Haber Merkezi - İran Ulusal Güvenlik Konseyi, ülkede son dönemde yaşanan protestolara ilişkin detaylı bir rapor yayımlayarak olaylarda 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Konsey, barışçıl gösterilerin "organize terör" eylemlerine dönüştüğünü savunurken, insan hakları örgütleri can kaybının açıklanan rakamların çok üzerinde olduğunu belirtiyor.
Ulusal Güvenlik Konseyi tarafından yapılan açıklamada, ABD ve İsrail tarafından dayatılan "12 günlük savaşın" ardından düşmanların taktik değiştirdiği iddia edildi.
Raporda, başlangıçta esnaf ve tüccarların ekonomik nedenlerle başlattığı protestoların "barışçıl" olduğu, ancak daha sonra "kaos örgütleri" tarafından yönlendirildiği savunuldu. Konsey, 8 Ocak 2026’dan itibaren olayların şiddetlendiğini; bankaların, camilerin, ambulansların ve kamu araçlarının hedef alındığını belirtti. Açıklamada ayrıca, "insan yakma ve kafa kesme" gibi IŞİD benzeri yöntemlerin kullanıldığı ileri sürüldü.
Resmi Veriler ve Hak Örgütlerinin Bilançosu Arasındaki Fark
İran resmi makamları, olaylarda ölen 3 bin 117 kişiden 2 bin 427’sinin "masum siviller ve güvenlik güçleri" olduğunu iddia etti. Ancak İran İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı (HRANA), çok daha ağır bir tablo ortaya koydu.
HRANA’nın verilerine göre, protestolarda şimdiye kadar 4 bin 519 kişinin ölümü teyit edildi, 9 binden fazla ölüm vakası ise araştırılıyor.
Hak örgütü ayrıca 5 bin 811 kişinin yaralandığını, 26 bin 314 protestocunun gözaltına alındığını ve 167 kişiye zorla itiraf yaptırıldığını bildirdi.
Güvenlik güçlerinin kayıpları ve maddi hasar
İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, gösterilerde emniyet, Besic, ordu ve istihbarat birimlerinden toplam 3 bin 709 personelin yaralandığını açıkladı.
Azizi, maddi hasarın boyutuna ilişkin verdiği bilgilerde; 250 okulun, 300 caminin, 90 Şii bilim merkezinin ve güvenlik güçlerine ait 2 bin 221 aracın zarar gördüğünü belirtti.
Ekonomik krizden çatışmaya giden süreç
İran’daki protestolar, 28 Aralık 2025 tarihinde Tahran’daki esnafın yüksek enflasyon ve tümen değerindeki tarihi düşüşe karşı başlattığı eylemlerle patlak vermişti.
Kısa sürede diğer eyaletlere yayılan gösteriler, güvenlik güçlerinin müdahalesiyle şiddetli çatışmalara dönüştü.
Hükümet yetkilileri olayları dış güçlerin bir müdahalesi olarak nitelendirirken, muhalif kesimler krizin temel sebebinin kötü yönetim ve ekonomik çöküş olduğunu savunuyor.
.webp&w=3840&q=75)