Erbil (Rûdaw) - Irak Parlamentosu Türkmen Milletvekili Erşat Salihi, Kerkük'te Baas döneminde gasp edilen Kürt ve Türkmen topraklarının iadesine ilişkin onaylanan yeni yasa tasarısının adaletsizlikler içerdiğini ancak Kerkük’ün bozulan demografisinin düzeltilmesi için bir fırsat olduğunu söyledi.
Rûdaw TV’de Nwenar Fatih’in sunduğu “Rûdaw’i Amro” programına konuk olan Türkmen Milletvekili Erşat Salihi 21 Ocak 2024 tarihinde Irak Parlamentosunda onaylanan Medeni Kanun ve el konulan toprakların yeniden sahiplerine iade edilmesi yasa tasarısı ile Kerkük İl Meclis toplantıları hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Erşat Salihi, Kerkük İl Meclisi toplantılarının boykot edilmesinin Türkmenlere zarar verdiğini belirterek siyasi sürece katılımın önemine dikkat çekti.
Salihi, 2003 yılında Baas rejiminin yıkılmasının ardından Kerkük’te Kürt ve Türkmen topraklarının geri alınması için uzun süredir mücadele verdiklerini söyledi.
Geçtiğimiz ay onaylanan yasa tasarısının yalnızca Kürtleri değil Türkmenler ve Kerkük çevresindeki bazı Arap grupları da kapsadığını ifade eden Salihi, içeriğine dair ciddi çekinceleri olduğunu dile getirdi.
Tasarıya göre, Baas döneminde gasp edilen toprakların sahiplerine belirli ölçütlere göre tazminat ödenmesi planlanıyor.
Ancak Salihi, bu düzenlemenin geçmişteki adaletsiz yaklaşımları tekrarladığını belirterek, "Baas rejimi zamanında gasp edilen her metrekareye iki buçuk dinar değer biçildi ve bu parayı bankalara yatırarak gaspı meşrulaştırmaya çalıştı. Bugün de aynı mekanizmanın önerilmesi kabul edilemez bir adaletsizliktir" dedi.
Salihi, Kerkük İl Meclisi’ni boykot etmenin çözüm üretmediğini ifade ederek boykotun Türkmenlere zarar verdiğini belirtti.
"Irak'ta siyasi süreci boykot etmenin hiçbir olumlu sonucu olmamıştır," diyen Salihi, 2017 öncesinde de Türkmenlerin iki yıl boyunca meclisi boykot ettiğini ancak bu durumun Kerkük’te Kürtlerin daha fazla hâkimiyet sağlamasına neden olduğunu hatırlattı.
Türkmenlerin boykot nedeniyle siyasi temsil hakkından mahrum kaldığını vurgulayan Salihi, "Arapların ve Kürtlerin mecliste temsilcileri var; ancak şu anda Türkmenleri savunan kimse yok" dedi.
Kerkük’ün siyasi uzlaşı ile yönetilmesi gerektiğine işaret eden Salihi, parti valisi anlayışı yerine ekip ruhuyla bir yönetim modelinin benimsenmesi gerektiğini ifade etti.
Türkmen Cephesi içindeki anlaşmazlıklara da değinen Salihi, Hasan Turan ile yaşanan gerilim hakkında, "Her siyasi akım, cephe ve parti içinde siyasi rekabet vardır ve bizim de Türkmen Cephesi'nde aynı şekilde siyasi rekabetimiz var. Bizim sorunumuz Türkmen Cephesi içindeki siyasal İslam sorunudur, milli bir sorun değil. Açıkça söylüyorum, biz Türkmen Cephesi içinde iki kanadız ve evet, ben Türkiye'ye yakınım ama hiçbir ülkeyi ve bölgesel tarafı boykot etmiyorum ve herkesle ilişkilerimi koruyorum" dedi.
Irak Parlamentosu'nda 21 Ocak 2025’te kabul edilen ve tüm Kürdistan fraksiyonları tarafından desteklenen yasa tasarısıyla, Kerkük'te gasp edilmiş 300 bin dönümden fazla gayrimenkulün asıl sahiplerine iadesine karar verildi.
Salihi, bu adımın demografik bozulmanın düzeltilmesine yönelik önemli bir girişim olduğunu ancak yasanın hâlâ adaletsizlik içerdiğini ifade etti.
Karar askıya alındı
Irak Yüksek Federal Mahkemesi, parlamentoda geçen "Genel Af", " Medeni Kanun " ve "Gayrimenkul İadesi" yasalarının uygulanmasını durdurma kararı aldı.
Irak resmi haber ajansı INA’nın haberine göre, yüksek mahkeme "Genel Af", " Medeni Kanun" ve Kerkük şehrinde Türkmen ve Kürt vatandaşların devrik lider Saddam Hüseyin döneminde ellerinden alınan gayrimenkullerin iadesini öngören "Gayrimenkul İadesi" yasalarının uygulanmasını durdurma kararı aldı.
Medeni Kanun ve Genel Af Yasası ile Kerkük şehrinde Türkmen ve Kürt vatandaşların devrik lider Saddam Hüseyin döneminde ellerinden alınan Gayrimenkullerin İadesini öngören yasalar 21 Ocak'ta parlamentonun onayından geçmişti.
Medeni Kanun Yasası özellikle kız çocukların evlendirilmesi ve konuyla ilgili mahkemelerin yanı sıra Şii ve Sünni Vakıflardan da görüş alınmasını kapsıyordu. Bu yasa ülkede medeni kanunu savunanların eleştirisine neden olmuştu.
