Diaspora (Rûdaw) – Rojhılatlı tanınmış, yazar, araştırmacı ve akademisyen Dr. Behruz Çemenara, diasporadaki Kürtlerin durumu ve İran’ın devrik şahın oğlu Rıza Pehlevi destekçisi İranlı milliyetçilerin Kürtlere yönelik şiddet eylemleri hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.
Rojhılat’ın ulusal haklarını mantık çerçevesinde savunan ve Kürt Şehnamesi'ni yeniden derleyen İlamlı akademisyen Dr. Çemenara, Rûdaw TV’nin Diaspora programının sunucu Hemin Abdullah ile Almanya'daki Frankfurt Üniversitesi Kütüphanesi'nde bir araya geldi.
Raflardaki Kürdistan konulu değerli kitaplar arasında başlayan sohbet, diasporadaki Kürtlerin yaşadığı güncel sorunlara ve tırmanan şiddet olaylarına uzanıyor.
İşte Dr. Çemenara'nın açıklamalarından öne çıkan başlıklar:
"Kürtlere sömürge muamelesi yapılıyor"
Ortadoğu ve İran'ın uzun bir sömürgeleştirme ve köleleştirme geçmişine sahip olduğunu belirten Dr. Çemenara, İran devletinin kendi içindeki halklara bir sömürge gibi davrandığını ifade etti. Çemenara, "Kürdistan'a baktığınızda dilinizin yasaklandığını, suyunuzun, madenlerinizin, toprağınızın ve altınınızın tamamen onların kontrolünde olduğunu görüyorsunuz. Kendinize ait hiçbir şeyiniz yok" dedi.
"Kabul görmek için 'kendinden vazgeçme' şartı"
İranlı milliyetçilerin dayattığı kimlik tanımını eleştiren Dr. Çemenara, asimilasyon politikalarına şu sözlerle dikkat çekti:
"Öyle bir 'İranlı' tanımı yapıyorlar ki, sizin bir anlam ifade edebilmeniz için ancak kendinizden vazgeçmeniz ve onların çizdiği çerçeveye girerek İran'a feda olmanız gerekiyor. Sadece mevcut İslam Cumhuriyeti'nden bahsetmiyorum; tarihi bir İran algısından bahsediyorlar. Sasani krallarını, Medleri, Hüsrev Perviz'i, Kubad'ı sadece kendilerine mal ediyorlar. Ulus-devletlerin inşa sürecinde Farsça egemen dil haline getirilirken, biz Kürtler statüsüz bırakıldık."
“Kafalarındaki 'İran' hayalinde Kürtlere yer yok”
Son dönemde Londra ve Avrupa'nın çeşitli kentlerinde "Şahperest" (Şah yanlısı) olarak adlandırılan İranlı grupların Kürt restoranlarına ve Kürt bayrağı taşıyan kişilere yönelik organize saldırılarına değinen Çemenara, bu kitlenin psikolojisini şöyle analiz etti:
"Avrupa'da yaşayan, burada büyümüş ve dönme ihtimali olmayan bu kesimler, kendi içlerinde büyük bir çelişki yaşıyorlar. İran'da Kürtlere karşı kendilerini 'üstün' görürken, Avrupa'da Avrupalılara karşı 'ast' konumunda hissediyorlar. Kafalarındaki 'İran' hayalinde Kürtlere yer yok. Bu yüzden Avrupa'da bir Kürt restoranı veya Kürt bayrağı gördüklerinde tahammül edemiyor, saldırganlaşıp 'Şah dönemi bayrağını asacaksınız' diye baskı yapıyorlar."
“Belçika’da Kürtleri 'bölücü' ilan ederek idamla tehdit edebiliyor”
Çemenara çok çarpıcı bir ikiyüzlülüğe de dikkat çekti: "Örneğin Belçika'da yaşayan bir İranlı, oradaki ayrılıkçı/yerel bir partiye üye olup Belçika içinde hak ve özerklik savunuculuğu yapabiliyor. Ancak konu İran ve Kürtler olunca, en katı Pehlevi milliyetçisine dönüşüp, farklılıktan bahseden Kürtleri 'bölücü' ilan ederek idamla tehdit edebiliyor."
"Tarihsel olarak uykudan geç uyanıyoruz"
Yaşanan bu sorunlar karşısında Kürtlerin kendi eksiklikleriyle de yüzleşmesi gerektiğini belirten Çemenara, ciddi bir özeleştiride bulundu:
"Peki biz diaspora Kürtleri olarak kendimizi ne kadar kurumlaştırabildik? Ne yazık ki Kürt örgütlerimiz çok zayıf. Biz Kürtler, tarihsel olarak uykudan hep geç uyanıyoruz. Uzun vadeli ve disiplinli örgütlenme konusunda çok başarılı değiliz. Almanya'da son yıllarda Kürt kurumlarının parlamenterlerle görüşmesi, Kürt adaylara destek verilmesi gibi olumlu kıpırdanmalar var ama yeterli değil."
"Güney'deki kurumlar ve Doğu'daki sivil direniş umut verici"
Bütün eksikliklere rağmen geleceğe dair umutlu olduğunu vurgulayan Dr. Çemenara, sözlerini şöyle tamamladı:
"Güney Kürdistan'da eksikliklerine rağmen devlet kurumlarının inşa edilmiş olması sevindirici. Doğu Kürdistan'da (Rojhilat) ise hem eski rejimin hem de şimdiki rejimin tüm engellemelerine rağmen halkın kalbinde kurumlar yeşerdi. Örneğin, Rojhilat'taki çevreci sivil toplum örgütlerinin gücü ve bilinci bugün İran'ın hiçbir yerinde yok."
