Erbil (Rûdaw) - Sosyolog Adnan Fırat Bayar, bölge kentlerinin nüfus artış hızında halen ilk sıralarda yer almasına rağmen genel oranların düşüş eğiliminde olduğunu söyledi.
Sosyolog Adnan Fırat Bayar, Rûdaw bültenine katılarak nüfus artış hızındaki düşüş ve bunun nedenleri hakkında Hêvîdar Zana’nın sorularını yanıtladı.
Dünyada nüfus artışı için tek bir standart olmadığını ve her ülkenin kendi şartlarına göre planlama yaptığını belirten Bayar; Türkiye için yüzde 2-3 arasındaki bir oranın denge olarak kabul edildiğini ifade etti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, bölge illeri nüfus artış hızında ilk sıralarda yer alıyor.
En yüksek oran yüzde 3,2 ile Urfa’da kaydedilirken, onu Şırnak (%2,6), Mardin (%2,3), Muş, Diyarbakır ve Ağrı izliyor.
Kırsaldan kente geçişin etkisi
Bayar, bölge kentlerinde kırsal yaşamdan kent yaşamına büyük bir dönüşüm yaşandığına dikkat çekerek şunları söyledi:
"Kürt milleti genel olarak ve özellikle Bakur’da (Kuzey) kırsaldan kentleşmeye doğru evriliyor.
Geniş aileler parçalanıyor ve yerini çekirdek ailelere bırakıyor. Bu sadece Kürtlerin sorunu değil, dünya genelinde yaşanan bir durumdur."
Ekonomi ve eğitim faktörü
Sosyolog Bayar, nüfus artış hızının düşmesindeki üç temel faktörü şöyle sıraladı:
“Ekonomi: Eskiden yaşam toprak ve hayvancılık üzerine kuruluydu. Şehir yaşamı ise artık küçük aile yapısını zorunlu kılıyor.
Eğitim ve evlilik yaşı: Hem kadınlar hem de erkekler için evlilik yaşı yükseldi. Eskiden 18-20 olan evlilik yaşı bugün 27, 29 ve 30'lara çıktı. Kadınlar artık eğitim ve kariyere daha fazla önem veriyor.
Çocuk bakım maliyeti: Çocuk yetiştirmek manevi, maddi ve eğitim açısından büyük bir maliyet (külfet) haline geldi.”
Hükümet teşvikleri düşüşü engelleyemiyor
Hükümet nüfus artışını teşvik etmek için çeşitli paketler açıklıyor ve Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ailelere en az 3 çocuk yapma çağrısında bulunuyor.
Ancak Bayar, bu teşviklerin ve çağrıların sonuçsuz kaldığını belirterek şunları ekledi:
"Elimizdeki veriler bu teşviklerin fayda sağlamadığını açıkça gösteriyor. Hem Kürt hem de Türk toplumunda doğum oranları her geçen gün azalıyor. Erdoğan 12 yıldır bu çağrıyı yapmasına rağmen istatistikler oranların her yıl düştüğünü gösteriyor."
Bayar, bu durumun sadece Kürtler için değil tüm dünya için bir risk olduğunu ve kapitalizm temelli sistemlerin bu düşüşe zemin hazırladığını vurguladı.
