Diyarbakır (Rûdaw) – Diyarbakır’da pamuk üreticileri, artan maliyetler ve düşük satış fiyatları nedeniyle zor günler geçiriyor. Kilogramı 35-40 liradan satılan pamuk, çiftçilerin giderlerini karşılamaya yetmiyor. Tarlalarda çalışan mevsimlik işçiler de ağır çalışma koşulları ve geçim sıkıntısıyla mücadele ediyor.
Diyarbakır’da “beyaz altın” olarak bilinen pamukta hasat sezonu başladı. İlkbahar yağışlarının geç sona ermesi nedeniyle ekimin geciktiği kentte, sonbahar yağmurlarının ürüne zarar vermesinden endişe eden çiftçiler hasada erken başladı.
Kent genelinde her yıl ortalama 750 bin dönüm arazide pamuk ekiliyor. Ancak son yıllarda artan üretim maliyetleri ve düşen gelirler, çiftçilerin pamuk üretimine olan ilgisini azaltıyor.
Üreticiler, bu yıl hem verimin düşük olduğunu hem de pamuk satış fiyatlarının beklentilerinin altında kaldığını belirtiyor.
Şu anda kilogramı 35-40 liradan satılan pamuğun fiyatının en az 50 liraya, yani yaklaşık 1 ABD dolarına yükselmesi gerektiğini söyleyen çiftçiler, aksi halde emeklerinin karşılığını alamadıklarını ifade ediyor.
“Masrafımızla gelirimiz birbirine denk geliyor”
Pamuk üreticisi Ali Arslan, bu yıl 170 dönüm alanda pamuk ektiğini belirterek üretim maliyetlerinin yüksekliğine dikkat çekti.
Gübre, tohum, ilaç, sürüm, ulaşım ve sulama giderlerinin dönüm başına 24-25 bin lirayı bulduğunu söyleyen Arslan, bir dönümden yaklaşık 700 kilogram pamuk elde ettiklerini belirtti.
Pamuğun kilogramını 30-35 liradan sattıklarında dönüm başına elde ettikleri gelirin 24-25 bin lirada kaldığını ifade eden Arslan, şöyle konuştu:
“Masrafımızla gelirimiz birbirine denk geliyor, bize hiçbir şey kalmıyor. Aile arazimiz olduğu için ekmek zorundayız. Yoksa bir kuruş bile kazancımız yok.”
Mevsimlik işçiler de geçinemiyor
Pamuk tarlalarında çalışan mevsimlik işçiler de ağır çalışma koşullarından ve artan yaşam maliyetlerinden şikâyetçi.
Yaklaşık 80 işçiyle birlikte tarlada çalışan Evdo Tekin, sabaha karşı saat 03.00’te kalkarak çalışmaya başladıklarını ancak geçimlerini sağlamakta zorlandıklarını söyledi.
Tekin, temel ihtiyaçlarını karşılamakta bile güçlük çektiklerini belirterek şunları dile getirdi:
“Sabah mazot alacak param yoktu. Tarla sahipleri de para veremiyor. Çiftçi kazanırsa bizim ücretimizi ödeyebilir, biz de kazanabiliriz. Bugün bir kilo şeker bin 200 lira, bir teneke yağ 2 bin lira. Bu şartlarda ailemi geçindiremiyorum.”
“Yoksulluktan mecburen çalışıyoruz”
Mevsimlik işçi Gozê Çetin de pamuk toplamanın oldukça ağır bir iş olduğunu, ancak geçim sıkıntısı nedeniyle çalışmak zorunda kaldıklarını söyledi.
Çetin, “Bu çok ağır bir iş. Sırtımız ağrıyor ama yoksulluktan perişan olmuş durumdayız. Kazancımız yetmiyor ama mecburiyetten geliyoruz. İşsiz kalamayız, çalışıyoruz” dedi.
Mevsimlik işçi Metin Tekin ise yıl boyunca farklı işlerde çalışarak ailesinin geçimini sağlamaya çalıştığını anlattı.
Tekin, “Çok zor bir iş yapıyoruz. Mevsimlik işçiyiz; biber toplama ve pamuk işlerinde çalışıyoruz. Pamuk sezonu bitince İstanbul’a gidip çalışıyoruz. Buradaki sezon başlayınca yeniden geri dönüyoruz” diye konuştu.
Diyarbakır pamuk üretiminde ikinci sırada
Diyarbakır, Türkiye genelindeki pamuk üretiminde yaklaşık yüzde 20’lik payla Şanlıurfa’nın ardından ikinci sırada yer alıyor.
Ancak çiftçiler, üretime yeterli destek sağlanmaması ve ürün için maliyetleri karşılayacak bir fiyat belirlenmemesi durumunda pamuk üretiminin her yıl daha da azalacağı uyarısında bulunuyor.
