Erbil (Rûdaw) - Irak’ın güneyindeki çöllerde Enfal soykırımı kurbanlarına ait yaklaşık 250 toplu mezar tespit edildiği ancak bugüne kadar sadece 25 mezarın açıldığı bildirildi. Bakanlık, şimdiye kadar sadece 3 bin 635 şehidin naaşına ulaşılabildiğini açıkladı.
Kürdistan Bölgesi Şehit ve Enfal İşleri Bakanlığı, Saddam Hüseyin rejimi tarafından gerçekleştirilen Enfal soykırımına ait toplu mezarlarla ilgili çarpıcı veriler paylaştı.
Tespit edilen yüzlerce toplu mezara rağmen, kazı ve naaşları çıkarma çalışmalarının oldukça yavaş ilerlediği ifade edildi.
Rûdaw’a konuşan Kürdistan Bölgesi Şehit ve Enfal İşleri Bakanlığı Toplu Mezarlar Müdürü Aram Nuri, "Uydu verileri ve yapılan saha taramalarına göre, toplu mezar sayısının 200 ile 250 arasında olduğu tahmin ediliyor. Ancak bugüne kadar Irak’ın 17 farklı bölgesinde sadece 25 toplu mezar açıldı. Bu sayı, tespit edilenlerin yanında denizde bir damla gibidir" dedi.
Sadece 3 bin 635 şehidin naaşına ulaşıldı
Bakanlık verilerine göre, 2004 yılından bu yana yürütülen çalışmalarda sadece 3 bin 635 Enfal şehidinin naaşına ulaşılarak Kürdistan Bölgesi’ne getirilebildi.
Toplu mezarların büyük bir kısmının Musenna vilayetine bağlı Semawa çöllerinde olduğu bilinirken; Diyala’daki Hamrin bölgesi ve Musul yakınlarında da çok sayıda Kürt toplu mezarı bulunduğu belirtiliyor.
Aram Nuri, Samawa’daki Tel Şeyhya bölgesinde bulunan mezarların çoğunlukla Koye, Kerkük, Çemçemal ve Germiyan bölgesinden sürülen Kürtlere ait olduğunu; Busaya bölgesindekilerin ise kaybedilen Barzanilere ait olduğunu ifade etti.
Nugre Salman Kalesi: Bir işkence merkezi
Bakanlığın Rûdaw ile paylaştığı verilere göre, sadece meşhur Nugre Salman Kalesi’nde 4 bin ile 5 bin arasında Kürt kadın, çocuk ve yaşlı tutsak edildi.
Soykırımdan kurtulanların anlatımlarına göre, bu kalede kalanlar sistematik işkence ve tecavüze maruz kaldı; hayatını kaybedenlerin naaşları ise vahşi hayvanlara ve çöl köpeklerine yem edildi.
Nuri, "Kurbanların hepsi Nugra Salman’a götürülmedi. Birçoğu doğrudan çölün ortasında infaz edilerek oracıkta açılan çukurlara gömüldü" şeklinde konuştu.
"Nugre Salman Celladı"na idam cezası
Kürtler arasında "Nugra Salman Celladı" olarak bilinen ve kalenin sorumlularından biri olan Acac Ahmed Hardan Zuaiter el-Ubeydi, işlediği insanlık suçları nedeniyle yargılandığı davada mahkum edildi.
Irak Yüksek Ceza Mahkemesi, Nugre Salman’da Kürtlere yönelik işkence ve katliamlardan sorumlu tutulan Acac Ahmed Hardan hakkında 14 Mayıs 2026 tarihinde idam kararı verdi.