گوتەبێژی ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامیی عێراق: وەزارەتەکانی دەرەوە، داد و ئاوەدانکردنەوە بۆ کورد دەبن

د. عەلی دفاعی، گوتەبێژی ئەنجوومەنی باڵای ئیسلامیی عێراق، لە هەڤپەیڤینێکی تایبەتدا لەگەڵ تۆڕی میدیایی رووداو، زانیاریی نوێی لەسەر پێکهێنانی حکومەت و دابەشکاریی پۆستەکان ئاشکرا کرد.

دفاعی ئاماژەی بەوە کرد، رێککەوتنە سیاسییەکان لە "فەزای نیشتمانی"دا گەیشتوونەتە ئەنجام و گوتی: "رۆژی سێشەممەی داهاتوو چاوەڕێی کۆبوونەوەی پەرلەمان دەکەین بۆ متمانەدان بە بەرنامەی وەزاری و کابینەکەی بەڕێز زەیدی، تاوەکو ئێستا نزیکەی نیوەی وەزارەتەکان یەکلایی بوونەتەوە، بەڵام پێشبینی دەکەین تاوەکو رۆژی سێشەممە ئەو رێژەیە بۆ زیاتر لە نیوە بەرز ببێتەوە."

پشکی لایەنەکان و ململانێی نێو چوارچێوەی هاوئاهەنگی لەسەر وەزارەتی نەوت

بە گوتەی دفاعی، وەزارەتەکان بەپێی "سیستەمی خاڵ" دابەشکراون. لەبارەی وەزارەتی نەوت کە پشکی چوارچێوەی هاوئاهەنگییە، گوتی: "ئێستا لە ناوخۆی چوارچێوەی هاوئاهەنگی، گفتوگۆی چڕ لە نێوان هاوپەیمانیی گەشەپێدان و ئاوەدانکردنەوە و دەوڵەتی یاسا بەردەوامە لەسەر ئەوەی کام لایەنیان ئەو وەزارەتە وەربگرێت و کام کەسایەتی بەربژێر بکرێت."

هەروەها ئاماژەی بەوە کرد، وەزارەتەکانی (گواستنەوە، پەروەردە و خوێندنی باڵا) هێشتا لە قۆناخی باس و لێکۆڵینەوەدان و یەکلایی نەکراونەتەوە.

سەبارەت بە دەنگۆی دواخستنی پۆستی وەزیرانی ناوخۆ و دارایی بۆ دوای جەژنی قوربان، دفاعی روونیکردەوە: "بەڕێز زەیدی دیدگایەکی تایبەتی هەیە و دەیەوێت ئازاد بێت لە هەڵبژاردنی وەزیرانی دارایی و ناوخۆ، چونکە دۆسیەی ئابووری و ئەمنی لە پێشینەی کارەکانی حکومەتی داهاتوودایە. دەیەوێت کەسانێک بن لەگەڵ دیدگای ئەو بگونجێن." 

ئاماژەی بەوەش کرد، بەهۆی وەرزی حەج و تەواونەبوونی نیسابی پەرلەمان، هەندێک وەزارەت بۆ دوای جەژن دەمێننەوە.

دفاعی زانیارییەکی گرنگی درکاند و رایگەیاند: "لە کابینەکەی زەیدیدا هیچ وەزیرێکی پێشوو دووبارە نابنەوە و خوێنی نوێ دەهێنرێتە پێشەوە." مەرجەکانی وەزیربوونیشی بەم شێوەیە کورتکردەوە:

وەزیرەکان دەبێت لەناو خودی وەزارەتەکان بن بۆ ئەوەی لە دۆسیەکان تێبگەن.

دەبێت خاوەن شارەزایی و پیشەیی بەرز بن.

دەبێت خاوەن مێژووییەکی پاک بن و هیچ گومانێکیان لەسەر نەبێت و دەست پاک بن.

پشکی کورد و بەشداریی لایەنەکان

گوتەبێژی ئەنجوومەنی باڵا ئاشکرای کرد، کورد پشکەکانی خۆی یەکلا کردووەتەوە و بەربژێرەکانی پێشکێش کردووە، کە پێکهاتوون لە وەزارەتەکانی (دەرەوە، داد و ئاوەدانکردنەوە).

سەبارەت بە شێوازی بەشداریی لایەنەکان، دفاعی هۆشداریدا و گوتی: "حکومەتێک قبووڵ ناکەین هێزێکی نیشتمانی تێیدا بەشدار بێت و لە هەمان کاتدا رۆڵی ئۆپۆزسیۆن ببینێت و هەر لایەنێک وەزارەت وەربگرێت، دەبێت بەرپرسیارێتییەکان هەڵبگرێت و پاڵپشتی سەرکەوتنی حکومەت بێت."

لە بەشێکی دیکەی هەڤپەیڤینەکەدا، دفاعی باسی پرسی چەکی کرد و گوتی: "چوارچێوەی هاوئاهەنگی خەریکی ئامادەکردنی دیباجەیەکی نیشتمانییە بۆ کۆنترۆڵکردنی چەک لەدەستی دەوڵەتدا، ئەمە داواکاریی مەرجەعیەت و دەستووریشە، بەڵام ئەمە لە چوارچێوەی دیدێکی عێراقی دەبێت نەک گوشار و داواکاریی دەرەکی."

لەبارەی پەیوەندییەکانی عەلی زەیدی لەگەڵ ئەمریکا، دفاعی رایگەیاند، ئاگاداری کۆبوونەوەی راستەوخۆ نییە، بەڵام ئاماژەی بەوە کرد کە "کاربەڕێکەری باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە بەغدا گەشت و سەردانی لەم چوارچێوەیەدا ئەنجامداوە."

ئاماژەکان بۆ ئەوەن لەم هەفتەیەدا لەنێو پەرلەمان سەرجەم وەزارەتەکان تێناپەڕێندرێن. تەنیا ئەو وەزارەتانە نەبێت کە رێککەوتنیان لەسەر کراوە کە ژمارەیان 15 وەزارەتە. ئەو وەزارەتانەی ناکۆکییان لەسەرە، بە هەڵپەسێردراوی دەهێڵدرێنەوە تاوەکو ئەو کاتەی رێککەوتنیان لەسەر دەکرێت.