Bağdat (Rûdaw) - Irak'ta silahlı grupların ellerindeki silahların kayıt altına alınması ve devlete teslim edilmesi sürecinde sona geliniyor. Gelecek hafta tamamlanması beklenen aşamanın ardından silahlar, ihtiyaca göre güvenlik güçlerine yeniden dağıtılacak. Plana henüz sıcak bakmayan milis grupların ikna edilmesi için Şii kesim, İran'ın devreye girmesini bekliyor.
Yeni Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi'nin hükümet programındaki en önemli maddelerden biri olan "silahların devletin tekeline alınması", Şiilerin ağırlıkta olduğu hükümeti tarihi bir sınavla karşı karşıya bıraktı.
Sadr grubu öncülük etti
Silah teslim etme sürecinin ilk adımını, Şii lider Mukteda es-Sadr'ın liderliğindeki Şii Ulusal Akımı'na bağlı Seraya es-Selam attı. Seraya es-Selam, İran'a yakınlığıyla bilinen "Irak İslami Direnişi" çatısı altında yer almıyordu.
Sürecin pürüzsüz işlemesi için Irak hükümeti, güvenlik ve askeri yetkililerin yer aldığı üst düzey bir komisyon kurdu.
Rûdaw’a konuşan Irak Silahlı Kuvvetleri Genel Komutanlığı Sözcüsü Sabah Numan, alt komitelerin çalışmalarını önümüzdeki iki gün içinde tamamlayacağını belirterek, "Silahlar ve askeri teçhizatlar her tür ve ebatta kayıt altına alınarak merkez komiteye teslim edilecek. Ardından Savunma Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Haşdi Şabi ve diğer güvenlik birimlerine görev ve ihtiyaçlarına göre dağıtılacak" dedi.
İran'a yakın gruplar entegre oluyor
Sadr grubunun ardından İran'a yakın en güçlü Şii gruplardan Asayib Ehlilhak Hareketi de benzer bir adım atarak silahların devlete teslimi için kendi içinde bir komisyon kurdu.
Irak Güvenlik Medya Ağı Başkanı Saad Maan Rûdaw'a yaptığı açıklamada, Seraya es-Selam'ın yanı sıra Asayib Ehlilhak Hareketi ve İmam Ali Taburları gibi grupların da devletin güvenlik aygıtına tam entegrasyon amacıyla orta ve ağır silahlarını teslim etmek için yasal prosedürleri başlattığını ifade etti.
Söz konusu süreç şu aşamaları kapsıyor:
- Silahların resmi olarak kaydedilmesi ve teslimi,
- Heşdi Şabi bünyesindeki silahlı grupların siyasi kanatlarıyla bağlarının koparılması,
- Daha önce Heşdi Şabi'de yer almayan grupların sisteme dahil edilmesi.
"Silahlar hükümetin zimmetine geçecek"
Rûdaw'a değerlendirmelerde bulunan Asayib Ehlilhak Hareketi Siyasi Büro Üyesi Hüseyin Şeyhani, silahların kayıt altına alınmasıyla doğrudan hükümetin sorumluluğuna ve mülkiyetine geçeceğini kaydetti. Şeyhani, "Silahlarımızın bir kısmı geçmişteki yıllar süren direniş döneminde elde edilmişti ve resmi kayıtları yoktu" ifadelerini kullandı.
Asayib Ehlilhak'ın siyasi kanadı olan ve Irak Parlamentosu'nda 28 sandalyeye sahip Sadıkun Hareketi adına konuşan Şeyhani, şunları ekledi:
"Pratikte Asayib Ehlilhak, Haşdi Şabi bünyesindeki askeri güçleriyle bağlarını kopardı. Ancak bunun devlet makamları tarafından resmi ve yazılı bir karara bağlanması gerekiyor. Şu an Haşdi Şabi içinde hareketimizle siyasi bir bağı kalmayan 8 bin 29 savaşçımız bulunuyor."
İkna olmayan grupların şartları var
Öte yandan İran'a bağlı Ketaib Hizbullah (Hizbullah Tugayları), Nuceba Hareketi ve Irak İslami Direnişi bünyesindeki bazı gruplar plana henüz ikna olmuş değil. Bu gruplar, silah bırakmak için "ABD ile ekonomik bağların koparılması" gibi ön şartlar öne sürüyor.
Rûdaw'a konuşan Nasır Koalisyonu Sözcüsü Akil Rudeyni, sürecin bir iç savaşa dönüşmemesi için silah bırakmayan gruplara diyalog kapısının açık bırakıldığını vurguladı. ABD ile bölgedeki savaşa dair yapılacak herhangi bir anlaşmanın Irak'ı da doğrudan etkileyeceğini belirten Rudeyni, İran'ın bu grupların ikna edilmesinde kilit bir rol oynayabileceğini ifade etti.
Silah teslimini reddeden gruplar, İran'ın ABD ve İsrail ile girdiği 41 günlük savaş sürecinde Irak ve bölgedeki dron saldırılarıyla Tahran'a aktif destek vermişti.
Güvenlik Medya Ağı Başkanı Saad Maan ise süreçte büyük krizler beklemediklerini ve tüm grupların "silahların devletin tekeline alınması" vizyonunda eninde sonunda uzlaşacağına inandığını kaydetti.
