Haber Merkezi - Irak Yüksek Federal Mahkemesi, yeni gümrük tarifelerine karşı yapılan "anayasaya aykırılık" başvurularını görüşmek üzere bugün toplanıyor. Hükümet gelirlerin arttığını savunurken, ekonomistler kararın limanlarda krize yol açtığını ve 52 bin konteynerin gümrüklerde mahsur kaldığını belirtiyor.
Irak Yüksek Federal Mahkemesi, Milletvekilleri Muhammed Hafacı ve Mustafa Sened tarafından Başbakan aleyhine açılan iki ayrı davayı görüşmek üzere bugün (8 Şubat 2026, Pazar) oturum düzenliyor. Davacılar, mahkemeden yeni gümrük tarifesi kararının "anayasaya aykırı" ilan edilmesini ve yürütmenin durdurulmasını talep ediyor.
"Hükümetin yetkisi yok" tartışması
Rûdaw’a konuşan davacıların avukatı Ahmed Mazin Makiye, "Söz konusu karar anayasal ve yasal ihlaller barındırıyor. Ayrıca bu karar, hükümetin 'günlük işleri yürüten hükümet' (tasfiye halindeki hükümet) statüsünde olduğu bir dönemde uygulamaya konuldu" dedi. Makiye, gerekli tüm delilleri mahkemeye sunduklarını ifade etti.
Yüksek Federal Mahkeme'nin önceki içtihadına göre, 11 Kasım 2025 tarihinden itibaren mevcut Irak hükümeti "günlük işleri yürüten hükümet" statüsünde kabul ediliyor ve mali yükümlülük doğuran veya stratejik etkisi olan kararlar alma yetkisi bulunmuyor.
Hükümet ve uzmanlar arasında 'gelir' çelişkisi
Irak Bakanlar Kurulu, 2025 yılında aldığı 957 sayılı kararla, bu yılın başından itibaren geçerli olmak üzere gümrük tarifelerini yüzde 5 ile yüzde 30 arasında değişen oranlarda yeniden belirledi.
Irak Gümrükler Genel Kurulu, kararı savunarak 2026 yılı ocak ayı gelirlerinin "rekor seviyeye" ulaştığını ve 137 milyar dinarı aştığını duyurdu. Kurul, bu artışı yeni tarifelere ve "petrol dışı gelirleri koruma" stratejisine bağladı.
Ancak Ekonomist Nebil Mersumi, hükümetin verilerinin aksine, yeni uygulamalar nedeniyle gümrük gelirlerinin %52 oranında düştüğünü savundu.
Rûdaw’a konuşan Mersumi, "Gümrük İdaresi daha önce 2025 yılı için aylık ortalama gelirini 208 milyar dinar olarak açıklamıştı. Şu anki rakamlar, gelirin 71 milyar dinar azaldığını gösteriyor" dedi.
Limanlarda kriz: 52 bin konteyner bekliyor
Yeni tarifenin ticareti durma noktasına getirdiğini belirten Mersumi, şu çarpıcı bilgileri paylaştı:
"Tüccarlar ithalat yapmaktan çekiniyor. Şu anda Basra limanlarında 52 bin konteyner mahsur kalmış durumda. Çünkü yüksek gümrük vergileri ve gecikme cezaları toplandığında, ödenecek miktar malların kendi değerini aşıyor."
Hükümetten geri adım sinyali
Limanlardaki yığılmayı ve ticari tıkanıklığı çözmek isteyen Irak hükümeti, 1 Şubat 2026 itibarıyla yeni bir adım attı. Hükümet, tüccarları mallarını limanlardan çekmeye teşvik etmek amacıyla, ASYCUDA (Otomatik Gümrük Sistemi) üzerinden kayıtlı gümrük işlemlerinde yüzde 25 oranında indirime gitme kararı aldı.
