Haber Merkezi - Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığının duyurulmasının ardından başkent Varşova'da gerginlik yaşandı. Mahkeme binası önünde gösteriler düzenlenirken polis bölgede güvenlik önlemlerini artırdı. Olaylarda 3 kişi gözaltına alındı.
Polonya Anayasa Mahkemesi’nin üst yönetimine ilişkin alınan karar, ülkede siyasi ve hukuki krize yol açtı. Mahkeme Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığının duyurulmasının ardından Anayasa Mahkemesi binası önünde protestolar başladı.
Mahkemesinin internet sitesinde yerel saatle 18.00 sıralarında yayımlanan duyuruda, Swieczkowski ve Sochanski'nin görevlerinden uzaklaştırıldığı bildirildi.
Gelişmenin ardından muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska'nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi mahkeme binası önünde toplandı.
Polis, Anayasa Mahkemesi binasını ablukaya alırken bazı göstericilerin mahkemenin çevresindeki çitleri aşmaya çalıştığı, bazılarının ise polis memurlarına çeşitli cisimler attığı bildirildi. Olaylar sırasında 3 kişi gözaltına alındı.
Görevden uzaklaştırma kararının ardından Anayasa Mahkemesi’nin en kıdemli yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, mahkemenin yönetimini devraldı.
Cumhurbaşkanı Nawrocki Senegal ziyaretini yarıda kesti
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, yaşanan gelişmeler üzerine Senegal ziyaretini yarıda keserek ülkesine dönme kararı aldı.
ABD merkezli X platformundaki hesabından açıklama yapan Nawrocki, "Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanının Polonya'da olması gerekiyor. Senegal'e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum" ifadelerini kullandı.
Senegal'e gitmek üzere havalanan cumhurbaşkanlığı uçağı, İspanya üzerinden Polonya'ya dönüş rotasına girdi. Uçuş takip platformu Flightradar24'ün verilerine göre, Nawrocki'nin dönüş uçuşunu 1 milyondan fazla kişi takip etti.
Cumhurbaşkanlığı, Nawrocki'nin Polonya'ya ulaştığını açıkladı.
Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'nda Anayasa Mahkemesi Başkanı Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştü.
Görüşmenin ardından Anayasa Mahkemesi binasına giden Nawrocki ile mahkeme yargıçları arasında gerginlik yaşandı. Cumhurbaşkanının binaya girmeye çalıştığı sırada taraflar arasında arbede çıktı.
Taraflar, yaşanan fiziksel müdahale nedeniyle birbirlerini suçlarken Nawrocki daha sonra bölgeden ayrıldı.
Tusk: Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek görevimiz
Polonya Başbakanı Donald Tusk, yaşanan gelişmelere ilişkin X hesabından yaptığı açıklamada, hükümetin yargı sisteminde reform sürecini sürdüreceğini belirtti.
Tusk, "Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir. PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluğunun ardından bu zor, zaman zaman sancılı bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir. Başka bir yol yok" ifadelerini kullandı.
ABD'nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose da gelişmelerden endişe duyduğunu belirterek taraflara itidal çağrısı yaptı.
Rose, Polonya'daki siyasi gerilimin şiddete dönüşmemesi gerektiğini vurguladı. ABD'nin Polonya'nın istikrarını, güvenliğini ve demokratik geleceğini önemsediğini belirten Rose, ülkenin gücünün halkından, kurumlarından ve hukukun üstünlüğüne bağlılığından kaynaklandığını ifade etti.
Öte yandan Polonya'nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ile Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch, yaşanan gelişmelerin ardından görevlerinden istifa etti.
Sikorski polis müdahalesini savundu
Polonya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı kapsamında bulunduğu ABD'nin Atlanta kentinde düzenlediği basın toplantısında, Anayasa Mahkemesi binasındaki polis müdahalesini savundu.
Sikorski, müdahalenin usulüne uygun şekilde seçilen yargıçların mahkemedeki görevlerine başlayabilmelerini ve kurumun çalışmalarını yeniden yürütmesini sağlamak amacıyla gerçekleştirildiğini söyledi.
Kriz nasıl başladı?
PiS hükümeti döneminde Şubat 2022'de Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçilen Bogdan Swieczkowski, 9 Aralık 2024'te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından Anayasa Mahkemesi Başkanlığına atanmıştı.
Başbakan Donald Tusk, Swieczkowski'yi parlamentodaki çoğunluk tarafından Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçilen bazı yargıçların görevlerine başlamasını engellemekle suçluyordu.
Tusk liderliğindeki Avrupa yanlısı hükümet, 2023 yılında yargı bağımsızlığını yeniden tesis etme vaadiyle iktidara gelmişti.
Polonya'da yargıçların atanması ve Anayasa Mahkemesinin yapısı konusunda uzun süredir devam eden siyasi anlaşmazlık, mahkemenin çalışmalarını fiilen durma noktasına getirdi.
Son gelişmelerle birlikte yargı sistemindeki anlaşmazlık, hükümet ile cumhurbaşkanlığı arasındaki gerilimin de merkezine yerleşti.
