Haber Merkezi - İran Emniyet Genel Müdürü Ahmed Reza Radan, 28 Şubat’ta savaşın patlak vermesinden bu yana casusluk ve devlet karşıtı faaliyetlerle suçlanan 6 bin 500’den fazla kişinin tutuklandığını duyurdu. Bu gelişme, Tahran'ın iç karışıklık korkusu ve artan uluslararası baskılar nedeniyle baskılarını yoğunlaştırdığı bir dönemde gerçekleşti.
Devlet medyasının aktardığına göre Ahmed Reza Radan, “Savaşın başlangıcından bu yana vatan haini ve casus olan 6 bin 500’den fazla kişi tutuklandı” diyerek bu kişilerden 567’sinin devrim karşıtı gruplarla bağlantılı olduğunu savundu.
32 kişi idam edildi
Söz konusu tutuklamalar; İranlı yetkililerin infazlar, televizyonda yayınlanan itiraflar ve tutukluların devlet televizyonunda halka teşhir edilmesi yoluyla baskıyı artırdığı bir süreçte geldi. Hak grupları, bu uygulamaları Tahran'ın artan iç baskılar karşısında muhalefeti caydırma çabası olarak nitelendiriyor. Yargı makamları, şubat ayı sonunda başlayan ABD ve İsrail askeri harekatının ardından, yetkililerin muhaliflere yönelik uyguladığı “merhametsizlik” politikası kapsamında son haftalarda yaklaşık 31 siyasi mahkumu idam etti.
Hükümet ayrıca, toplumsal huzursuzluk ve giderek yayılan hoşnutsuzluk korkusuna karşı bir güç gösterisi olarak destekçilerini yaklaşık 80 gece üst üste sokaklara döktü.
Bu baskılar, ABD Başkanı Donald Trump'ın dün Tahran üzerindeki baskıyı yeniden artırarak yaptığı uyarıyla eş zamanlı gerçekleşti. Trump, “İran için zaman daralıyor; ya hızlı hareket etseler iyi olur ya da onlardan geriye hiçbir şey kalmayacak. Zaman çok kısıtlı!” ifadelerini kullandı.
Bu açıklamalar, haftalar süren çatışmaların ardından 8 Nisan'da Pakistan'ın arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin kırılganlığını ortaya koyan Körfez'deki yeni gerilimlerle aynı döneme denk geldi. Diplomatik çabalar devam etse de müzakereler tıkanmış durumda.
İran beş şart öne sürdü
İran Devrim Muhafızları Ordusu'na bağlı Fars Haber Ajansı'nın haberine göre Tahran, dün devlet medyası aracılığıyla yaptığı açıklamada, ABD ile gelecekte yapılacak herhangi bir müzakerenin beş ön koşula bağlı olduğunu bildirdi.
Tahran’ın talepleri arasında; savaşın “başta Lübnan olmak üzere tüm cephelerde” sona erdirilmesi, tüm “İran karşıtı” yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş tüm varlıkların serbest bırakılması, savaş zararlarının tazmin edilmesi ve İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki “egemenliğinin tanınması” yer alıyor.
Ajansın aktardığına göre ABD'nin talepleri ise; İran'ın 400 kilogramdan fazla olan silaha yakın derecedeki uranyum stokunun ABD’ye devredilmesini, İran'ın nükleer tesislerinden yalnızca birinin aktif kalmasını ve müzakereler süresince tüm cephelerde çatışmaların durdurulmasını içeriyor. Ayrıca Washington, İran'ın savaş zararlarını tazmin etme konusunda sorumlu tutulmamayı ve Tahran'ın dondurulmuş varlıklarının yalnızca belirsiz bir kısmını serbest bırakmayı şart koşuyor.
Bu teklif, ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran genelinde 17.000'den fazla noktayı hedef alan geniş çaplı hava harekatı başlatmasından bu yana Washington tarafından sunulan üçüncü öneri oldu. Çatışmalar, 8 Nisan'da Pakistan'ın arabuluculuğunda sağlanan ateşkesle durdurulmuştu.