Diyarbakır (Rûdaw) – Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde düzenlenen 2’nci Kitap Fuarı, Kürtçe yayıncılık ve yazarlığın yaşadığı sorunları da gündeme taşıdı.
7 Mayıs’ta başlayan ve 10 Mayıs’a kadar sürecek olan fuar, Ergani Belediyesi ile Kürt Yayıncılar Birliği’nin (YEWKURD) iş birliğiyle düzenleniyor.
Fuarda 50 yayınevi yer alırken, bunların 22’sini Kürtçe yayınevleri oluşturuyor. Yaklaşık 100 yazar da fuar boyunca okurlarla buluşarak kitaplarını imzalayacak.
Peki Kürt yazarlar yazarlık yaparak geçimlerini sağlayabiliyor mu? Kürtçe kitaplar ne kadar satılıyor? Kürtçe okuma oranı hangi düzeyde?
Rûdaw, Ergani’de bu soruları yazarlara ve yayınevi sahiplerine sordu.
“Masrafları cebimizden karşılıyoruz”
Yazarların ortak görüşü, Kürtçe yazarlık yaparak geçimlerini sağlamanın neredeyse imkânsız olduğu yönünde.
Yazar Mehmet Sert, kitap satışlarının çok düşük olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Maalesef mümkün değil. Zaten geçimimizi sağlayamıyoruz. Hatta tam tersine, kitapları kendi cebimizden bastırıyoruz ve masrafını bile çıkaramıyoruz.”
Yazar Edîb Polat ise Kürtçenin eğitim dili olmamasının büyük bir engel olduğunu ifade ederek şöyle konuştu:
“Kitaplarımdan telif ücreti alıyorum ama insan bu parayla geçimini sağlayamaz. Kürtçe eğitim sisteminde yer almadığı ve resmi dil olmadığı sürece bu durum böyle devam edecek. Devlet Kürtçeyi kabul ettiği zaman bu piyasa da gelişebilir.”
“Kürtçe yazarlık fedakarlıktır”
Yazar Deniz Gündüz de kitap satışlarının yetersiz olduğunu, Kürtçe yazarlık yapanların büyük fedakârlıklarla üretim yaptığını söyledi.
Gündüz, “Mümkün değil, ben inanmıyorum. Kitaplar satılmıyor. Yazarlık yapanlar, ister Kurmanci ister Zazaki olsun, bu işi büyük bir fedakârlıkla yapıyor” dedi.
Savaş ve krizler okuma alışkanlığını etkiliyor
Türkiye’de Kürtçe resmi dil statüsüne sahip değil ve Kürtçenin herhangi bir resmi statüsü bulunmuyor.
Kürt çocuklarının eğitimlerini Türkçe alması nedeniyle Kürtçe okuyup yazabilenlerin sayısı da sınırlı kalıyor. Yayınevlerine göre bölgede yaşanan savaşlar ve krizler de Kürtçe yayınlara olan ilgiyi olumsuz etkiliyor.
Pirtuka Kurdi Yayınevi sahibi Bawer Berşev, savaş dönemlerinde insanların kitaplardan uzaklaştığını belirterek şunları söyledi:
“Savaş olduğunda insanlar kitap okuyamıyor. İnsanlar okumaya odaklanamıyor. Özellikle savaş Kürdistan’da olduğunda bütün dikkatimizi oraya veriyoruz. Örneğin iki ay önce Rojava’da savaş vardı. O dönemde biz de herkes gibi kitap okumaktan ve satın almaktan uzaklaştık.”
Ergani Kitap Fuarı 10 Mayıs’a kadar devam edecek. Fuarda ayrıca dil, edebiyat ve yayıncılık üzerine çok sayıda panel de düzenlenecek.