Erbil(Rûdaw)- The New York Times gazetesinin yayımladığı bir rapora göre, İsrail bir yıldan uzun süredir İran’a yönelik operasyonlarında kullanmak üzere Irak’ın batı çöllerinde iki gizli askeri üs kurdu. Bu durum, Iraklı bir çobanın tesadüfen üslerden birine yaklaşmasının ardından öldürülmesiyle ortaya çıktı.
3 Mart öğle saatlerinde, 29 yaşındaki çoban Avz Şemmeri, ailesinin ihtiyaçlarını almak için pikabıyla Irak’ın batısındaki çöl bölgesinde bulunan Nuhayb kasabasına doğru yola çıktı. Yol sırasında alışılmadık bir manzarayla karşılaştı: Askerler, helikopterler ve bir uçak pistinin çevresine kurulmuş çok sayıda çadır.
Avz, gördüklerini bildirmek için bölgedeki askeri komutanlıkla iletişime geçti, ancak bir daha eve dönemedi. Tanıkların aktardığına göre bir helikopter bölge üzerinde uçtu ve Avz’ın aracına ateş açtı; araç tamamen yandı. İki gün sonra ailesi, yanmış haldeki cenazesini buldu.
Irak topraklarında iki İsrail üssü
New York Times’a göre Avz Şemmeri’nin keşfi büyük bir sırrı ortaya çıkardı: Irak, bir yıldan uzun süredir iki gizli İsrail üssüne ev sahipliği yapıyordu. Üst düzey Iraklı yetkililer ve bölge kaynakları, New York Times’a yaptıkları açıklamada, Avz’ın yaklaştığı üssün dışında Irak’ın batı çöllerinde açıklanmayan ikinci bir gizli üssün daha bulunduğunu söyledi.
Bilgilere göre İsrail, 2024’ün sonlarından itibaren bu geçici üsleri hazırlamaya başladı. Amaç, İran’a yönelik saldırılarda savaş uçaklarının uçuş mesafesini kısaltmaktı. Bu üsler, Haziran 2025’te yaşanan 12 günlük savaş sırasında yakıt ikmali, hava desteği ve tıbbi müdahale için kullanıldı.
Washington’un sessizliği ve Irak’ın egemenliği
Rapordaki en dikkat çekici noktalardan biri ise Washington’un en az Haziran 2025’ten bu yana bu İsrail üslerinden haberdar olmasına rağmen Bağdat yönetimini bilgilendirmemesi oldu.
Irak Milletvekili Vaad Kaddo, “Bu, Irak’ın egemenliğine ve halkının onuruna yönelik açık bir saygısızlıktır” dedi.
İki Iraklı güvenlik yetkilisi, savaş sırasında Washington’un Amerikan uçaklarını koruma gerekçesiyle Irak’ı radarlarını kapatmaya zorladığını söyledi. Bu nedenle Irak ordusunun kendi topraklarındaki yabancı faaliyetleri tespit edemediği belirtildi.
Irak ordusu ile “yabancı güçler” karşı karşıya geldi
Avz’ın verdiği bilgiden bir gün sonra Irak bölge komutanlığı, olay yerine bir istihbarat birliği gönderdi. Irak birlikleri bölgeye yaklaşınca “yabancı güçler” tarafından ateş açıldı; bir Irak askeri hayatını kaybetti, iki asker de yaralandı.
Irak Genelkurmay Başkanı Abdul Emir Yarallah, Amerikalı muhataplarıyla iletişime geçtiğinde, kendisine bu güçlerin Amerikan askeri olmadığı bildirildi. Bunun üzerine Bağdat yönetimi söz konusu güçlerin İsrail’e ait olduğunu anladı.
Irak Milletvekili Hasan Fadham, “Nuhayb’daki üs yalnızca ortaya çıkan üslerden biriydi” dedi.
Siyasi ve güvenlik sonuçları
Irak hükümeti şimdiye kadar bu üslerin varlığını resmen doğrulamadı. Irak Silahlı Kuvvetleri Genel Komutanlığı Sözcüsü Liwa Saad Maan, Irak’ın bu bölgeler hakkında herhangi bir bilgiye sahip olmadığını söyledi.
Jeopolitik uzmanı Ramzy Mardini ise bu gelişmenin Irak’taki siyasi dengeler açısından ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulundu. Mardini’ye göre bu olay, İran’a yakın milis gruplar için silah bırakmayı reddetmek adına güçlü bir gerekçeye dönüşebilir.
Nuhayb’daki üsün boşaltıldığı belirtilirken, ikinci üssün akıbeti ise hâlâ bilinmiyor.
Avz Şemmeri’nin ailesi ise adalet talep ediyor. Avz’ın kuzeni Emir Şemmeri, “Hükümetten bu olay hakkında soruşturma açmasını istiyoruz. Öldürülen yakınımızın hakkının korunmasını talep ediyoruz” dedi.