Haber Merkezi - Uluslararası Nükleer Silahları Kaldırma Girişimi (ICAN) tarafından yayımlanan “Önceden Tasarlanmış: 2025’te Nükleer Silah Harcamaları” başlıklı rapor, nükleer silah sahibi ülkelerin savunma bütçelerinde dikkat çekici bir artış yaşandığını ortaya koydu.
Rapora göre Çin, Fransa, Hindistan, İsrail, Kuzey Kore, Pakistan, Rusya, İngiltere ve ABD, 2025 yılı boyunca nükleer cephanelikleri için toplam 118,8 milyar dolar harcadı. Bu rakam, saniyede yaklaşık 3 bin 768 dolarlık harcamaya karşılık geliyor.
ICAN, söz konusu tutarın şimdiye kadar kaydedilen en yüksek nükleer silah harcaması olduğunu belirtti.
ABD açık ara ilk sırada
Rapora göre nükleer silahlara en fazla bütçe ayıran ülke 69,2 milyar dolarla ABD oldu. Washington’un harcamaları, diğer tüm nükleer silahlı ülkelerin toplam harcamalarını geride bıraktı.
Anadolu Ajansı'nda yer alan habere göre ABD ayrıca bir önceki yıla kıyasla 12,4 milyar dolarlık artışla en büyük yıllık yükselişi kaydetti.
Çin 13,5 milyar dolarlık harcamayla ikinci sırada yer alırken, İngiltere 12,6 milyar dolarla Rusya’yı geride bırakarak üçüncü sıraya yükseldi. Rusya’nın nükleer harcamaları ise 9,5 milyar dolar olarak kaydedildi.
Raporda Fransa’nın 7,7 milyar dolar, Hindistan’ın 2,8 milyar dolar, Pakistan’ın 1,5 milyar dolar, İsrail’in 1,2 milyar dolar ve Kuzey Kore’nin 656 milyon dolar harcadığı bilgisi de yer aldı.
Son 5 yılda 471 milyar dolar
ICAN’ın verilerine göre nükleer silaha sahip 9 ülke, son beş yılda cephaneliklerini geliştirmek ve sürdürmek için toplam 471 milyar dolar harcadı.
Raporda, nükleer güçlerin mevcut cephaneliklerini modernize etmeyi sürdürdüğü ve önümüzdeki yıllarda harcamaların daha da artacağını öngören planlar hazırladığı belirtildi.
Özel sektörün de nükleer silah programlarından önemli gelir elde ettiğine dikkat çekilen raporda, şirketlerin 2025 yılı boyunca nükleer silah sözleşmelerinden en az 38 milyar dolar kazandığı ifade edildi.
“Kaynaklar insani ihtiyaçlardan uzaklaştırılıyor”
Raporda, nükleer silah harcamalarının küresel insani krizler karşısında kaynakların farklı alanlara yönlendirilmesini engellediği vurgulandı.
Fransa, İngiltere ve ABD’nin nükleer silah sistemlerini yüzyılın sonuna kadar geliştirmeyi ve sürdürmeyi planladığı belirtilen raporda, bu nedenle önümüzdeki yıllarda milyarlarca dolarlık ek harcamaların gündemde olduğu kaydedildi.
Raporda, nükleer silaha ayrılan kaynakların insani ihtiyaçlarla kıyaslanmasına da yer verildi.
Buna göre bir dakikalık nükleer silah harcamasıyla 3 bin 478 kişiye temiz su ve sanitasyon hizmeti sağlanabileceği, bir günlük harcamayla ise yaklaşık 2 milyon insanın gıda güvensizliğinden kurtarılabileceği belirtildi.
Ayrıca bir haftalık nükleer silah bütçesinin milyarlarca kişiyi kızamık, kabakulak ve kızamıkçığa karşı aşılayabilecek düzeyde olduğu, bir yıllık harcamanın ise 6 milyondan fazla haneye güneş enerjisi sağlayabileceği ifade edildi.
Raporda, yalnızca ABD’nin 2025 yılında nükleer silahlara ayırdığı bütçenin, Birleşmiş Milletler’in yıllık bütçesini 19 kez karşılayabilecek büyüklükte olduğuna dikkat çekildi.
ICAN: Nükleer silahlar güvenlik değil felaket getirir
Raporda görüşlerine yer verilen ICAN Programlar Direktörü ve raporun ortak yazarı Susi Snyder, dünya genelinde yaşam maliyetlerinin arttığı ve milyonlarca insanın temel ihtiyaçlara erişmekte zorlandığı bir dönemde nükleer silahlara ayrılan bütçeleri eleştirdi.
Snyder, “Nükleer silahlar felakete yol açmadan kullanılamaz. Nükleer caydırıcılığın mantığı, hayatta kalmamızı düşmanlarımızın kararlarına emanet etmemizi gerektiriyor” değerlendirmesinde bulundu.
ICAN Politika Başkanı Alicia Sanders-Zakre de nükleer silaha sahip ülkelerin önümüzdeki onlarca yıl boyunca cephaneliklerini korumayı ve modernize etmeyi planladığını belirterek, bunun gerçek insan güvenliği ihtiyaçlarından milyarlarca doların uzaklaştırılması anlamına geldiğini söyledi.
