Nûşîn Hemê
Erbil (Rûdaw) - Suriye Sağlık Bakanlığı Sağlık Kurumları Direktörü Dr. Vasil El-Cirk, Suriye ve Rojava’da 38 devlet hastanesinin hizmet dışı kaldığını açıkladı.
Suriye Sağlık Bakanlığı Sağlık Kurumları Direktörü Dr. Vasil El-Cirk, Rûdaw’a verdiği demeçte ülkedeki kamu hastanelerinin durumuna ilişkin bilgi verdi.
El-Cirk, sağlık altyapısında meydana gelen hasarın boyutuna ve sağlık hizmetlerinin vilayetler arasındaki eşitsiz dağılımına dikkat çekti.
El-Cirk ayrıca sağlık sisteminin yenilenmesi ve finanse edilmesine yönelik 2026-2028 Ulusal Stratejik Planı’nın ayrıntılarını paylaştı.
Dr. Vasil El-Cirk’in Rûdaw’a verdiği bilgilere göre, Suriye genelinde toplam 153 devlet hastanesi bulunuyor.
Hastanelerin vilayetlere göre dağılımı şöyle:
- İdlib: 41 hastane
- Halep: 24 hastane
- Humus: 13 hastane
- Şam Kırsalı: 13 hastane
- Deyrezor: 12 hastane
- Şam: 9 hastane
- Dera: 7 hastane
- Rakka: 7 hastane
- Lazkiye: 6 hastane
- Tartus: 6 hastane
- Hama: 5 hastane
- Haseke: 5 hastane
- Süveyda: 4 hastane
- Kuneytra: 1 hastane
38 hastane hizmet dışı kaldı
Dr. El-Cirk, savaşın neden olduğu ağır hasar nedeniyle 38 kamu hastanesi ve sağlık kuruluşunun tamamen ya da kısmen hizmet dışı kaldığını belirtti.
Bu sayı, Suriye’deki toplam kamu hastanesi sayısının yaklaşık yüzde 24,8’ine karşılık geliyor.
Hasar gören sağlık kuruluşlarının vilayetlere göre dağılımı şöyle:
- Şam Kırsalı: Dumeyr Ulusal Hastanesi, Darayya ve Melîha’daki kuruluşlar da dahil olmak üzere 11 hastane ve sağlık kuruluşu hasar gördü.
- Humus: Kuseyr, Sukhna, Palmira ve Rastan Kalp Cerrahisi Hastanesi’nin de aralarında bulunduğu 9 sağlık kuruluşu ve hastane yıkımla karşı karşıya kaldı.
- Deyrezor: Fırat ve Ebu Kemal hastanelerinin de aralarında bulunduğu 5 hastane hasar gördü ve acilen yenilenmeleri gerekiyor.
- Halep: Halep Ulusal Hastanesi ve Bab Hastanesi’nin de aralarında bulunduğu 4 büyük sağlık kuruluşu hizmet dışı kaldı veya yıkıldı.
- Rakka: Rakka Ulusal Hastanesi de dahil olmak üzere 3 sağlık kuruluşu hasar gördü.
- Hama: Soran Hastanesi’nin de aralarında bulunduğu 3 sağlık kuruluşu hasar gördü.
- İdlib: Cisr eş-Şuğur ve Maarat el-Numan’daki 2 büyük hastane hizmet dışı kaldı.
- Haseke: Çocuk Hastanesi’nin cerrahi bölümü yıkıldı.
Öte yandan El-Cirk, Şam, Süveyda, Dera, Lazkiye, Tartus ve Kuneytra vilayetlerinde durumun istikrarlı olduğunu ve bu bölgelerde hizmet dışı kalan herhangi bir hastanenin bulunmadığını belirtti.
En fazla yardıma ihtiyaç duyan vilayetler
Sağlık Kurumları Direktörü El-Cirk, nüfusa oranla hastane yataklarının yetersiz kalmasının, hizmet vermeye devam eden hastaneler üzerindeki baskıyı artırdığını söyledi.
El-Cirk, coğrafi uzaklıklar ve sağlık hizmetlerine erişimdeki boşluklar nedeniyle Haseke, Deyrezor ve Rakka vilayetlerinin sağlık hizmetlerine en fazla ihtiyaç duyan bölgelerin başında geldiğini ifade etti.
El-Cirk mevcut yatak kapasitesi ve sunulan hizmetlerin düzeyi bakımından ise Dera, Haseke ve İdlib’in kamu sağlık sektöründeki en zayıf bölgeler olduğunu kaydetti.
2026-2028 dönemi için stratejik plan
Dr. El-Cirk, Suriye Sağlık Bakanlığı’nın 2026-2028 dönemini kapsayan stratejik planının ayrıntılarını açıkladı.
Plan, sekiz stratejik hedef aracılığıyla acil müdahale aşamasından iyileşme ve yeniden yapılanma aşamasına geçilmesini amaçlıyor. Planın temel başlıkları şöyle:
- Altyapının yenilenmesi: Hastanelerin yenilenmesi, gerekli ihtiyaçlarının karşılanması ve hasta sevk ağlarının genişletilmesi.
- Sağlık personelinin geliştirilmesi: Uzman doktor ve hemşire açığının giderilmesi, sağlık çalışanlarını teşvik edecek mekanizmaların oluşturulması.
- Temel sağlık hizmetlerinin yeniden yapılandırılması: Sağlık hizmetleri paketinin uygulanması; acil servisler, yoğun bakım, kanser ve tarama birimlerinin yeniden faaliyete geçirilmesi.
- Sağlık güvenliği: Sağlık alanındaki kriz ve acil durumlara hızlı müdahale kapasitesinin artırılması.
Uygulama takvimi ve finansman kaynakları
Planın uygulama takvimine ilişkin bilgi veren El-Cirk, 2026-2028 yılları arasında planın üçer aylık dönemler halinde hayata geçirileceğini söyledi.
İlerleme düzeyinin özel formlar aracılığıyla takip edileceğini belirten El-Cirk, sağlık kuruluşlarının aşamalı olarak yeniden faaliyete geçirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
El-Cirk, planın finansmanı için üç temel kaynağa başvurulacağını belirtti:
Devlet bütçesi: Günlük işletme giderleri, çalışan maaşları ve büyük ölçekli projelerin finansmanı.
Dış finansman: İlaç ve yüksek maliyetli tıbbi malzemelerin temini için uluslararası kuruluşlar ve Birleşmiş Milletler ajanslarıyla işbirliğinin güçlendirilmesi.
Sağlık finansmanında reform: Ailelerin sağlık harcamaları üzerindeki yükünü azaltmak amacıyla Ulusal Sağlık Hesapları'nın etkinleştirilmesi.
Özerk Yönetim Sağlık Kurulu'nun bakanlığa entegrasyonu
Özerk Yönetim Sağlık Kurulu'nun Suriye Sağlık Bakanlığı bünyesine dahil edilmesine ilişkin soruyu da yanıtlayan El-Cirk, sürecin hala devam ettiğini ve uygulama aşamasında bulunduğunu söyledi.
El-Cirk, sürece hükümetin farklı birimlerinin ve ilgili bakanlıkların katılması nedeniyle entegrasyonun tamamlanması için zamana ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
