Erbil (Rûdaw) – Kürt Dil Platformu Sözcüsü Şerefxan Cizîrî, Kürtçe çalışmalar konusunda bir uyum olması gerektiğini belirtti.
Rûdaw bültenine konuk olan Şerefxan Cizîrî; Mezopotamya Vakfı’nın yeni çalışmaları, dil kurumlarının meşruiyeti ve platformun mevcut durumu hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Cizîrî, ulusal bir koordinasyon sağlanmadığı sürece dil sorunlarının çözülemeyeceğini vurguladı.
Çalışma prensiplerine değinen Cizîrî, "Temel sloganımız şuydu: 'Biz Kürt’üz, ülkemiz Kürdistan'dır ve dilimiz Kürtçedir.' Eğer bu netlik sağlanırsa sorun kalmaz. Ancak ne zaman ki birileri 'Hayır, vatan benim partimdir' derse, işte o zaman sorunlar başlar" dedi.
Kürtçe konusunda bir koordinasyon olması gerektiğini dile getiren Cizîrî, “Bence dil çalışmaları konusunda, özellikle de Bakur’da (Kuzey) bir koordinasyon ve uyum olmalı. Herkesin meseleyi kendi tarafına çekmesi doğru değil. Herkes kendisini ‘dil merkezi’ ilan ediyor ama bu gerçekçi değil. Uzmanlarla çalışabilmeliyiz. Uzmanlık sadece dilbilgisi bilmek değildir” değerlendirmesinde bulundu.
Cizîrî’nin Rûdaw’ın sorularına verdiği yanıtlar şöyle:
Rûdaw: Mezopotamya Vakfı, sekiz yıllık bir çalışmanın ürünü olan yeni bir yazım kılavuzu (ferhenga rastnivîsê) hazırladı. Bu çalışmayı nasıl değerlendiriyorsunuz? Yazım sorunlarına çözüm olur mu?
Şerefxan Cizîrî: Kuşkusuz bu çok iyi bir çalışma ve daha önce yapılması gerekiyordu. Ancak burada açıkça ifade etmek istediğim bir sorun var: Bir kurum bir çalışma yaptığında, eğer o kurumun genel bir meşruiyeti yoksa sorunlar çıkar. Bu tür çalışmaların Kürt hareketleri ve üst kurumlar tarafından kabul görmesi gerekir. Aksi takdirde başkaları çıkıp alternatif üreterek ‘Hayır, doğrusu budur’ diyebilir. Mezopotamya Vakfı’nın çalışmasının bir başlangıç olacağına inanıyorum, gelecekte üzerine eklemeler yapılabilir. Fakat asıl soru şu: Bu sözlük nerede ölçüt (standart) kabul edilecek? Hangi medyada veya okulda? Kim "Bu doğrudur veya yanlıştır" diyecek? Bu yüzden meşruiyet çok önemlidir.
Rûdaw: Bu meşruiyetin sağlanması için ne yapılmalı?
Şerefxan Cizîrî: Bence dil çalışmaları konusunda, özellikle de Bakur’da bir koordinasyon ve uyum olmalı. Herkesin meseleyi kendi tarafına çekmesi doğru değil. Herkes kendisini ‘dil merkezi’ ilan ediyor ama bu gerçekçi değil. Uzmanlarla çalışabilmeliyiz. Uzmanlık sadece dilbilgisi bilmek değildir. Avrupa’daki akademilerde, örneğin İsveç’te; yazarlar, şairler, sosyologlar ve gazeteciler akademinin içindedir. Bizim koordinasyonumuz da böyle olmalı. Dil kurumlarına üyelik kriterleri netleşmeli. Kürt hareketi meşru bir üst kurum oluşturmazsa bu sorunlar sürecektir.
Rûdaw: Kürt Dili Platformu başlangıçta çok aktifti ancak son dönemde faaliyetleriniz azaldı. Bunun sebebi nedir?
Şerefxan Cizîrî: Hiçbir şeyi gizlemiyoruz. Bizim temel ilkemiz ‘Biz Kürt’üz, ülkemiz Kürdistan'dır ve dilimiz Kürtçedir’ idi. Bu ilkede mutabık kalındığında sorun çıkmıyor. Ancak ‘Vatan partimdir’ anlayışı devreye girince işler karışıyor. Platform 2018 yılında 9 siyasi parti tarafından kuruldu. Yedi-sekiz yıl boyunca güzel işler yaptık. Fakat yeni bir süreçle birlikte, parlamento ve belediyelerde yer alan bazı arkadaşlarımız dil meselesini farklı bir yöne çekti. Dil meselesini bir partinin meselesi haline getirmek istediler.
Rûdaw: Yani siyasi anlaşmazlıklar dil çalışmalarını mı etkiledi?
Şerefxan Cizîrî: Evet, iç sorunlar baş gösterdi. Örneğin Kürdistan Bölgesi ile ilişkiler konusunda görüş ayrılıkları yaşandı. Bazı arkadaşlar çok sert tutumlar sergiledi. Ayrıca DEM Parti ve DBP bünyesindeki arkadaşlar kendi içlerinde ‘Dil Platformu’ adıyla başka bir yapı kurdular. Bizim platformumuzu da kendi şemsiyeleri altına almaya çalıştılar. Bu doğru bir yaklaşım değil. Platform ‘dil bilimi’ için değil, ‘dil siyaseti’ için vardır. Biz Kürtçenin eğitim dili ve resmi dil olmasını savunuyorduk. Ancak siz geri çekilip ‘Ben sadece kendi çalışmamı yaparım’ derseniz bu olmaz. Bu sorunlar Rojava ve Başûr’da da var. Ulusal bilinç, parti çıkarlarının önüne geçmelidir. Dilimiz ve ulusal kimliğimiz üzerinden kavga edemeyiz.