Erbil (Rûdaw) - Ünlü Kürt şair Seydayê Keleş’in (Mele Hüseyin-i Bizguri) vefatının üzerinden 19 yıl geçti.
Asıl adı Mele Hüseyin-i Bizguri olan Seydayê Keleş, 1930 yılında Mardin’in Görentepe (Bizgûr) köyünde dünyaya geldi.
Henüz altı yaşındayken yetim kalan Keleş, birçok Kürt şairi gibi zorlu bir çocukluk dönemi geçirdi. Yaşadığı kimsesizliği ve zorlukları şu sözlerle dile getirmişti:
"Yetim kaldım ve kimsem yoktu. Bazı akrabalarımız vardı ama bana sahip çıkmadılar. Üç yıl geçti, yine sokaklarda kaldım. O zaman biraz büyümüştüm ve çalışmaya başladım; köylülerin çobanı oldum. İki erkek kardeşim ve bir kız kardeşim vardı, bu yüzden çocuk yaşta yüküm çok ağırdı."
Yoksulluk ve hayatın getirdiği zorluklar nedeniyle yönünü Rojava’ya (Binxet) çeviren Keleş; küçük yaşlarda çobanlık, çiftçilik ve amelelik yaparak hayatın acı gerçeklerini bizzat tecrübe etti. Bu zorlu yaşam öyküsü, onun şiirlerinin temelini oluşturdu. Güçlü dizeleriyle baskıya ve sömürüye karşı sesini yükseltti.
Aydınlarla buluşma ve edebi çalışmaları
Seydayê Keleş, 1945 yılında Cegerxwîn, Qedrî Can ve Tîrêj gibi dönemin önemli Kürt aydınlarıyla tanıştı. Bu tanışıklığın ardından yurtseverlik faaliyetlerine ağırlık vererek Kürtçe şiirler yazmaya başladı. Geride duygu ve mücadele dolu yüzlerce dize bıraktı.
Yayımlanmış eserleri arasında “Em û Dijmin”, “Rêka Gel”, “Derdê Milet”, “Ronahî”, “Xebat” ve “Gotinên Pêşiyan” bulunmaktadır. Ayrıca düşünce dünyasının derinliklerini yansıtan “Bîranînên Min” adlı bir el yazması eseri de mevcuttur.
Kurtuluş yolu: Okumak
Seydayê Keleş, 18 Haziran 2007 tarihinde Kamışlo’da hayata gözlerini yumdu.
Cenazesi Kamışlo’daki Qidûr Beg Mezarlığı’na defnedildi.
Keleş, “Tev Bibin Xwenda” adlı şiirinde okumayı sadece bir ihtiyaç değil, aynı zamanda esaretten kurtuluşun tek yolu olarak görmüştür.
Şiir şöyle:
“Bi şev û bi roj herin dibistan
Li paş nemînin tev bibin xwenda
Divê herin pêş Kurdên jêr û jor
Tevde bixwînin da nebin wenda
Destên hev bigirin herin bo rewşen
Êrîş kin dijmin vemalin zenda
Ev bû du sed sal em mane bindest
Ji bo xwe vêxin agir û finda
Werin bi carek destan bidin hev
Bi ramanek rast têkevin benda
Divê herin pêş gelê Kurd hemî
Li bajêr û gund tev nebin wenda”
