Washingtonl(Rûdaw)- Trump yönetiminden üst düzey bir yetkili, ABD ve İran heyetleri arasında Maskat ve Cenevre'de yürütülen müzakerelerin detaylarını paylaşarak, şu anda İran tarafıyla herhangi bir görüşme olmadığını ve askeri operasyonların devam edeceğini açıkladı.
Rûdaw Washington Temsilcisi Diyar Kurda'nın da hazır bulunduğu toplantıda gazetecilere konuşan yetkili, ABD heyetinin masaya koyduğu temel talepleri sıraladı.
ABD’nin İran’dan temel talepleri neydi?
Buna göre ABD; İran'ın asla nükleer silah sahibi olmamasını, 10 bin kilogram zenginleştirilmiş uranyumu imha etmesini ve Natanz, Fordo ile İsfahan'daki nükleer tesislerini kalıcı olarak kapatmasını şart koştu.
Ayrıca Tahran yönetiminden Lübnan Hizbullahı, Yemen Husileri, Hamas ve Irak'taki milisler gibi bölgesel vekil güçlere desteğini çekmesi, uranyum zenginleştirme sürecinin doğrudan ABD tarafından denetlenmesine izin vermesi ve bölge ülkelerinin silahlı gruplar ile füze tehditlerini bertaraf etmesine müsaade etmesi istendi.
Müzakerelerin seyri
Şubat ayı içerisinde İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ve ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff başkanlığındaki heyetler arasında üç tur görüşme gerçekleştirildi.
6 Şubat'ta Maskat'ta başlayan süreç, 17 ve 26 Şubat tarihlerinde Cenevre'de devam etti. ABD'li yetkili, İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin ilk toplantıda uranyum zenginleştirme hakkını savunduğunu, ABD tarafının ise bunu durdurma kararlılığını vurguladığını aktardı.
İran’ın teklifi ABD’yi hayal kırıklığına uğrattı
İran heyetinin söz verdiği anlaşma taslağını zamanında sunmaması ve üçüncü toplantıda sadece 10 yıllık barışçıl programa odaklanan, kapsamlı olmayan 5-7 sayfalık bir öneri getirmesi ABD tarafında hayal kırıklığı yarattı. İranlıların bu öneriyi ABD'li uzmanların incelemesine açmayı reddetmesi, niyetlerinin anlaşma değil zaman kazanmak olduğu şeklinde yorumlandı.
Müzakerelerin başarısızlık nedenleri
Müzakerelerin başarısızlıkla sonuçlanmasının nedenlerine değinen yetkili, İran'ın sunduğu uzun vadeli takvimlerle süreci yaymaya çalıştığını ve 20 yıllık müzakere geçmişine rağmen somut detaylar sunmaya hazır olmadığını belirtti.
İran tarafının uranyum zenginleştirme faaliyetini bir "ulusal onur" meselesi olarak görüp ABD'nin ücretsiz nükleer yakıt teklifini reddetmesi de krizin derinleşmesine yol açtı.
Olası atom bombası tehtidi ve askeri operasyon
Yetkili, son turda sunulan önerinin bazı olumlu yanları olsa da "İsviçre peyniri gibi deliklerle dolu" olduğunu ve bu şartlarda bir anlaşmanın mümkün olmadığını ifade etti. Ayrıca İran'ın engellenmemesi durumunda bir yıl içinde 40 ila 50 atom bombası üretebilecek kapasiteye ulaşacağı uyarısında bulundu.
10-12 ülke arabuluculuk çağrısı yaptı
İran'ın uzlaşmaya yanaşmayıp nükleer programını genişletme niyetinde olduğunun anlaşılması üzerine ABD tarafı müzakereleri anlamsız bularak sonlandırdı.
28 Şubat 2026 tarihinde İsrail ve ABD'nin başlattığı savaşın ardından, uluslararası toplumdan gelen ateşkes çağrılarına ve 10-12 ülkenin arabuluculuk girişimlerine rağmen yetkili, şu an hiçbir diyaloğun olmadığını belirtti.
Trump yönetiminden yetkili, başlayan askeri operasyonun sonuna kadar götürülmesi gerektiğini vurguladı.
.jpg&w=3840&q=75)
