Hewlêr (Rûdaw) - Raporeke rojnameya New York Timesê (NYT) diyar kir ku Îsraîlê zêdetirî salekê li çolterên rojavayê Îraqê du baregehên leşkerî yên veşartî ji bo operasyonên li dijî Îranê bi kar anîne.
Ev rewş piştî kuştina şivanekî Îraqî hat eşkerekirin ku bi lêrasthatinî nêzîkî yekê ji wan baregehan bûbû.
Şivanê 29 salî Ewz Şemerî 3yê Adara 2026an bi otomobîla xwe ber bi bajarokê Nuxeybê yê li çoltera rojavayê Îraqê bi rê ket da ku pêdiviyên malê bikire.
Ewz di rê de rastî tiştekî neasayî hat: Leşker, helîkopter û gelek konên li derdora rêyeke danîna balafiran dîtin.
Ewz telefonî fermandariya leşkerî ya herêmê kir da ku tiştên dîtine ji wan re bibêje lê ew ti carî negihîşt mala xwe.
Şahid dibêjin ku helîkopterek li asmanê herêmê firiyaye û gule li otomobîla Ewz barandine heta ku bi temamî şewitiye. Piştî du rojan, xizmên wî termê wî yê şewitî dîtiye.
Li ser axa Îraqê du baregehên Îsraîlê
Wekî ku New York Times dibêje, dîtina Ewz Şemerî perdeya li ser sireke mezin rakir: Îraq zêdetirî salekê bûye cihê du baregehên veşartî yên Îsraîlê.
Berpirsên pilebilind ên Îraqî û yên herêmê ji New York Timesê re ragihand ku ji xeynî wê baregeha ku Ewz nêzîkî wê bûbû, baregeheke din a nepenî jî li çolterên rojavayê Îraqê hebûye.
Li gorî agahiyan, Îsraîlê ji dawiya sala 2024an ve dest bi amadehiya van baregehên demkî kiriye da ku mesafeya firîna balafirên xwe ya ji bo lêdana Îranê kêm bike.
Ev baregeh di şerê 12 rojî yê Hezîrana 2025an de ji bo dabînkirina sotemeniyê, piştgiriya asmanî û dermankirina bijîşkî hatine bikaranîn.
Bêdengiya Washingtonê û serweriya Îraqê
Xala herî balkêş a vê raporê ew e ku Washington herî kêm ji Hezîrana 2025an ve ji hebûna van baregehên Îsraîlê agahdar bûye lê Bexda agahdar nekiriye.
Parlamenterê Îraqî Wed Qedo got, “Ev bêrêziyeke eşkere ye li hemberî serweriya Îraqê û rûmeta gelê wê.”
Du berpirsên ewlehiyê yên Îraqî dibêjin ku di dema şer de, Washingtonê Îraq neçar kiriye ku radarên xwe bitemirîne.
Amerîkayê hinceta parastina balafirên xwe nîşan daye lê vê yekê wiha kiriye ku artêşa Îraqê nikaribe çalakiyên biyanî yên li ser axa xwe bibîne.
Rûbirûbûna artêşa Îraqê û hêzên biyanî
Fermandariya herêmî ya Îraqê piştî agahiyên Ewz bi rojekê tîmeke sîxuriyê şand herêmê.
Dema ku yekîneyên Îraqî nêzîkî cihê bûyerê bûn, ji aliyê hêzên “biyanî” ve gule li wan hatin barandin.
Di encamê de leşkerekî Îraqî hat kuştin û du leşker jî birîndar bûn.
Dema ku Serokerkanê Artêşa Îraqê Ebdulemîr Yaralah telefonî hevtayên xwe yên Amerîkayê kir, wan ragihand ku ew hêz ne Amerîkî ne.
Piştî vê yekê ji bo Bexdayê eşkere bû ku ew hêz Îsraîlî ne.
Parlamenterê Îraqî Hesen Fedem got, “Baregeha Nuxeybê tenê yek ji wan baregehan bû ku hat eşkerekirin.”
Bertekên siyasî û ewlehiyê
Hikûmeta Îraqê heta niha bi awayekî fermî hebûna van baregehan piştrast nekiriye.
Berdevkê Fermandariya Giştî ya Hêzên Çekdar ên Îraqê Lîwa Sed Men diyar kir ku ti agahiyên Îraqê li ser van cihan nînin.
Pisporê jeopolîtîk Remzî Mardînî hişyarî da ku ev eşkerebûn li ser hevsengiya siyasî ya Îraqê metirsiyeke mezin çêdike.
Her wiha dê bibe hinceteke xurt ji bo milîsên nêzîkî Îranê da ku danîna çekan red bikin.
Niha baregeha Nuxeybê hatiye valakirin lê çarenivîsa baregeha duyem hîn ne diyar e.
Malbata Ewz Şemerî niha tenê edaletê dixwaze. Emirê pismamê Ewz got:
“Em dixwazin ku hikûmet li ser vê bûyerê lêpirsînê bike; em dixwazin rêz li mafê kuştiyê me were girtin.”