فەرهاد ئەترووشی: دوایین دانیشتنی پەرلەمان نادەستووری بووە

فەرهاد ئەترووشی، رۆژی چوارشەممە، 18ـی ئاداری 2026، لە راگەیێندراوێکدا ڕایگەیاند: "بەدواداچوونمان بۆ وردەکارییەکانی دانیشتنی ژمارە 14ـی پەرلەمان و دەرهاوێشتەکانی کرد؛ پێشتر رامانگەیاندبوو ئەم دانیشتنە نایاساییە، چونکە کارنامەکەی بە رەزامەندیی ئێمە نەبووە، ئەوەش پێشێلکردنی ماددەی 9/یەکەمە لە پەیڕەوی ناوخۆی پەرلەمان."

جێگری سەرۆکی پەرلەمانی عێراق، ئاماژەی بەوە کرد، بۆ دەربازبوون لەو دەقە یاساییانە، وا نیشان دراوە کە دانیشتنەکە "نائاسایی" بووە و پشت بە ماددەی 58ـی دەستوور بەستراوە، بەڵام بە گوتەی ئەترووشی، "ئەمە یاریپێکردنە بە دەقەکان، چونکە نەدەبوو دانیشتنە ئاساییەکە لە بنەڕەتدا ساز بکرێت و دەبوو بانگهێشت بۆ دانیشتنێکی نائاسایی جیاواز بکرێت، بۆ ئەوەی لایەنی یاسایی تەواو بێت."

سەبارەت بە بڕیارەکانی دانیشتنەکەش، فەرهاد ئەترووشی، رەخنەی تووندی لە سەرۆکی پەرلەمانی عێراق گرت و گوتی: "سەرۆکی پەرلەمان بڕیارێکی بەناوی 'بڕیاری پەرلەمان' راگەیاند، بەبێ ئەوەی دەنگدانی یاسایی بۆ بکرێت، وەک ئەوەی لە ماددەی 59ـی دەستووردا هاتووە. جگە لەوەی ئەم بڕیارە دژی بڕیارێکی دادگای فیدراڵییە (ژمارە 140 و 141ـی ساڵی 2018) کە ڕایگەیاندبوو پەرلەمان بۆی نییە بڕیاری یاسادانان دەربکات."

جێگری سەرۆکی پەرلەمان جەختی لەوە کردەوە کە پێویستە هەڵوێستە سیاسییەکان لەسەر بنەمای یاسا و دەستوور بن، نەک هەنگاوی نایاسایی و هەمیشە پابەندبوون بە دەستوور و سیستمی فیدراڵی، گەرەنتیی سەقامگیرییە، "نەک هەڕەشەی بڕینی بودجە یان هێرشکردن بە درۆن و مووشەک."

1.دۆزینەوەی رێگەی نوێ بۆ فرۆشتنی نەوت: حکومەتی فیدراڵی پابەند دەکرێت بە دۆزینەوەی رێگەی نوێ بۆ فرۆشتنی نەوتی خاو، بە مەبەستی دوورکەوتنەوە لە هەر کاریگەرییەکی نەرێنی لەسەر بژێوی خەڵک و مووچەی فەرمانبەران لە سەرتاسەری عێراق.

2. پاڵپشتیی پەرلەمان: پەرلەمان ئامادەیی نیشانداوە بۆ دەنگدان لەسەر هەر بڕیارێک کە یارمەتی حکومەت بدات لە دۆزینەوەی رێگەی جێگرەوە بۆ هەناردەی نەوت.

3. سەپاندنی دەسەڵات بەسەر سەرچاوە نەوتییەکان: پێویستە حکومەتی فیدراڵی دەسەڵاتی خۆی بەسەر هەموو سەرچاوەکانی بەرهەمهێنان، گواستنەوە و دابەشکردنی نەوتدا بسەپێنێت.

4. جێبەجێکردنی سیستمی ئەسیکۆدا: حکومەتی فیدراڵی پابەند دەکرێت بە جێبەجێکردنی سیستمی "ئەسیکۆدا" لە هەموو پارێزگاکانی عێراق، بە پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانیشەوە.

5. یاسای نەوت و گاز: دەبێت لە کارنامەی داهاتووی حکومەتدا، دەرکردنی یاسای نەوت و گاز لە ماوەیەکی دیاریکراودا جێگیر بکرێت و رەوانەی پەرلەمان بکرێت.

6. دابینکردنی نەوتی رەش: حکومەتی فیدراڵی پابەند دەکرێت بە دابینکردنی نەوتی رەش بۆ کارگە حکومی و تایبەتەکان، بۆ رێگریکردن لە کەڵەکەبوونی نەوت لە پاڵاوگەکان و بەردەوامیی کارەکانیان.

7. نۆژەنکردنەوەی هێڵی کەرکووک - جەیهان: حکومەتی فیدراڵی پابەند دەکرێت بە نۆژەنکردنەوەی هێڵی نەوتی عێراق کە لە کەرکووکەوە بەرەو رۆژئاوای مووسڵ، زوممار و پێشابوور دەچێت بۆ گەیشتن بە بەندەری جەیهان.

8. مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان: حکومەتی فیدراڵی پابەند دەکرێت بە خەرجکردنی مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان، هاوشێوەی فەرمانبەرانی پارێزگاکانی دیکەی عێراق.

بەهۆی بارودۆخی ناوچەکە و جەنگی ئێران و ئەمریکا/ئیسرائیل، هەناردەی نەوتی عێراق و هەرێمی کوردستان رووبەڕووی ئاستەنگی گەورە بووەتەوە و مەترسی لەسەر دابینکردنی بودجە و مووچە دروست بووە.