Erbil (Rûdaw) – Kpler Ortadoğu Başkanı Amena Bakr, ABD’nin savaş sürecinde fiyatları düşük tutabilmek adına İran petrolüne yönelik yaptırımları esnetmesini "beklenmedik bir hamle" olarak nitelendirdi. Bakr, "Şu an denizde, tankerlerde bekleyen yaklaşık 156 milyon varil İran petrolü var. Ancak yaptırımların gevşetilmesi, bu petrolün piyasadaki boşluğu dolduracağı anlamına gelmiyor. Savaşın yarattığı arz kesintisi o kadar büyük ki, bu tür geçici önlemler Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasının yarattığı krizi çözemez" dedi.
Enerji veri analiz şirketi Kpler’in Ortadoğu Enerji Araştırmaları Başkanı Amena Bakr, ABD’nin İran petrolüne yönelik yaptırımları gevşetme kararının küresel piyasalardaki devasa arz açığını kapatmaya yetmeyeceğini söyledi. Bakr, Körfez ülkelerinin depolama kapasitelerinin dolması nedeniyle üretimi günlük 9 milyon varil düzeyinde kıstığını açıkladı.
Amena Bakr, Rûdaw Ekonomi Bülteni’nde Muhammed Şeyh Fatih’in sorularını yanıtlayarak, İran-ABD savaşıyla sarsılan küresel enerji piyasalarına ilişkin çarpıcı veriler paylaştı.
Körfez ülkeleri üretimi 9 milyon varil düşürdü
Hürmüz Boğazı’ndaki trafik felcinin üretici ülkeleri zor durumda bıraktığını belirten Bakr, şu bilgileri paylaştı:
"Hürmüz Boğazı’ndan geçişler bazı günler sıfıra iniyor. Savaşın başından bu yana sadece İran’a ait yaklaşık 100 gemi bu yolu kullanabildi, diğer ülkeler için rota tamamen tıkalı. Bu durum Suudi Arabistan, BAE, Kuveyt ve Irak gibi üreticilerin depolarının dolmasına neden oldu. İhraç edilemeyen petrol nedeniyle bu ülkeler, toplamda günlük 9 milyon varillik bir üretim kesintisine gitmek zorunda kaldı."
Kürdistan boru hattı Irak için "nefes borusu" oldu
18 Mart’ta Kerkük petrolünün Kürdistan Bölgesi boru hattı üzerinden Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na akmaya başlamasını değerlendiren Bakr, bu adımın önemine dikkat çekti:
"Bu hamle Irak için zorunluydu çünkü petrolünü ihraç edecek başka yolu kalmamıştı. Boru hattı şu an günlük 160 bin varil ile başladı, 250 bin varile çıkacak. Bu, küresel krizi tamamen çözmese de üretimi günlük 900 bin varile kadar düşüren Irak’ın daha fazla kesinti yapmasını önleyecek stratejik bir nefes borusudur."
Katar’ın gaz tesislerine ağır darbe: "Avrupa’yı sert bir kış bekliyor"
Savaşın doğal gaz ayağındaki tehlikeye de değinen Bakr, İsrail’in İran’daki Güney Pars sahasına ve İran’ın Katar’ın enerji tesislerine yönelik saldırılarının kalıcı hasar bıraktığını ifade etti:
"Katar’ın vurulan gaz tesislerinin onarılması için milyarlarca dolar ve en az 5 yıl gerekiyor. Bu durum, küresel gaz arzının %6’sının piyasadan silinmesi demek. Bu tablo, özellikle gaz ithalatına bağımlı olan Avrupa için çok pahalı ve sert geçecek kış mevsimleri anlamına geliyor. Mevcut kriz, Koronavirüs dönemindeki 'talep şokunun' aksine gerçek bir 'arz şoku'dur."
Bakr son olarak, BAE’nin Hürmüz’ü bypass eden Füceyre Limanı’nın 1,8 milyon varil kapasiteye sahip olmasına rağmen sürekli İran füzelerinin hedefi olduğunu, bu güvenlik riskinin enerji güvenliğini imkansız kıldığını sözlerine ekledi.
