Eski ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanı General Joseph Votel, Suriye’de devam eden geçiş sürecinin yarattığı otorite boşluğunun IŞİD tarafından istismar edilebileceği uyarısında bulundu.
Rûdaw’dan Jiyar Hekim'e özel bir röportaj veren Votel, Suriye ve Irak’taki güncel güvenlik gelişmelerini değerlendirerek, bölgedeki siyasi değişimlerin terörle mücadele üzerindeki olası etkilerine dikkat çekti.
“IŞİD geçiş sürecini kullanabilir”
Rojava’da Demokratik Suriye Güçleri (DSG) ile Suriye Geçici Hükümeti arasındaki sorumluluk devrinin kritik bir aşamada olduğunu belirten Votel, “Bu tür belirsizlik dönemleri IŞİD için bir fırsat penceresi açar. Örgüt, bu karmaşadan yararlanarak yeni bir saldırı dalgası başlatmaya çalışacaktır” dedi.
Votel, Suriye Geçici Hükümeti’nin güvenlik operasyonlarının sorumluluğunu bir an önce üstlenmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı.
7 bin IŞİD mahkumunun Irak’a nakli
Suriye’den Irak’a nakledilen yaklaşık 7 bin IŞİD mahkumuna da değinen Votel, bu adımı bir “risk azaltma” hamlesi olarak tanımladı.
Suriye’deki cezaevlerinin güvenliğine ilişkin ciddi endişeler bulunduğunu belirten Votel, “Irak şu anda daha istikrarlı. Güvenlik güçleri bu mahkumları kontrol altında tutabilecek kapasiteye sahip. Nakil, Suriye’deki kargaşa ortamında yaşanabilecek firarların önüne geçmek amacıyla gerçekleştirildi” ifadelerini kullandı.
Trump-Maliki açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump’ın, “Nuri el-Maliki’nin yeniden başbakan olması hâlinde yardımların kesileceği” yönündeki açıklamalarını da değerlendiren Votel, siyasi polemiklere girmekten kaçınmakla birlikte geçmişe dikkat çekti.
Votel, “IŞİD’in Irak’ta geniş alanlar ele geçirmesi Maliki döneminde yaşandı. Bu süreçte liderlik zafiyetinin önemli payı vardı” dedi.
ABD desteğinin kesilmesinin Irak’ın savunma kapasitesini ciddi biçimde zayıflatabileceği uyarısında bulunan Votel, bu desteğin terörle mücadelede kritik rol oynadığını ifade etti.
“Irak, Iraklılarındır”
Irak’ın ABD ile İran arasındaki gerilimden nasıl korunabileceği sorusuna “egemenlik” vurgusuyla yanıt veren Votel, Irak hükümetinin dış güçlere, özellikle de İran’a yakın milis grupların ülke üzerindeki etkisini sınırlaması gerektiğini söyledi.
Votel, “Irak’ın başarısı, koalisyonla güçlü bir ortaklık sürdürürken aynı zamanda kendi egemenliğine sahip çıkmasından geçiyor. Irak halkı hem IŞİD hem de kontrolsüz milis tehditlerinden korunmalıdır” değerlendirmesinde bulundu.
General Votel, Irak ordusunun son yıllarda profesyonelleştiğini ancak istihbarat ve eğitim alanlarında Batılı müttefiklerin desteğine ihtiyaç duymaya devam ettiğini sözlerine ekledi.
İşte söz konusu röportajın tam metni.
Rûdaw: IŞİD’ın yeniden canlanma riski var mı?
General Votel: Öncelikle günaydın, tekrar sizlerle birlikte olduğum için mutluyum. Evet, IŞİD'ın güçlenmesi için bir fırsat olduğunu düşünüyorum. Hepimizin bildiği gibi şu an Suriye'nin kuzey ve doğusunda, Suriye Demokratik Güçleri (DSG) ile Suriye Geçici Hükümeti arasında çok kritik bir geçiş süreci yaşanıyor. Sorumlulukların devredilmesi, yaşanan karmaşa ve beraberinde gelen belirsizlikler, IŞİD için durumdan faydalanma, saldırılarını artırma ve yeni bir yükseliş süreci başlatma fırsatı yaratacaktır.
Rûdaw: Bölge ülkeleri, özellikle Irak ve Suriye, IŞİD’ın geri dönmesini engellemek için ne yapabilir?
General Votel: Irak Güvenlik Güçleri çok iyi bir kapasite geliştirdi ve ABD dahil koalisyon güçleriyle güçlü bir bağları var. Irak'taki IŞİD kalıntılarına odaklanmalı ve onların yeniden organize olamadıklarından emin olmalılar. Suriye'de ise durumun şu an biraz daha zor olduğunu düşünüyorum; özellikle DSG ile Suriye Geçici Hükümeti arasındaki geçiş aşamasında. Bu bölgelerin çoğunda, Geçici Hükümet gerekli adımları atmalı veya IŞİD üzerindeki baskıyı sürdürmek için DSG ile çok dikkatli bir şekilde çalışmalıdır. Nihayetinde Suriye Geçici Hükümeti kontrolü sağlamalı ve IŞİD karşıtı operasyonların tüm sorumluluğunu üstlenmelidir.
Rûdaw: Suriye’deki 7 bin IŞİD’lı tutuklunun Irak’a nakledilmesi kararının arkasındaki sebep nedir?
General Votel: Temelde bu savaşçıların bir kısmı Irak vatandaşıydı. Dolayısıyla kendi ülkelerine gönderilip kendi hükümetlerine teslim edilmeleri yönünde bir eğilim var.
Rûdaw: Ancak bunların sadece küçük bir kısmı Iraklı, çoğu yabancı.
General Votel: Bazıları Iraklı, bu yüzden ülkelerine dönmeleri gerekiyor. ABD hükümetinin bu kararı almasının sebebinin, şu an Suriye'de bulunan riski azaltmak olduğunu düşünüyorum. Irak şu an çok daha istikrarlı ve Irak Güvenlik Güçleri oldukça yetkin. Irak hükümeti bu mahkumları teslim almak için iyi bir konumda; sadece onları korumak için değil, aynı zamanda kendi ülkelerine iade edilmeleri ve Suriye'deki IŞİD kalıntılarının onları kurtarma girişimlerini engellemek için de uygun bir durumda. Bu esasen bir risk azaltma çabasıdır.
Rûdaw: Videolarda görüldüğü üzere, Suriye Arap Ordusu’nun bazı asker ve komutanlarının IŞİD’lı olduğu iddia edildi. ABD bu güçlere nasıl güvenebilir ve onları IŞİD karşıtı uluslararası koalisyonun bir üyesi yapabilir?
General Votel: Bu elbette çok zor bir durum. Nihayetinde Suriye Geçici Hükümeti kendi güçlerini kontrol altına almalıdır. Son zamanlarda daha birlik içinde ve etkili çalıştıklarını görüyoruz. Geçen yılki operasyonlarda bazı zorluklar gördük ama görünen o ki bunların üstesinden geliyorlar ve kontrolü artırıyorlar. Bu ABD için açıkça zor bir durum, bu yüzden adımlarımızda dikkatli olmalıyız. Ancak ABD politikası açıkça Suriye Geçici Hükümeti'nin başarısından yana; ABD, onların başarılı olması ve tüm Suriye'yi korumaya yardımcı olmaları için onlarla çalışmaya çalışıyor. Bu, ABD'nin bu zorlu ortamda, o gücün profesyonel ve güçlü kalmasını sağlamak için çalışması gerektiği anlamına geliyor.
Rûdaw: Sizce Irak güçleri, IŞİD'ın yeniden canlanmasını engelleyecek hazırlığa sahip mi?
General Votel: Irak güvenlik güçlerinin yüksek düzeyde uzmanlık ve yetkinlik sergilediğini düşünüyorum. IŞİD hâlâ can kaybına yol açabilecek saldırılar düzenleyebilen ‘akıllı’ bir terör örgütü olsa da Irak Güvenlik Güçlerinin, Irak’ı koruma konusunda oldukça yetenekli olduğuna inanıyorum. Batılı müttefiklerin eğitim, silahlandırma ve istihbarat alanlarındaki sürekli desteğiyle bu kapasitenin korunması ve güçlendirilmesi mümkündür.
Rûdaw: Donald Trump, Nuri el-Maliki’nin tekrar Başbakan olması durumunda Irak’a yardım etmeyecekleri tehdidinde bulundu. Eğer ABD yardım etmezse, Irak’ın güvenlik durumu ve IŞİD’ın geri dönmesi konusu ne olur?
General Votel: Kuşkusuz bunun Irak'ın kendini koruma kapasitesi üzerinde, özellikle de IŞİD gibi örgütlerin tehditlerine karşı etkisi olacaktır. Bu konunun siyasi boyutuna girmek istemiyorum çünkü mevcut ABD siyasetinde bir uzmanlığım yok. Ancak IŞİD, Başbakan Maliki döneminde Irak topraklarının geniş bir bölümünü ele geçirmişti. Bunun büyük sorumluluğu ona aitti. Irak güçleri o dönemde gereken seviyede değildi. ABD tarafında bu konuda ciddi endişeler var; ancak umudumuz bunun engellenmesi ve ABD'nin Irak Güvenlik Güçlerine desteğinin sürmesidir.
Rûdaw: Irak, ABD ile İran arasındaki gerilimden kendisini nasıl koruyabilir?
General Votel: ABD, İran’a çok net bir mesaj göndermeye çalışıyor. Bölgeye güç konuşlandırılmasının temel amacı caydırıcılıktır. Irak'ın yapabileceği şey, ABD ve koalisyonun iyi bir ortağı olmaya devam ederken aynı zamanda kendi egemenliğine odaklanmaktır. Milislerin, özellikle de büyük oranda İran’a bağlı olanların ülke üzerinde aşırı etkisinin olmadığından emin olmalılar. Irak'ta her zaman takdir ettiğim şeylerden biri, "Irak'ın Iraklılara ait olması" anlayışıydı. Zorluklarla dolu bir bölgede yaşamalarına rağmen her zaman egemenlikleri konusunda hassas oldular. Irak hükümeti ve güvenlik güçlerinin, halkı IŞİD ve sadakati Irak dışına olan milis grupların tehditlerinden koruması çok önemlidir.
Rûdaw: Çok teşekkürler.
General Votel: Sizinle birlikte olmak bir zevkti.
