Haber Merkezi - İran Uzmanlar Meclisi tarafından babası Ali Hamaney’in halefi olarak seçilen Mücteba Hamaney, yıllardır "perde arkasındaki en güçlü figür" olarak tanınıyordu.
İşte askerlik yıllarından dini eğitimine, tartışmalı servet iddialarından liderliğe uzanan biyografisi:
İlk yılları ve ailesi
Mücteba Hüseyni Hamaney, 8 Eylül 1969 tarihinde İran’ın Meşhed kentinde doğdu.
İran’ın 28 Şubat 2026 tarihinde ABD-İsrail saldırısında öldürülen ikinci dini lideri Ali Hamaney’in ikinci oğludur.
Ailesi aslen Azeri bir ailden geliyor. İlk eğitimini tamamladıktan sonra ilahiyat alanına yönelmiş; ilk derslerini babası Ali Hamaney ve Mahmud Haşimi Şahrudi gibi isimlerden almıştır.
Askeri geçmişi ve savaş yılları
Mücteba Hamaney, 1987-1988 yılları arasında İran-Irak Savaşı’na katılarak cephede görev yapmıştır.
Bu süreç, onun hem ordu hem de Devrim Muhafızları içerisindeki nüfuzunun temellerini atmıştır.
Dini eğitimi
1999 yılında din adamı olma yolunda ilerlemek için Şii dünyasının ilim merkezi olan Kum kentine gitmiştir.
Burada Muhammed Taki Misbah-Yezdi, Lütfullah Safi Gülpaygani ve Muhammed Bağır Harazi gibi üst düzey din alimlerinin öğrencisi olmuştur.
Babasının aksine liderlik öncesinde "Büyük Ayetullah" statüsünde olmaması tartışma yaratsa da, Kum’daki dini medreselerde dersler vermeye devam etmiştir.
Siyasi etkisi ve "Kilit Figür" rolü
Hamaney’in siyasi arenadaki etkisi 2000’li yılların başında belirginleşti.
2005 ve 2009 seçimlerinde Mahmud Ahmedinejad’ı güçlü bir şekilde destekledi. 2009’daki tartışmalı seçim zaferinde başrol oynadığı iddia edildi.
2009’daki "Yeşil Hareket" protestolarının bastırılmasında paramiliter Besic milislerinin kontrolünü bizzat elinde tuttuğu ileri sürüldü.
Resmî bir görevi olmamasına rağmen, Kudüs Gücü aracılığıyla Hizbullah, Hamas ve bölgedeki milis grupların finansmanı ve operasyonel kararlarında babası adına yetki kullandığı belirtilmektedir.
ABD yaptırımları
2019 yılında ABD Hazine Bakanlığı, Mücteba Hamaney’i yaptırım listesine almıştır.
Kararın gerekçesi olarak; babası adına hareket etmesi, bölgesel istikrarsızlaştırma çabaları, insan hakları ihlalleri ve Kudüs Gücü ile olan yakın iş birliği gösterilmiştir.
Liderliğe giden yol
Yıllarca babasının "sağ kolu" ve olası halefi olarak görülen Mücteba Hamaney, özellikle İbrahim Reisi’nin 2024’teki ölümünün ardından en güçlü aday haline geldi.
Babası Ali Hamaney’in 28 Şubat 2026’daki hava saldırısında hayatını kaybetmesinin ardından, savaş koşulları altında toplanan Uzmanlar Meclisi tarafından İran’ın üçüncü dini lideri (Rehber) olarak seçilmiştir.
Mücteba Hamaney, hem askeri kanat, hem de dini-muhafazakar elitler üzerindeki etkisiyle, İran’ın tarihindeki en sancılı ve savaş dolu dönemlerinden birinde dümeni devralmıştır.
.webp&w=3840&q=75)