Hewlêr (Rûdaw) - Serokê Rûsyayê Vladimir Putin îhtimala hevdîtina bi Serokê Ukraynayê Volodymyr Zelensky re red kir.
Ev tenê rojekê piştî wê yekê hat ragihandin ku Zelensky ji bo bidawîanîna şerê 4 salan ê di navbera her du welatan de daxwaza hevdîtineke rûbirû kiribû.
Vladimir Putin doh li Foruma Aboriyê ya Saint Petersburgê ragihand ku ew "sûdê" di hevdîtina bi Zelensky re de nabîne heta ku li ser mercên peymana aştiyê lihevkirin çênebe.
Vê daxuyaniyê kir ku Kîev bertekê nîşan bide û Serokê Rûsyayê wekî "lawaz" bi nav bike ku "şer hilbijartiye."
Serokê Rûsyayê soz da ku dê êrişên leşkerî yên welatê wî bidomin heta ku hemû armancên şer bi temamî bi dest dikevin.
Rûsya tekeziyê li ser kontrolkirina herêma Donbasê ya li rojhilatê Ukraynayê û sepandina sînordarkirinên siyasî û leşkerî yên tund li ser cîranê xwe dike.
Kîev û hevpeymanên wê van mercan wekî "xwedestvedan" dibînin û red dikin.
Heta niha dan û standinên aştiyê yên ku bi navbeynkariya Amerîkayê bi rê ve diçin, nekarîne her du aliyan nêzîkî lihevkirinê bikin.
Bersiva Putin a ji bo daxwaza Zelensky
Zelensky roja pêncşemê peyamek ji Putin re şand û tê de got:
"Ukrayna pêşniyar dike ku ev şer bi rêya civîneke rasterast a di navbera min û te de bi dawî bibe.
Ez pêşniyara hevdîtinekê dikim û dixwazim demeke diyarkirî ji bo wê bê danîn."
Putin di bersiva xwe de anî ziman:
"Ez ti wateyan di hevdîtinê de nabînim. Bila pispor bixebitin û hinek çareseriyan amade bikin, paşê em dikarin bicivin."
Ji dema ku Rûsyayê Sibata 2022yan operasyona xwe ya leşkerî ya li Ukraynayê daye destpêkirin ve, bi dehan hezar kes hatine kuştin.
Her wiha herêmeke berfireh a rojhilat û başûrê Ukraynayê wêran bûye û bi milyonan kes jî koçber bûne.
Putin peyama Serokê Ukraynayê wekî "nêşîrîn û bêrêz" bi nav kir û diyar kir:
"Mebest jê çi ye? Gelo amûrek e ji bo afirandina atmosfereke guncav a ji bo hevdîtinê an ji bo wê yekê ye ku piştrast bibin ku ti hevdîtinên kesî nayê kirin?
Bi dîtina min mebest a duyem e."
Putin destnîşan kir ku ew naxwaze bi Zelensky re biaxive û behsa artêşa welatê xwe kir û got:
"Welat bi we serbilind e û me hêviyeke mezin bi we ve girê daye."
Ev daxuyaniyên Putin di demekê de ne ku şerê her du welatan ketiye qonaxeke aloz.
Her wiha hewldanên dîplomatîk ji ber zêdebûna êrişên li qadê gihîştine asêbûnê.
"Me şandeyek şand Kîevê lê wan keç kuştin"
Putin ramana "hevdîtin tenê ji bo hevdîtinê" ya bi Zelensky re red kir û cara yekem eşkere kir ku meha borî şandeyek şandiye Kîevê lê bersiva Ukraynayê "kuştina zarokan" bûye.
Putin anî ziman ku meha borî bazirganekî Rûs wekî nûnerekî nefermî çûye Kîevê û bi hikûmeta Ukraynayê re civiyaye û ev yek jî li ser daxwaza aliyê Ukraynayê bûye lê wekî ku Serokê Rûsyayê dibêje, tenê rojekê piştî wê hevdîtinê, hêzên Ukraynayê bi rêya çend pêlên dronên bombebarkirî wargeheke li Luhanskê bombebaran kiriye.
Di encamê de 21 kes hatine kuştin û piraniya qurbaniyan jî keç bûne.
Serokê Rûsyayê ew kêlî bi bîr anî ku ji nûnerê xwe pirsiyaye:
"Wateya vê çi ye? Ew daxwaza hevdîtinê dikin û di heman demê de êrişên hovane û eşkere yên wekî kuştina zarokan dikin?"
Wekî ku Putin dibêje, nûner jê re gotiye ku Ukrayniyan gotiye "Ti ravekariyên me ji bo vê yekê nînin."
Zelensky: Putin şer hilbijart
Zelensky di wê baweriyê de ye ku hevdîtina her du serokan ji bo çareserkirina pirsên sereke yên peymana aştiyê pêwîst e.
Zelensky piştî bersiva Putin diyar kir:
"Mixabin aliyê Rûs careke din şer hilbijart.
Her kesî bersiva îro bihîst, bersiveke lawaz bû. Ew bi hêsanî naxwaze şer bi dawî bibe."
Pêşniyara Zelensky piştgiriya hevpeymanên sereke yên wekî Donald Trump û Emmanuel Macron hebû.
Biryar e roja yekşemê Zelensky li Londonê bi Serokkomarê Fransayê Emmanuel Macron, Serokwezîrê Brîtanyayê Keir Starmer û Serokwezîrê Almanyayê Friedrich Merz re bicive.
Armanca vê civînê ew e ku vîzyoneke nû bide hewldanên bidawîanîna şer.
Putin li pêşberî komek bazirgan û mêvanên biyanî yên li forumê eşkere kir:
"Dê kiryarên leşkerî rojekê bi dawî bibin.
Bê guman dema ku me ew armancên ku me ji xwe re diyar kirine bi dest xistin, dê bi dawî bibin."
Aboriya Rûsyayê
Serokê Rûsyayê hemû ew gotegot red kirin ku dibêjin aboriya Rûsyayê ji ber mesrefa zêde ya şer ber bi rûxînê ve diçe.
Ev yek tevî bilindbûna bihayan, zêdekirina bacê û gihîştina mesrefa deynkirinê ya asta herî bilind a di 20 salên borî de ye.
Putin destnîşan kir:
"Em ji her aliyê ve rexneyan dibihîzin ku dibêjin her tişt rûxiyaye lê em gihîştine heman wê asta ku welatên herêma euroyê di çend salên borî de tê de bûn."
Wî her wiha tekez kir ku Rûsya mijûlî avakirina aboriyeke xwedî "serwerî" ye.
