Londra (Rûdaw) - Londra’daki Chatham House’da düzenlenen enerji panelinde Kor Mor gaz sahasına yapılan saldırının sonuçları ele alındı. Crescent Petroleum CEO’su Mecid Cafer, üretimin durması nedeniyle yaklaşık 10 milyon kişinin elektriksiz kaldığını belirtirken, Kürdistan Bölgesi Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Ahmed Müfti, saldırıya ilişkin soruşturmanın sonucunun beklenmesi gerektiğini söyledi.
Kor Mor gaz sahasına düzenlenen son saldırının yol açtığı elektrik kesintileri ile Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde enerji sektörünün geleceği, Londra merkezli düşünce kuruluşu Chatham House’un düzenlediği özel panelde tartışıldı.
Erbil ve Bağdat’tan üst düzey yetkililer ile uluslararası enerji şirketlerinin temsilcilerinin katıldığı panelde, sahanın güvenliği, saldırının etkileri ve Irak’ın enerji projeleri gündeme geldi.
Crescent Petroleum: Kor Mor’a dört yılda 12 saldırı düzenlendi
Kor Mor gaz sahasının işletilmesinde pay sahibi olan Crescent Petroleum’un Üst Yöneticisi (CEO) Mecid Cafer, şirketin son 18 yılda Kürdistan Bölgesi’nin gaz sektörüne 4 milyar dolardan fazla yatırım yaptığını belirtti.
Cafer, “Buna rağmen saha yalnızca son dört yılda 12 kez füze ve İHA saldırısının hedefi oldu” dedi.
Son saldırı nedeniyle üretimin durdurulduğunu ifade eden Cafer, bunun sonucunda Irak ve Kürdistan Bölgesi’nde yaklaşık 10 milyon kişinin elektriksiz kaldığını, evlerde kullanılan gaz tüplerinin fiyatının ise iki kattan fazla arttığını söyledi.
Cafer, üretimin yeniden başlaması için tesislerin korunması ve saldırıların faillerinin cezalandırılması gerektiğini vurgulayarak, “Tesislere sahada gerçek bir koruma sağlanmadan ve suçlular cezalandırılmadan, yalnızca soruşturma raporları hazırlanmasına dayanarak üretime yeniden başlanamaz” diye konuştu.
Müfti: Soruşturmanın sonucunu beklemek gerekiyor
Kürdistan Bölgesi Hükümeti Doğal Kaynaklar Bakan Yardımcısı Ahmed Müfti de gaz sektörünün Irak ekonomisi için önemine dikkati çekti.
Müfti, “Günlük üretimi 750 milyon fitküp olan ve 8 milyon kişiye elektrik sağlayan bir saha, 20 bin dolarlık bir İHA ile devre dışı bırakılamamalı. Bunun sonucunda Erbil ve Süleymaniye’de bir gaz tüpünün fiyatı 8 bin dinardan 30 bin dinara yükselirken, 24 saatlik elektrik arzı 6 saate düştü” dedi.
Saldırılarda Kürdistan Bölgesi içinden bir tarafın rolü olduğu yönündeki iddiaları reddeden Müfti, şunları söyledi:
“Kim kendi evini yakar, kendi halkının elektriğini ve gazını keser? Herkesin Irak Başbakanı tarafından oluşturulan üst düzey komitenin soruşturmasının sonucunu beklemesi gerekiyor.”
Bedri: Saldırı konusunda dikkatli olmalıyız
Müfti’nün açıklamaları, Irak Ulusal Güvenlik Servisi Başkanı Basım Bedri’nin aynı panelde Kor Mor’a geçen pazar düzenlenen saldırı hakkında söylediklerine yanıt niteliği taşıyor.
Bedri, saldırıya ilişkin değerlendirmesinde, “Şimdi herkes Kürdistan Bölgesi içinde bir kriz olduğunu, Kürdistan Yurtseverler Birliği ile Kürdistan Demokrat Partisi arasında bir kriz yaşandığını biliyor” demişti.
Saldırıda kullanılan İHA’nın Tuzhurmatu’dan yönlendirildiğini söyleyen bir gazetecinin sözlerine de yanıt veren Bedri, bu iddiaya ilişkin kanıtları sordu. Bedri, devletin kararlarını medyadaki bilgilere dayandıramayacağını belirterek, doğrulanmış güvenlik ve istihbarat verilerine ihtiyaç olduğunu söyledi.
Bedri, “Ben de aynı şekilde size kolayca yanıt verip saldırıyı Kürt bir tarafın gerçekleştirmiş olabileceğini söyleyebilirim. Bunu grupların ya da belirli bir tarafın yaptığını kesin olarak söyleyemeyiz. Dışarıdan bir taraf da yapmış olabilir. Bu nedenle bu konuda çok dikkatli olmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
Saldırının niteliği, türü ve güzergâhı hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olduğunu söyleyen Bedri, konunun soruşturma komitelerine bırakıldığını ve bu aşamada açıklama yapmasının uygun olmayacağını belirtti.
Erbil-Bağdat petrol anlaşması
Panelde Erbil ile Bağdat arasındaki petrol dosyasına da değinen Ahmed Müfti, Kürdistan Bölgesi’nin anlaşma uyarınca Irak Devlet Petrol Pazarlama Şirketi SOMO’ya günlük 265 bin varil petrol teslim etmeyi öngördüğünü söyledi.
Müfti, “Kürtler, Irak’ın gerçek bir ortağıdır” dedi.
Bağdat’ın hedefi günlük 7 milyon varil üretim
Irak Başbakan Yardımcısı ve Enerjiden Sorumlu Bakan Şeyh Muhsin Mendelawi ise Bağdat’ın petrol üretimini iki yıl içinde günlük yaklaşık 5 milyon varilden 7 milyon varile çıkarmak için çalıştığını söyledi.
Mendelawi, bu hedefe ExxonMobil ve Chevron gibi şirketlerle yapılacak anlaşmalar yoluyla ulaşmayı planladıklarını belirtti.
Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının sonuçlarına da değinen Mendelawi, Irak’ın alternatif güzergâhlar bulması gerektiğini ifade etti.
Mendelawi, bu kapsamda Akdeniz’e uzanacak günlük 2 milyon varil kapasiteli Basra-Hadise-Banyas petrol boru hattı ile güneyden kuzeye uzanacak 2 milyar fitküp kapasiteli yeni bir gaz boru hattı üzerinde çalışıldığını söyledi.
TotalEnergies: 27 milyar dolarlık proje sürüyor
TotalEnergies’in Irak Direktörü Dünya Çelebi, bölgedeki savaş ve gerilimlere rağmen şirketin 27 milyar dolarlık projesinin sürdüğünü belirtti.
Çelebi, güneş enerjisinden 500 megavat elektrik üretmeyi ve Ertavi petrol sahasındaki üretimi 100 bin varile çıkarmayı başardıklarını ifade etti.
Panelde konuşan kıdemli jeopolitik risk analisti Raad Kadiri ise Erbil ile Bağdat arasındaki sorunların yalnızca gelir paylaşımıyla sınırlı olmadığını, yetki paylaşımı ve 2003 sonrasında tam olarak yerleşmemiş federalizm modeliyle de ilgili olduğunu söyledi.
Kadiri, Irak’ın günlük petrol üretimini 7 milyon varile çıkarması için siyasi vaatlerin yanı sıra uygulanabilir bir plana ve güçlü bir altyapıya ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.
