Erbil (Rûdaw) - Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) Genel Müdürü Ali Şetrî, Erbil ile Bağdat arasındaki petrol ihracatı konusundaki üçlü mekanizmanın başarıyla işlediğini belirterek, "Bu anlaşma Irak hazinesine aylık 350 ila 400 milyon dolar arasında gelir sağlıyor" dedi.
Rûdaw’a konuşan SOMO Genel Müdürü Ali Şetrî, Federal Hükümet, Kürdistan Bölgesi Hükümeti ve uluslararası petrol şirketleri arasında varılan üçlü mutabakatın detaylarını, üretim maliyetlerini ve Türkiye ile boru hattı görüşmelerini değerlendirdi.
Şetrî, anlaşmayı "başarılı ve sevindirici" olarak nitelendirerek, Kürdistan Bölgesi'nden yapılan ihracatın günlük 200 bin varile ulaştığını açıkladı.
"Maliyet hesabı için Wood Mackenzie devrede"
Anlaşma kapsamında petrol şirketlerine varil başına üretim ve taşıma maliyeti olarak şimdilik 16 dolar ödendiğini belirten Şetrî, kesin maliyetlerin belirlenmesi için uluslararası danışmanlık firması Wood Mackenzie ile anlaşıldığını söyledi.
Sürecin işleyişine dair bilgi veren Şetrî şunları kaydetti:
"Anlaşmanın iki temel ayağı var. Birincisi, üretilen petrol için varil başına 16 dolarlık bir ön ödeme yapılması. İkincisi ise üçüncü bir tarafın, yani Wood Mackenzie’nin yapacağı adil ve bağımsız değerlendirme. Bu firma, Kürdistan Bölgesi’ndeki her bir sahanın üretim ve taşıma maliyetlerini ayrı ayrı inceleyecek. Raporun tamamlanması için 90 günlük bir süre öngörülüyor."
Şetrî, maliyetlerin 16 doların üzerinde çıkması durumunda şirketlere geriye dönük (27 Eylül 2025'ten itibaren) ödeme yapılacağını, düşük çıkması halinde ise aradaki farkın mahsup edileceğini belirtti.
"Aylık gelir 400 milyon doları buluyor"
Kürdistan Bölgesi'nden ihraç edilen petrolün gelirlerinin doğrudan Irak Merkez Bankası'nın ABD Federal Rezerv Bankası'ndaki hesabına aktarıldığını vurgulayan SOMO Müdürü, "Şu anda aylık gelir 350 ila 400 milyon dolar bandında, hatta bazen biraz daha üzerinde seyrediyor. Bu meblağın yaklaşık yüzde 12-14'ü üretim ve taşıma maliyeti olarak şirketlere ödeniyor" diye konuştu.
"Anlaşma Mart'tan sonra da devam etmeli"
Mevcut mutabakatın Mart ayı sonunda sona ereceğine dair endişeleri de yanıtlayan Şetrî, anlaşmanın devam etmesi gerektiğini savundu:
"Ben hükümet adına karar verici değilim ancak mevcut veriler büyük bir başarıyı işaret ediyor. Bu başarı, petrol ve mali istikrarın temelidir. Anlaşmanın uzatılmaması için hiçbir neden yok; aksine uzatılması zorunludur. Yeni hükümet kurulsa bile, bu olumlu tabloyu görüp devam kararı alacaktır."
Türkiye ile "Enerji Hub'ı" görüşmeleri
Irak-Türkiye Boru Hattı anlaşmasının Temmuz 2026'da sona ereceğini hatırlatan Ali Şetrî, Ankara ile yeni bir anlaşma için müzakerelerin sürdüğünü bildirdi.
Türkiye'nin anlaşmayı sadece petrolle sınırlı tutmayıp, doğal gaz, elektrik ve petrokimya tesislerini de kapsayan geniş bir "Enerji Hub'ı" formatına dönüştürmek istediğini belirten Şetrî, "Türkiye bu konuda çok istekli. Biz de buna açığız ancak sürecin karmaşıklaşmaması için öncelikle petrol boru hattı anlaşmasını netleştirmek, diğer başlıkları ise ayrı anlaşmalarla yürütmek istiyoruz" ifadelerini kullandı.
ABD yaptırımları ve kaçakçılık iddiaları
Irak medyasında SOMO'ya yönelik "İran petrolünü aklıyor" veya "ABD yaptırımları kapıda" şeklindeki iddiaları sert bir dille yalanlayan Şetrî, "Bunlar asılsızdır. ABD makamları SOMO'yu asla suçlamamıştır. Aksine, Washington'da yaptığımız görüşmelerde şeffaflık mekanizmalarımızı anlattık" dedi.
Şetrî, gemi takip sistemlerinde "yeşil, sarı ve kırmızı" listelerle çalıştıklarını, yaptırım listesindeki veya şüpheli gemilerin Irak karasularına girmesine asla izin verilmediğini sözlerine ekledi.
