Erbil (Rûdaw) – Irak Merkez Bankası İstatistik ve Araştırmalar Dairesi Genel Müdürü, federal hükümetin kararları ve ASYCUDA sistemine uyum konusunda bazı sınır kapılarındaki eksikliklerin, Kürdistan Bölgesi’ndeki bankaların havale işlemlerinde engellerle karşılaşmasına neden olduğunu söyledi.
Yetkili ayrıca döviz rezervlerindeki azalmanın nedenini, Hürmüz Boğazı’nda petrol ihracatının durmasıyla ilişkilendirdi.
Irak Merkez Bankası İstatistik ve Araştırmalar Dairesi Genel Müdürü Semir Fehri Nime, Rûdaw Medya Ağı’nın sorularını yanıtlarken Kürdistan Bölgesi’ndeki dolar meselesi, döviz rezervlerindeki azalma ve Maliye Bakanlığı’nın borçları gibi hassas mali konulara değindi.
Kürdistan Bölgesi’nin dolar işlemlerindeki payı
Kürdistan Bölgesi nüfusunun yaklaşık yüzde 14’ünü oluşturmasına rağmen resmî dolar işlemlerinde geri planda bırakılması konusuna ilişkin konuşan Semir Fehri Nime, şunları söyledi:
“Merkez Bankası, üzerlerinde herhangi bir yaptırım bulunmayan tüm bankaların dış ticaret işlemlerini dolar üzerinden gerçekleştirmesini destekliyor.
Bu işlemler, uyum şartları ve kara para aklamayla mücadele kuralları doğrultusunda yürütülüyor.”
Semir Fehri, Kürdistan Bölgesi’ndeki sorunlara ilişkin ise şu ifadeleri kullandı:
“Kürdistan Bölgesi’ndeki bazı bankalar, havale işlemlerinde engellerle karşılaştı.
Bunun nedeni, bazı sınır kapılarının ASYCUDA sisteminin uygulanmasına ilişkin federal hükümet kararlarına uymamasıdır. Bu sistem, havale dengesinin güçlendirilmesi için temel şartlardan biridir.”
Hürmüz Boğazı’nın kapanması ve döviz rezervlerindeki azalma
Semir Fehri Nime, Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinde aralık ayından temmuz ayına kadar görülen belirgin düşüşün nedenleri hakkında şunları söyledi:
“Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Irak’ın petrol ihracatının düşmesine neden oldu.
Bu durum, kamu gelirlerini olumsuz etkiledi ve Maliye Bakanlığı’nın Merkez Bankası üzerinden dolar satın alımını azalttı.
Aynı zamanda Merkez Bankası’nın piyasanın dolar talebini karşılamayı sürdürmesi, döviz rezervlerinin azalmasına yol açtı.”
Maliye Bakanlığı’nın borçları 30,8 trilyon dinara ulaştı
Semir Fehri, kamu borçları ve enflasyon oranına ilişkin açıklamasında, Merkez Bankası verilerine göre Maliye Bakanlığı’ndan olan mali alacaklarının Ağustos 2026 itibarıyla 30,8 trilyon dinara ulaştığını bildirdi.
Fehri, bu durumun, Hazine tahvillerinin iskonto edilmesi (CSD) kapsamında Maliye Bakanlığı’na yönelik işlemlerden kaynaklandığını belirtti. Bunun, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin durması ve ham petrol ihracatının düşmesinin ardından Irak’ın karşı karşıya kaldığı mali şokla bağlantılı olduğunu ifade etti.
Semir Fehri ayrıca enflasyonun kontrol altında tutulmasının Merkez Bankası’nın öncelikli görevi olduğunu vurguladı. Kamu sektöründeki maaş artışlarının toplam talebin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu ve enflasyon üzerindeki etkisinin sınırlı olduğunu söyledi.
Doların resmî ve paralel piyasa fiyatları arasındaki fark
Resmî dolar kuru ile paralel piyasa arasındaki her 100 dolar başına yaklaşık 15 bin dinarlık farkın devam etmesine ilişkin konuşan Merkez Bankası yetkilisi, piyasanın yeni koşullara uyum sağlaması için zamana ihtiyaç duyduğunu belirtti.
Semir Fehri Nime, temel nedenin uyum şartları ve yaptırım altındaki ülkelerle ticaretin genişlemesi olduğunu söyledi. Bu koşullar nedeniyle dolar talebinin tamamının resmî kanallar üzerinden karşılanamadığını ifade etti.
Merkez Bankası, söz konusu farkı azaltmak amacıyla şu kararları hayata geçirdi:
1. İthalata yönelik elektronik kart: Küçük ölçekli tüccarlar için bankalar ve para transferi şirketleriyle koordinasyon içinde, ithalat işlemlerine özel elektronik kart uygulamasının başlatılması.
2. Ön ödemeli kartların kullanımı: Irak dışında ön ödemeli kartların (Prepaid Card) kullanımının yaygınlaştırılması.
3. Turistlere dolar verilmesi: Turistlere iki ayda bir 2 bin dolar verilmesini öngören yeni bir mekanizmanın uygulanması. Buna göre bir turist yılda en fazla altı kez bu imkândan yararlanabilecek.
4. Bankalara teşvik: Ödeme ve para transferi işlemlerini RTGS sistemi üzerinden tamamlama prosedürlerini yerine getiren yetkili bankalara teşvik sağlanması.
.webp&w=3840&q=75)