.jpg&w=3840&q=75)
Erbil (Rûdaw) - Yoğun yağışlar ve son yıllarda hayata geçirilen su besleme projelerinin etkisiyle Kürdistan Bölgesi genelinde yeraltı su rezervlerinde önemli iyileşme yaşandı. Yetkililer, bazı bölgelerde yeraltı suyunun onlarca metre yüzeye yaklaştığını, Tarin bölgesinde ise bu iyileşmenin 90 metreye ulaştığını açıkladı.
Tarım ve Su Kaynakları Bakanlığı Su Kaynakları Genel Müdürü Karwan Sabah Hewrami, Rûdaw’a yaptığı açıklamada, Kürdistan Bölgesi’nin tüm vilayetlerinde yeraltı su kaynaklarında belirgin bir biçimde toparlanma görüldüğünü söyledi.
Hewrami, özellikle Erbil’deki büyük su havzalarında olumlu sonuçlar elde edildiğini belirterek, “Kuzey, güney ve merkezdeki büyük havzalar sayesinde yeraltı suları önemli ölçüde toparlandı” dedi.
Erbil’de yeraltı suyu yüzeye yaklaştı
Yetkililerin verilerine göre:
Şêrawe Havzası’nda yeraltı suyuna ulaşma derinliği 21,34 metreden 18,91 metreye düştü. Böylece yeraltı suyu yaklaşık 2,5 metre yüzeye yaklaştı.
Baştepe Havzası’nda yeraltı suyuna ulaşmak için gereken derinlik 152 metreden 141 metreye geriledi. Bu da suyun yaklaşık 11 metre yükseldiği anlamına geliyor.
Erbil Ovası ve Akre Havzası’nda da önemli iyileşmeler kaydedildi.
Tarin’de 90 metrelik iyileşme
Karwan Sabah Hewrami, yerüstü sularının yapay yöntemlerle yeraltına aktarılmasını sağlayan “yeraltı suyu besleme sistemi” kapsamında Kürdistan Bölgesi genelinde 8 projenin hayata geçirildiğini söyledi.
“Bu projeler sayesinde Tarin’de yeraltı suyu seviyesi 90 metre yükseldi. Akre’de 23 metre, Herir’e bağlı Şekrok Dağı çevresinde ise geçen yıla göre 12-13 metrelik iyileşme yaşandı” dedi.
Kaçak kuyulara karşı mücadele
Yeraltı sularının korunması için kaçak kuyuların önlenmesi gerektiğini vurgulayan Hewrami, Erbil ve Kuştepe su temin projesinin devreye girmesiyle 1500 kuyunun kullanımının durdurulduğunu söyledi.
Hewrami, “Yasa dışı kuyu açan arazi sahiplerine 7 milyon dinar para cezası uygulanacak ve kullanılan ekipmanlara el konulacak” dedi.
Yetkili, geçen yıl 500, bu yıl ise 300 ekipmana el konulduğunu açıkladı.
Süleymaniye ve Halepçe’de yağışlar rezervleri doldurdu
Süleymaniye Yeraltı Suları Müdürü Xumar Heme Necim, kent merkezinde bu yıl 1051 milimetre yağış kaydedildiğini, geçen yıl ise bu rakamın yalnızca 335 milimetre olduğunu belirtti.
Necim, yıllık yağışın yüzde 15 ila 20’sinin yeraltı su rezervlerine karıştığını ifade ederek, bu nedenle birçok rezervde ciddi toparlanma görüldüğünü söyledi.
Süleymaniye’deki rezervlerde değişim
Komitan Rezervi: 2025’te 3 metre olan su seviyesi, 2026’da 20 metreye yükseldi.
Tancero Rezervi: 1,5 metreden 6 metreye çıktı.
Sincar Rezervi: 1,3 metreden 17 metreye yükseldi.
Bahtiyari Bölgesi: 1,1 metreden 8 metreye çıktı.
Yeni Yerleşim (Pêncwên): 1,2 metreden 8 metreye yükseldi.
Necim ayrıca Halepçe’de yağış miktarının 1099 milimetreye ulaştığını belirterek, bunun sonucunda yeraltı su seviyelerinde ortalama 8 metrelik yükseliş yaşandığını söyledi. Geçen yıl bu artış yalnızca 1,3 metre olmuştu.
Duhok’ta kuruyan kuyular yeniden canlandı
Duhok Gelişmiş Jeoloji Dairesi Başkanı Alfred Ebilhed ise il genelinde yeraltı su seviyesinin geçen yıla göre ortalama 7 metre yükseldiğini, bazı bölgelerde bu artışın 15 metreye ulaştığını belirtti.
Geçen yıl çok sayıda kuyunun kuruduğunu hatırlatan Ebilhed, bu yıl yağışların etkisiyle durumun önemli ölçüde düzeldiğini ifade etti.
Ebilhed, yeraltı sularının korunması için kaçak kuyu açılmasının önlenmesi gerektiğini belirterek, Duhok’un birçok köyü ile Akre ve Amediye ilçeleri ve Mangiş ile Zavite nahiyelerinin büyük ölçüde yeraltı sularına bağımlı olduğunu söyledi.
Duhok’taki kuyuların dağılımı
Yasal kuyular: 4 bin 557
Kaçak kuyular: Yaklaşık 500
Kuyuların kullanım alanlarına göre dağılımı ise şöyle:
İki bin 280 kuyu tarım amaçlı, 2 bin 134 kuyu içme suyu amaçlı, 143 kuyu sanayi amaçlı kullanılıyor.