Ukrayna’nın Irak Büyükelçisi Rûdaw'a verdiği demeçte, Kiev'in Rusya tarafından Ukrayna'ya karşı savaşmak üzere Iraklı vatandaşların silah altına alınması konusunu ele almak için Iraklı yetkililerle "yakından" çalıştığını söyledi.
Ukrayna’nın Irak Büyükelçisi Ivan Dovhanich, Rûdaw'dan Nalin Hasan'a verdiği demeçte, "Bu son derece hassas ve acı verici bir mesele" dedi. "Rusya'nın kandırıp kendi savaşları olmayan bir savaşta savaşmaya zorladığı ve merhametsizce umutsuz saldırılara gönderilen genç Iraklı erkekler için büyük bir üzüntü duyuyorum."
Aralık ayı sonlarında, Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım el-Araci, Rusya-Ukrayna savaşında "yüzlerce Iraklının" savaştığını belirtmişti.
Dovhanich, Ukrayna'nın Iraklıların askere alınmasını bir suç olarak gördüğünü söyledi.
Büyükelçi, "Rusya'nın Iraklı gençleri silah altına alarak yaptığı şey, o Iraklı Arap çocuklara karşı bir suç, ailelerine karşı bir suç ve nihayetinde Irak'ın kendisine karşı bir saygısızlık eylemidir" dedi ve Kiev'in Bağdat ile "yakından" çalıştığını ekledi. "Irak hükümetinin kendi vatandaşlarının kaçakçılığına karşı mücadeledeki kararlılığı, Ukrayna'nın en derin saygısını kazanmaktadır."
Irak hükümeti, başta devam eden Rusya-Ukrayna savaşına karışanlar olmak üzere, yabancı ulusal ordulara katılan her vatandaşa karşı yasal ve güvenlik tedbirlerini sıkılaştırma kararı aldı.
Çarşamba günü Irak Ulusal Güvenlik Danışmanı Kasım Araci, yetkililerin, ilgili makamlardan önceden izin almaksızın yabancı bir orduya katılan herhangi bir vatandaş için hapis cezası öngören Irak ceza kanunu hükümlerini etkinleştirme konusunda anlaştığı bir toplantıya başkanlık etti.
Şu anda savaşa kaç Iraklının katıldığına dair kesin bir veri bulunmuyor.
Büyükelçi, tahminlerin Rus ordusunda savaşan 15.000 ila 20.000 yabancı uyruklu kişi olduğunu ve bunların yarısından fazlasının Kuzey Kore'den geldiğini öne sürdüğünü söyledi. Diğerlerinin ise Afrika, Orta Doğu ve Orta Asya'dan geldiğini belirtti. "Onlar devşiriliyor, Ruslar tarafından acımasızca devşiriliyor. Rusya kendisini bu işin küresel bir simsarı haline getirdi."
Dovhanich, Ukrayna için savaşan Iraklı vatandaşlar olduğuna dair hiçbir bilgisinin olmadığını söyledi. "Yetkililerim ve Ukrayna ajansları bana Ukrayna için savaşan Iraklı vatandaşlar hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmadıklarını söylediler" diyen Büyükelçi, Ukrayna güçleriyle birlikte görev yapan 50'den fazla ülkeden gelen yabancı gönüllülerin "kişisel inançlarıyla, kendi özgür iradeleriyle" geldiklerini kaydetti.
Önemli sivil kayıplara yol açan Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesinden bu yana dört yıldan fazla zaman geçti. ABD'nin arabuluculuğuyla çatışmayı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalar yoğunlaştı, ancak bir atılım beklentisi belirsizliğini koruyor. Moskova, şu anda işgal ettiği tüm Ukrayna toprakları üzerinde tam kontrol talebini defalarca yineledi.
Ivan Dovhanich ile yapılan röportajın tam metni şöyle:
Rûdaw: Başlangıç olarak, Rusya ile Ukrayna arasındaki bu savaşın başlamasının üzerinden dört yıl geçti. Ukrayna ordusunun mevcut durumu nedir?
Ivan Dovhanich: Soru için teşekkür ederim. Ukrayna şu anda Avrupa'nın ve belki de dünyanın en savaşa hazır ve savaş yeteneği en yüksek ordularından birine sahip, çünkü bu dört yıllık tam kapsamlı zorlu savaş, Ukrayna ordusunu deneyimli, yüksek motivasyonlu ve yüksek moralli bir güce dönüştürdü. Biz kendi topraklarımızda savaşıyoruz ve bu bizim en büyük gücümüz.
Rûdaw: Bu dört yıl içinde kaç şehir, kasaba ve köyünüzü kaybettiniz?
Ivan Dovhanich: Biliyorsunuz, savaş 2014'te Rusya Kırım'ı işgal ettiğinde başladı. Bu süre zarfında Rusya, Ukrayna'nın egemen topraklarının yaklaşık yüzde 20'sini geçici olarak işgal ediyor. Kırım, Donetsk bölgesinin parçaları ve bazı komşu bölgeler, ancak hiçbir işgal kalıcı değildir. Biz Herson şehrini, Harkiv bölgesini ve Zaporijya bölgesinin bazı kısımlarını kurtardık ve Ukrayna ordusu baskısını sürdürdü.
Rûdaw: Şu anda Ukrayna topraklarının yüzde kaçı Rus kontrolü altında?
Ivan Dovhanich: Daha önce de söylediğim gibi, 2014'ten başlayarak şu anda Rusya Ukrayna'nın egemen topraklarının yaklaşık yüzde 20'sini işgal ediyor.
Rûdaw: Başka bir not olarak, son dört yıldaki savaşta Ukrayna'nın altyapısı da hedef alındı. Elektrik eksikliği şu anda Ukrayna halkı için büyük bir sorun. Bu sorunu çözmek için müttefik ülkelerinizden herhangi bir çaba veya söz aldınız mı?
Ivan Dovhanich: Çok teşekkür ederim, çünkü gerçekten altyapımız bu savaş sırasında ciddi hasar gördü, ama her neyse, Ukrayna adapte olma yeteneğine sahip. Dahası, yurt dışındaki ortaklarımızdan büyük ve önemli bir desteğimiz var ve Ukrayna ekonomisi bu çok zor koşullarda büyüme kabiliyeti gösteriyor.
Rûdaw: Seçimlerin yapılması Ukrayna halkının kendisinden gelen bir başka talep. Bu yıl seçim yapılacak mı? Yapılmalı mı?
Ivan Dovhanich: Ukrayna halkının seçim istediğinden emin değilim, çünkü herkes anlıyor ki bu savaş sırasında, böyle bir savaş sırasında, insanlarımızın birçoğu yurt dışındayken ve Ukrayna topraklarının bir kısmı ile Ukraynalı sakinler işgal altındayken gerçek, açık demokratik seçimler yapmak çok zor. Dolayısıyla benim hissiyatım, Ukraynalıların çoğunluğunun seçimleri savaş sırasında değil, savaştan sonra istediği yönünde.
Rûdaw: Trump yönetiminin Ukrayna'ya yönelik politikasının güçlerinizin yetenekleri üzerinde ne gibi bir etkisi oldu?
Ivan Dovhanich: Amerikan yönetimine, şahsen Bay Trump'a çabaları için minnettarız, çünkü o bir dünya lideri ve bu tamamen anlamsız savaşı durdurmak için elinde gerçek araçlara ve imkanlara sahip. Amerikan desteğinin herhangi bir şekilde azaltılması veya askıya alınması Ukrayna için ciddi bir zorluktur, ancak söylediğim gibi Ukrayna uyum sağlıyor.
Kendi savunma ürünlerimize, Avrupa'nın desteğine ve Amerika Birleşik Devletleri'nin nihayetinde bu gerçeği kabul edeceğine olan inancımıza güveniyoruz. Ukrayna'yı desteklemek bir hayır işi değildir. Küresel güvenliğe yapılan sağlam bir yatırımdır.
Rûdaw: Ukrayna'ya Avrupa yardımından bahsettiniz. Yardım kesinlikle devam ediyor. Bu yeterli mi ve savaşta devam etmenizi sağlıyor mu?
Ivan Dovhanich: Avrupa Birliği benzeri görülmemiş bir adım attı. Ukrayna'ya destek için 100 milyar euronun üzerinde yardım. Bu önemli bir miktar. Ancak savaş zamanı talepleri her zaman barış zamanı bütçelerinin sağlayabileceğinden fazladır. Avrupalı ortaklarımıza derinden minnettarız ve aynı zamanda şu anda daha fazlasına ihtiyacımız var ve buna daha hızlı ihtiyacımız var.
Rûdaw: Başka bir not olarak, diplomatik açıdan, Rusya ile birkaç tur diplomatik müzakere yapıldı. Bunların şu ana kadarki sonuçları ne oldu?
Ivan Dovhanich: Ukrayna ve Rusya arasındaki doğrudan müzakereler, dört yıl önce, 2022 baharında fiilen çöktü. Buça katliamının ardından ve Rusya'nın görüşmeleri güçlerini yeniden gruplandırmak için taktiksel bir mola olarak kullandığı netleştikten sonra. O zamandan beri sadece arabulucular aracılığıyla dolaylı diplomatik temaslar var. Sonuç bugüne kadar sıfır oldu, çünkü Moskova Ukrayna'yı egemen bir devlet olarak tamamen yok etme hedefinden asla vazgeçmedi.
Rûdaw: Bu dolaylı müzakere çabaları neden sonuç vermedi? Temel anlaşmazlık noktası nedir?
Ivan Dovhanich: Söylediğim gibi, Moskova'nın pozisyonu nedeniyle sonuç bugüne kadar neredeyse sıfır. Temel hedefleri Ukrayna'yı egemen bir devlet olarak yok etmek. Bu topraklar veya kaynaklarla ilgili bir savaş değil. Rusya, her zaman, müzakereleri ertelemek, savaşı uzatmak ve benzeri şeyler için her türlü imkanı kullanıyor. Bu yüzden Rusya ile birçok kez müzakerelere başladık. Ateşkes istedik, hatta ateşkesler ilan ettik ama her seferinde Rusya daha fazlasını başlattı. Bu yüzden Rusya'ya güven yok, çünkü görüyoruz ki Putin'in, Putin'in amacı ülkemi yok etmek.
Rûdaw: Trump yönetiminin barış teklifini kabul ediyor musunuz?
Ivan Dovhanich: Başkanım, Başkan Zelensky'nin defalarca belirttiği gibi, Ukrayna barış istiyor ama adil bir barış. Barış, fethin meşrulaştırılması anlamına gelemez. Egemenliği koruyan, güvenlik garantileri sağlayan ve adaleti yeniden tesis eden her formül ciddi bir tartışmayı hak eder. Teslimiyet (kapitülasyon) ise etmez. Ve hissettiğimiz kadarıyla, Amerikalı ortaklarımız bunu anlıyor.
Rûdaw: Ayrıca, bugünlerde tartışılan önemli bir konu var, o da Iraklı vatandaşların Rus ordusuyla birlikte savaşmaya gitmesi konusu. Sorunu çözmek için Iraklı taraflarla görüştünüz mü? Bu nasıl çözülebilir?
Ivan Dovhanich: Evet, bu son derece hassas ve acı verici bir mesele. Derin insani düzeyde, Rusya'nın kandırıp kendi savaşları olmayan bir savaşta savaşmaya zorladığı ve merhametsizce umutsuz saldırılara gönderilen genç Iraklı erkekler için büyük bir üzüntü duyuyorum. Rusya'nın Iraklı gençleri silah altına alarak yaptığı şey, o Iraklı Arap çocuklara karşı bir suç, ailelerine karşı bir suç ve nihayetinde Irak'ın kendisine karşı bir saygısızlık eylemidir. Ukrayna olarak, bu konuda Irak hükümetiyle yakından çalışıyoruz ve ülkelerimiz arasındaki güven ve karşılıklı anlayış tamdır. Irak hükümetinin kendi vatandaşlarının kaçakçılığına karşı mücadeledeki kararlılığı, Ukrayna'nın en derin saygısını kazanmaktadır.
Rûdaw: Ukrayna ordusuna karşı savaşmak üzere kaç ülkeden vatandaşın Rusya'ya gittiği hakkında hangi bilgilere sahipsiniz?
Ivan Dovhanich: Medyada görebileceğimiz birçok farklı rakam var, ancak çeşitli tahminler Rus ordusunda savaşan 15.000 ila 20.000 yabancı asker [olduğu yönünde]. Ancak bunların arasında yarısından fazlası, yani 10.000'den fazla asker Kuzey Kore'den. Kuzey Kore hükümeti tarafından gönderildiler. Afrika, Orta Doğu ve Orta Asya'dan gelen diğer bireyler hükümetler tarafından gönderilmedi. Onlar devşirildi, Ruslar tarafından acımasızca devşirildi. Rusya kendisini bu işin küresel bir simsarı haline getirdi.
Rûdaw: Buna karşılık, Ukrayna ordusuyla birlikte savaşmaya giden Iraklı var mı?
Ivan Dovhanich: Herhangi bir bilgi bilmiyorum, buna dair bir bilgim yok ve özellikle ilgilendim. Yetkililerim, Ukrayna ajanslarım bana Ukrayna için savaşan Iraklı vatandaşlar hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmadıklarını söylediler. Ancak, elbette, silahlı kuvvetlerimizde görev yapan 50'den fazla ülkeden yabancı gönüllüler var. Ancak altını çizmeliyim ki onlar kendi özgür iradeleriyle, kişisel inançlarıyla geldiler. Ve aradaki fark çok şey anlatıyor. İnsanlar bize gönüllü olarak geliyor, ancak Rusya'ya devşiriliyorlar, acımasızca devşiriliyorlar, kandırılıyorlar ve zorlanıyorlar.
Rûdaw: Irak ve Kürdistan Bölgesi'nde kaç Ukrayna vatandaşı var?
Ivan Dovhanich: Bunu söylemek çok zor çünkü biliyorsunuz orada... Bu konuda kesin bir rakamım yok ama elbette Irak'ta yaşayan, üniversitede okuyan veya iş yapan Ukrayna vatandaşları var, ama somut rakamı bilmiyorum.
Rûdaw: Yani, Irak ve Kürdistan Bölgesi'nde yaşayan Ukrayna vatandaşı kaç kişi var?
Ivan Dovhanich: Ah, evet, elbette bir bütün olarak Irak'ta ve bu ülkenin Kürt bölgesinde yaşayan bazı Ukraynalılar var. Ancak somut rakamları size söylemeye hazır değilim. Çoğunlukla Iraklı erkeklerle evli olanlar, karma ailelere sahip olanlar var. Yani çoğunluğu... Ancak örneğin Irak'ta Ukrayna'dan gelen mültecilerimiz yok, eğer bunu soruyorsanız. Somut rakamı bilmiyorum.
