Haber Merkezi – Yapay zeka devi OpenAI, devlet destekli siyasi ajandaları yaymak amacıyla kendilerini batılı gazeteciler gibi gösteren "gelişmiş sahte paravan kimlikler" kullandığı tespit edilen İran menşeli bir grup ChatGPT hesabını engellediğini duyurdu.
Konula ilgili yapılan açıklamada, "İran operasyonu; hedef kitlelerine jeopolitik ve çatışmayla ilişkili mesajları sızdırmak amacıyla 'ABD-İran savaşıyla bağlantılı konularda' toplu sosyal medya yorumları üretmek de dahil olmak üzere, dünya genelindeki küçük ve orta ölçekli çevrim içi yayın organlarına uzun makaleler servis etmek için kullandığı yedi 'gazeteci' kimliğinden oluşan bir kadroyu barındırıyordu” ifadeleri yer aldı.
Batılı gazeteci kılıklı kişilerin geçekleştirdiği söz konusu faaliyet, modern dijital ortamın temelinde yatan zorlukları ve yapay zeka araçlarının kitlesel ölçekte dezenformasyon kampanyaları yürütmek amacıyla kötüye kullanılmasına ve silah haline getirilmesine karşı savunmasız olduğunu gözler önüne seriyor.
Toplumsal etkiyi 6 aşamalı bir ölçekle sınıflandırıyor
2015 yılında San Francisco'da kurulan OpenAI, kamuoyunu yönlendirme amaçlı propaganda faaliyetlerinin ne kadar geniş bir kitleye ulaştığını 6 aşamalı bir ölçekle sınıflandırıyor. Bu sisteme göre 4. Seviye, bir kampanyanın sosyal medyayı aşıp televizyon ve gazete gibi geleneksel medyaya sızdığı aşamayı ifade ediyor. 5. Seviye, mesajların ünlüler veya siyasetçiler gibi tanınmış kişiler tarafından paylaşılarak daha da büyütülmesi anlamına geliyor. En tehlikeli basamak olan 6. Seviye ise operasyonun şiddet çağrısına, sokak olaylarına veya devlet politikalarının değişmesine yol açarak doğrudan gerçek dünyada somut sonuçlar doğurduğu durumu tanımlıyor.
Açıklamada, tespit edilen ilk makalenin Temmuz 2025'te, en sonuncusunun ise Ekim 2026'da yayımlandığı belirtilirken; ABD-İran çatışmasının patlak vermesinin ardından "Mart 2026'dan itibaren ABD-İran ilişkilerine dair yayınların yoğunluğunda" ciddi bir artış görüldüğü kaydedildi.
Teknoloji şirketi; uluslararası siyaset, Ortadoğu, insan hakları veya çatışmalar üzerine yazılar kaleme alan "Batılı gazetecilerin" imzasıyla dünya çapında yaklaşık bir düzine küçük ve orta ölçekli yayın organında yayımlanan veya paylaşılan 100'e yakın makale tespit etti. Bu sahte yazar kimlikleri şunlardı: Ervin B. Hoskins, Noah Lamington, Sophia Gonzalez, Michael Harrison, Ericka Feusier, Jenny Williams ve Alice Johnson. Raporda, Meta'nın mart ayında Michael Harrison imzasıyla yürütülen bir İran etki operasyonunu çökerttiği de hatırlatıldı.
Raporda, Ervin Hoskins profiline ait X hesabının Batı Asya merkezli bir Android uygulaması kullandığı, Instagram hesap şeffaflık bilgilerinin ise konum olarak İran'ı gösterdiği belirtildi. Meta, söz konusu Instagram hesabını ağustos ayında yasaklamıştı.
Makalelerini geniş kitlelere ulaştırdılar
Rapora göre sözde gazeteci profilleri, makalelerini geniş kitlelere sahip bazı yayın organlarında yayımlatmayı başardı; bu platformlar arasında Ağustos 2026 itibarıyla Facebook'ta yaklaşık 2 milyon, X'te yaklaşık 355.000 ve Instagram'da 544.000'den fazla takipçisi bulunan bir mecra da yer alıyordu.
OpenAI geçmişte de İran'ın kendi dijital altyapısını kötüye kullanma girişimlerini belgelemiş ve engellemişti.
The Guardian'ın haberine göre OpenAI, Ağustos 2024'te de ChatGPT sohbet robotunu kullanarak ABD başkanlık seçimleri öncesinde Amerikalı seçmenleri hedef alan içeriklerin yanı sıra Gazze ve İsrail ile ilgili konularda uzun makaleler ve kısa sosyal medya yorumları üreten İranlı bir grubun hesaplarını kapatmıştı. Teknoloji şirketi, o dönemdeki bu girişimin "hedef kitle üzerinde anlamlı bir etkileşim sağlayamadığının görüldüğünü" belirtmişti.
