Erbil (Rûdaw)- Dünya genelinde ilk kanser aşısını geliştirmek için yürütülen yarış nefes keserken, klinik denemelerden mucizevi sonuçlar geliyor. Doktorların "tedavi şansı yok" dediği 4. evre kanser hastaları, bağışıklık sistemini eğiten kişiselleştirilmiş aşılar sayesinde hayata tutundu.
Gelecek yıldan itibaren bazı aşıların onay alarak piyasaya sürülmesi bekleniyor.
Tıp dünyasında kansere karşı geliştirilen yeni nesil aşılar devrim yaratmaya hazırlanıyor. Doğrudan vücudun kendi savunma mekanizmasını harekete geçiren "kişiselleştirilmiş kanser aşıları", terminal (son evre) aşamadaki hastalarda bile tümörleri tamamen temizlemeyi başararak bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.
"Hiçbir çaresi yok" denilmişti, 5 ayda kanseri yendi
Geliştirilen deneysel aşıların gücünü ortaya koyan en çarpıcı örneklerden biri Molly Honz oldu. 2024 yılında karaciğerinde başlayan, ardından kemiklerine ve kanına kadar yayılan 4. evre nadir bir kansere yakalanan Honz için doktorlar tüm umutların tükendiğini belirterek, "Artık hiçbir tedavinin faydası olmaz, kalan ömrünüzü tedavi görmeden geçirin" tavsiyesinde bulundu.
Kalan son şansını bilime adamaya karar veren genç kadın, deneysel bir kanser aşısı klinik araştırmasına katıldı. Aşı tedavisinin başlamasından sadece 5 ay sonra vücudundaki tüm kanserli hücreler tamamen temizlendi. Ölümcül kanseri geride bırakan Honz, bugün sağlıklı bir şekilde yaşamını sürdürüyor.
Metastatik kanserle savaşan nakata'ya da umut oldu
Benzer bir umut hikayesi de iki çocuk annesi Nakata’dan geldi. Meme kanseri teşhisi konulduktan sonra hastalığı sırtına, kemiklerine, akciğerine ve karaciğerine sıçrayan Nakata, kanser immünoterapisi kuruluşu PICI aracılığıyla Washington Üniversitesi’ndeki aşı denemesine dahil oldu.
Birkaç doz aşı sonrasında sağlığına hızla kavuşan Nakata, "Aşıdan muazzam sonuçlar aldım, bu yöntemin kesin zafer getireceğine inancım tam" diyerek kendini çok iyi hissettiğini belirtti.
Klasik tedavilerden farkı ne?
Kemoterapi ve radyoterapi gibi geleneksel yöntemler kanserli hücrelerle birlikte sağlıklı dokulara da zarar verirken, kanser aşıları bambaşka bir mekanizmayla çalışıyor.
Bağışıklık sistemini eğitiyor
Aşı, vücudun T-hücrelerine kanserli hücrelerin genetik şifresini tanıtıyor ve onları birer hedef olarak yok etmesini öğretiyor.
Kalıcı hafıza oluşturuyor
Dana-Farber Kanser Enstitüsü araştırmacısı Dr. Cathy Wu’nun belirttiği gibi aşı, vücutta uzun süreli bir bağışıklık hafızası bırakıyor; böylece bağışıklık sistemi tedavi bitse dahi yıllar sonra ortaya çıkabilecek yeni kanser hücrelerini anında yok edebiliyor.
Meme kanserini yenen aktivist Kristen Dahlgren de süreci değerlendirirken, "Kanser aşılarını diğer tedavilerle birleştirerek kanseri tamamen tedavi edilebilir kronik bir hastalığa dönüştüreceğimiz tarihi bir eşikteyiz" ifadelerini kullandı.
Cilt kanserinde son düzlük: Gelecek yıl piyasada olabilir
Aşı yarışında en somut adım ise ilaç devi Moderna’dan geldi. Şirketin cilt kanseri (melanom) için geliştirdiği kişiye özel aşı, en kritik aşama olan Faz 3 klinik denemelerini başarıyla tamamladı.
Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi’nin (FDA) onay masasına giden aşının önümüzdeki yıldan itibaren resmen kullanıma sunulabileceği belirtiliyor.
Benzer aşı teknolojisi şu anda akciğer, pankreas, mide, böbrek ve mesane kanserleri üzerinde de deneniyor.
En büyük engel: Zaman ve 100 bin dolarlık maliyet
Devrim niteliğindeki bu yöntemin önündeki en büyük zorluk ise maliyet ve üretim süreci.
Kişiselleştirilmiş aşıların her biri, hastanın kendi tümör dokusunun genetik analizi yapılarak tamamen kişiye özel üretiliyor. Bu durum tek bir hasta için aşının maliyetini 100 bin doların üzerine çıkarıyor. Bilim insanları şu anda bu aşıları hem saatler içinde laboratuvarda üretebilecek hızlı teknolojiler üzerinde çalışıyor hem de maliyeti herkesin erişebileceği seviyelere çekmeyi hedefliyor.
.webp&w=3840&q=75)
