevkarî neke.
Koşka Spî ji bo Greenlandê vebijêrkên leşkerî li ser maseyê dihêle û di navbera Çîn û Japonyayê de jî aloziya hinartina teknolojiya leşkerî heye.
Ev yek dikare veberhêneran her kêliyê careke din ber bi benderên ewle (zêr û zîv) ve bibe.
Li gorî pisporan, her çi qasî îro daketineke teknîkî çêbûbe jî gefên leşkerî yên li cîhanê, bêîstîqrariya siyasî û siyaseta derve ya êrişkar a Amerîkayê dibe ku bibe sedem ku kanzayên giranbiha her kêliyê pêleke nû ya bilindbûnê bidin destpêkirin.
