Haber Merkezi - Birleşmiş Milletler (BM), Suriye’de son dönemde yeniden tırmanan çatışmaların ülkedeki siyasi ve idari geçiş sürecini “ciddi biçimde” riske attığı uyarısında bulundu. BM yetkilileri, ateşkes ve varılan anlaşmaların hızla hayata geçirilmemesi durumunda, ülkede daha geniş çaplı bir istikrarsızlık ve derin bir insani krizin kaçınılmaz olacağını vurguladı.
BM Güvenlik Konseyi: Süreç fiilen tıkanmış durumda
BM Güvenlik Konseyi’nde yapılan oturumda konuşan üst düzey BM yetkilileri, özellikle Demokratik Suriye Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi arasında yürütülen entegrasyon ve ateşkes görüşmelerinin fiilen tıkanmasının, sahada yeniden şiddeti tetiklediğine dikkat çekti.
BM Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Khaled Khiari, Mart 2025’te DSG’nin devlet kurumlarına entegrasyonunu öngören anlaşmanın uygulanmasında somut bir ilerleme sağlanamadığını belirtti. Khiari, bu tıkanıklığın ardından Halep’te DSG kontrolündeki bölgelerde çatışmaların yeniden başladığını ifade etti.
On binlerce kişi yerinden edildi
ANKA'da yer alan habere göre Khiari, çatışmalar nedeniyle on binlerce sivilin yerinden edildiğini, onlarca kişinin hayatını kaybettiğini, yüzlerce kişinin yaralandığını ve halen kayıp kişilerin bulunduğunu söyledi.
ABD ve diğer uluslararası aktörlerin arabuluculuğunda 18 Ocak’ta ateşkes ve “tam entegrasyon” anlaşmasının ilan edildiğini, ancak uygulamanın kısa sürede çöktüğünü belirten BM, Haseke vilayetinin bazı bölgelerinde ve Kobani çevresinde çatışmaların sürdüğünü bildirdi.
BM yetkilileri, taraflara derhal ateşkese uyma ve anlaşmanın ayrıntılarını uzlaşma temelinde hayata geçirme çağrısında bulundu. Khiari, çatışmaların sürmesi halinde “endişe verici bir insani ve koruma krizi” yaşanacağı uyarısını yineledi.
İnsani tablo ağırlaşıyor
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) Kriz Müdahale Direktörü Edem Wosornu ise, 14 yıllık savaşın ardından Suriye’nin hâlâ son derece kırılgan bir durumda olduğunu söyledi.
Wosornu, son çatışmaların Halep’te on binlerce kişiyi evlerinden ettiğini, Rakka, Deyrizor ve Haseke vilayetlerinde ise yeni göç dalgalarına yol açtığını kaydetti. BM verilerine göre yalnızca Rakka’dan 13 binden fazla kişi yerinden edildi. Çok sayıda ailenin aşırı kalabalık geçici barınma merkezlerine sığındığı bildirildi.
Çatışmalar nedeniyle bazı bölgelerde temiz suya erişimin kesildiği, bazı hastanelerin faaliyetlerini durdurduğu ve çocukların okula gidemediği belirtildi.
Kış koşulları krizi derinleştiriyor
Kış şartlarının insani durumu daha da ağırlaştırdığına dikkat çeken Wosornu, kamplarda yaşayan yaklaşık 160 bin kişinin aşırı soğuk ve yoğun kar yağışından etkilendiğini, barınakların zarar gördüğünü ve iki bebeğin hayatını kaybettiğini açıkladı.
El-Hol Kampı’na erişim engeli
BM ayrıca, Suriye’nin kuzeydoğusundaki El-Hol Kampı’na erişimin güvenlik gerekçeleriyle engellendiğini bildirdi. Kampın Suriye makamlarının kontrolüne geçmesinin ardından yaşanan yağma ve yangın haberleri nedeniyle BM ekiplerinin bölgeye giremediği, ancak Suriyeli yetkililerle temasların sürdüğü aktarıldı.
BM, IŞİD şüphelilerinin tutulduğu gözaltı merkezlerinin DSG’den Suriye hükümetine devrinin, uluslararası standartlara uygun ve düzenli biçimde gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kürt haklarına ilişkin kararlar “olumlu ama yetersiz”
BM yetkilileri, Suriye hükümetinin Suriyeli Kürtlerin dilsel, kültürel ve vatandaşlık haklarını tanıyan son kararlarını “olumlu bir adım” olarak değerlendirdi. Ancak bu girişimlerin kapsayıcı bir siyasi süreçle desteklenmemesi halinde, kalıcı güven ve ulusal uzlaşı sağlamayacağı uyarısında bulundu.
.jpg&w=3840&q=75)
