Erbil (Rûdaw) - Suriye Dışişleri Bakanlığı ABD İşleri Direktörü Kutaybe İdlibi, Suriye Arap Ordusu’nun Kürt yerleşim yerlerine girmeyeceğini, temel hedefin "bireysel entegrasyon" yoluyla birleşik bir ordu kurmak olduğunu vurguladı.
Rûdaw TV’de Dilbixwîn Dara’nın sunduğu bültene konuk olan Kuteybe İdlibi, Şam yönetimi ile Demokratik Suriye Güçleri (DSG) arasındaki müzakere süreci, askeri planlamalar ve Kürtlerin yeni Suriye’deki statüsü hakkında kapsamlı açıklamalarda bulundu.
"DSG ile ortak vizyon: Devlet yapısına entegrasyon"
İdlibi, ABD Başkanı Trump ile Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara arasındaki görüşmenin temelinde Suriye’nin birliği olduğunu belirtti.
DSG’nin devlet kurumlarına ve askeri yapıya dahil edilmesinin öncelikli olduğunu ifade eden İdlibi, "DSG’nin Suriye hükümetinin yapıları içine entegre edilmesi noktasında ortak bir vizyona sahibiz. Suriye hükümeti Kürt bölgelerine yönelik saldırı düzenlemiyor; ordumuzun yaptığı tek şey ana yolları ve şehir girişlerini güvence altına alarak olası çatışmaları ve etnik gerilimleri önlemektir" dedi.
Kürtlerin hakları ve 13 Sayılı Kararname
Suriye hükümetinin Kürt halkına yönelik yaklaşımının net olduğunu söyleyen İdlibi, Ahmed el-Şara tarafından çıkarılan 13 Sayılı Kararname’ye atıfta bulundu.
Bu kararnamenin Kürt kimliğinin Suriye devleti içindeki köklerini ve haklarını resmi olarak tanımladığını belirten İdlibi, Kürtlerin dil ve kültür haklarının anayasal güvence altına alınacağını ifade etti.
Mazlum Abdi ile varılan mutabakat ve 4 günlük süre
İdlibi, DSG Genel Komutanı Mazlum Abdi ile yapılan görüşmeler sonucunda bir ateşkes ve entegrasyon takvimi üzerinde anlaşıldığını doğruladı:
"Mazlum Abdi ile yapılan görüşmelerde ateşkesin teyit edilmesi ve 4 günlük bir istişare süresi tanınması konusunda anlaştık. Bu süre zarfında DSG’nin askeri olarak nasıl entegre edileceğinin detayları (askeri rütbeler, birimlerin durumu vb.) netleşecek. Şunu net olarak söyleyebilirim; Suriye ordusu Kürt yoğunluklu hiçbir sivil yerleşim yerine, özellikle Kobani gibi şehirlere girmeyecektir."
"Bireysel katılım orduda birliği sağlar"
DSG’nin daha önce önerilen 3 tümen ve 2 tugay şeklindeki blok katılımı reddettiğini hatırlatan İdlibi, yeni sürecin "bireysel katılım" üzerine inşa edileceğini söyledi.
İdlibi, "Savaşçıların orduya tek tek/bireysel olarak katılması, askeri kurum içindeki bütünleşmeyi güçlendirecek ve silah arkadaşlığı hukukunu pekiştirecektir. Bu durum Araplar, Kürtler ve diğer tüm dini/etnik gruplar arasında ayrım gözetmeksizin gerçek bir bütünleşme yaratacaktır” dedi.
Hizmetlerin restorasyonu ve sınır güvenliği
Kobani ve çevresinde çatışmalar nedeniyle kesilen su, elektrik gibi hizmetlerin yeniden tesisi için çalışmaların başladığını belirten İdlibi, Suriye ordusunun girdiği Rakka ve Halep’in kuzeyinde hizmetlerin onarıldığını söyledi.
İdlibi ayrıca, Savunma ve İçişleri Bakanlıklarının yolları güvence altına aldığını, bölgeden ayrılmak isteyen sivillerin hareket özgürlüğünün korunduğunu ekledi.
IŞİD mahkumları ve Hol Kampı gerilimi
DSG’nin IŞİD mahkumlarını “bir baskı aracı olarak kullanmaya çalıştığını” iddia eden İdlibi, bu durumun hem Suriye hem de komşu ülkeler için güvenlik riski oluşturduğunu savundu.
İdlibi, "Kürt güçlerinin Şeddadi ve Hol bölgelerinden çekilirken serbest bıraktığı 80’den fazla IŞİD mahkumu, güvenlik güçlerimiz tarafından yeniden yakalanmıştır. IŞİD ile mücadele ulusal bir görevdir ve Şam yönetimi bu sorumluluğu devralmaya tam hazırdır” dedi.
"Rojava" projesine eleştiri
Konuşmasında ideolojik bir ayrım yapan İdlibi, PKK ve ona bağlı "Ciwanen Şorşger" gibi yapıların Suriye Kürtlerini komşularıyla çatıştırmaya çalıştığını öne sürdü.
İdlibi, "Bizim meselemiz Kürt halkıyla değil, dışarıdan dayatılan projelerledir. 'Rojava' kavramı yerine birleşik Suriye kimliğini savunuyoruz. Kürt toplumunun, PKK veya ona bağlı milislerin binlerce yıldır birlikte yaşadığı komşularıyla aralarına nifak sokma girişimlerine prim vermeyeceğine inanıyoruz. Kürt halkı, Suriye’nin asli ve onurlu bir parçasıdır” şeklinde konuştu.
Çin ve uluslararası talepler
Çin hükümetinin kamplardaki vatandaşları için henüz resmi bir talepte bulunmadığını belirten İdlibi, bu tür taleplerin diplomatik kanallardan gelmesi halinde Hol ve Roj kamplarındaki her vakanın hukuki statüsüne ve vatandaşı oldukları ülkeye göre tek tek inceleneceğini sözlerine ekledi.
