Erbil (Rûdaw)- İsrail’de ülke tarihinin en kritik genel seçiminde sandık başına giden seçmenler, son yarım asrın katılım rekorunu kırdı. 1973’ten bu yana en yüksek ilginin gösterildiği seçimde, Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot liderliğindeki bloklar başa baş bir yarış veriyor.
İsrail halkı, ülkenin siyasi geleceğini ve iç dengelerini belirleyecek tarihi bir seçim için sandık başında. 7 Ekim saldırıları ve Gazze’deki savaşın gölgesinde gerçekleşen oylamaya halkın ilgisi son 50 yılı aşkın sürenin zirvesine ulaştı.
1973'ten bu yana en yüksek katılım
İsrail Merkezi Seçim Komisyonu tarafından paylaşılan verilere göre, yerel saatle 14.00 itibarıyla seçmenlerin yüzde 44,9’u oy kullandı. Yetkililer, bu oranın 1973 genel seçimlerinden bu yana aynı saat diliminde kaydedilen en yüksek oran olduğunu duyurdu.
Ülkedeki yaklaşık 7,3 milyon kayıtlı seçmenin 3 milyon 290 binden fazlasının ilk saatlerde sandığa gittiği bildirildi.
Öte yandan, sadece oy vermek amacıyla yurt dışından 70 bin vatandaşın ülkeye dönüş yaptığı belirtilirken, ordu içindeki katılım da dikkat çekti. İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) bünyesindeki katılım oranı saat 13.00 itibarıyla yüzde 48’e ulaşarak 2022 seçimlerindeki yüzde 44,4’lük seviyeyi geride bıraktı.
Haredi kentlerinde düşüş, liberal kalelerde yükseliş
İsrail Demokrasi Enstitüsü araştırmacısı Ofer Kenig, CNN’e yaptığı değerlendirmede katılım eğilimlerinin çarpıcı bir tablo sunduğunu kaydetti.
Kenig, "1973’ten bu yana ölçülen en yüksek tarihi seviyeyi görüyoruz. Biri hariç tüm kesimlerde belirgin bir artış var. Dikkat çekici tek istisna ise aşırı Ortodoks (Haredi) kentlerinde katılımın düşmüş olması. Veriler temkinli okunmalı ancak liberal seçmenin kalesi sayılan bölgelerdeki artış, Netanyahu koalisyonunun güçlü olduğu yerlere kıyasla daha yüksek görünüyor" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, genel katılımın rekor kırmasının yüzde 3,25’lik barajı aşmak zorunda olan küçük partiler için ciddi bir risk oluşturduğuna dikkat çekiyor; zira katılım arttıkça baraj için gereken net oy sayısı da yukarı tırmanıyor.
İki aday kıyasıya yarışıyor: 61 koltuk krizi kapıda
Anketler, mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ile eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot arasında nefes kesen bir rekabet olduğunu ortaya koyuyor. Ancak hiçbir siyasi bloğun meclis çoğunluğu için şart olan 61 sandalyeye tek başına ulaşması beklenmiyor. Bu durum, İsrail’in 2019-2022 yılları arasında yaşadığı siyasi kilitlenme dönemine geri dönebileceği endişesini doğuruyor.
Netanyahu Cephesi: Aşırı sağcı ve aşırı dindar partilerle ittifak kuran Başbakan Netanyahu, 7 Ekim’deki istihbarat zaaflarına yönelik yoğun eleştirilere rağmen kampanyasını "ulusal güvenliğin tek teminatı" söylemi üzerine kurdu.
Eisenkot ve Değişim Bloku: Yeni kurulan Yaşar Partisi ve geniş tabanlı "Değişim Bloku"nun lideri Eisenkot ise yönetim zafiyetleri, demokratik kurumların korunması ve Haredilerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasına tepki gösteren heterojen bir muhalefeti arkasına almış durumda.
İç politikadaki zıtlıklara karşın, her iki lider de Gazze'deki askeri operasyonlar konusunda benzer sertlikte pozisyon alıyor.
İlk sonuçlar ne zaman açıklanacak?
Kader seçiminde sandıklar yerel saatle 22.00’de (TSİ 23.00) kapanacak ve televizyon kanalları anında ilk sandık çıkış anketlerini (exit poll) yayımlayacak.
Resmi sayım sonuçlarının sabaha kadar netleşmesi beklenirken, nihai tablonun perşembe öğleden sonra ya da cumayı bulabileceği kaydedildi.
Gecikmenin nedeni olarak ordu mensupları ve yedek askerlerin kullandığı yüz binlerce "çift zarflı" oyun sayım prosedürü gösteriliyor.
Onaylanan kesin sonuçlar 4 Kasım'da Cumhurbaşkanı Isaac Herzog’a teslim edilecek ve hükümet kurma yetkisinin verilmesiyle birlikte haftalarca sürecek zorlu koalisyon pazarlıkları başlayacak.
