رووداو دیجیتاڵ
سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان بە هاوبەشی لەگەڵ رێکخراوی ئایندە بۆ پاراستنی ژینگە بەڵێننامەیەکی میدیاییان بۆ بەرەنگاربوونەوەی قەیرانەکانی کەشوهەوا، وشکەساڵی و پیسبوونی ژینگە لە هەرێمی کوردستان راگەیاند و داوا دەکەن، میدیاکان گرنگی زیاتر بە پاراستنی ژینگە بدەن.
بەڵێننامەکە دەزگا میدیاییەکان پابەند دەکات بەوەی دۆسیەی ژینگە بکەنە بابەتی سەرەکی و لە هەواڵی لاوەکییەوە بیگۆڕن بۆ لەپێشینەی نیشتمانی؛ داوای بەدواداچوونی ورد بۆ دیاردەکانی بڕینەوەی دار، کەمئاوی، پیسبوونی ژینگە لەلایەن کۆمپانیاکانەوە و رەخنەگرتنی بوێرانە لە بڕیارە کارگێڕییە زیانبەخشەکان دەکات، تاوەکو هەموو چین و توێژەکانی کۆمەڵگە لە مەترسییە ژینگەییەکان تێبگەن.
لە دەقی (بەڵێننامەی میدیایی ژینگە لە هەرێمی کوردستان)دا هاتووە: "لەبەر ئەوەی ژینگەی هەرێمی کوردستان بەهۆی گۆڕانی کەشوهەوا، وشکەساڵی، کەمئاوی، پاشماوەی پیشەسازی و مەترسیی لەنێوچوونی سامانی سرووشتی و ئاژەڵە کێوییەکانەوە، رووبەڕووی قەیرانێکی پیشەیی بووەتەوە و لەبەر ئەوەی میدیا و دەزگاکانی راگەیاندن جێگەیەکی کاریگەرن بۆ دروستکردن و ئاراستەکردنی هۆشیاریی گشتی، ئەم پەیماننامە ئێتیکی و پیشەییە وەک دەستپێشخەرییەک بۆ خزمەتی ژینگەی نیشتمانی لەنێوان سەندیکای رۆژنامەنووسانی کوردستان و رێکخراوی ئایندە بۆ پاراستنی ژینگە، و سەرجەم دامەزراوە میدیاییە بەشداربووەکان رادەگەیێنین".
بەڵێننامەی میدیایی ژینگە لە هەرێمی کوردستان لە شەش مادە پێکهاتووە و ئەمانەن:
مادەی یەکەم: ژینگە وەک کاری لەپێشینەی نیشتمان
دەزگاکانی راگەیاندن پابەند دەبن بەوەی دۆسیەی ژینگە لە هاوکێشە میدیاییەکاندا لە هەواڵێکی لاوەکی یان تێپەڕەوە بگۆڕن بۆ لەپێشینەیەکی سەرەکی کۆمەڵایەتی و نیشتمانی و بە هەمیشەیی کات بۆ هۆشیارکردنەوە و رووماڵکردنی کێشە ژینگەییەکان تەرخان بکەن.
مادەی دووەم: وردبینی، زانست و دوورکەوتنەوە لە گەورەکردنی بێبنەما
- پشتبەستنی تەواو بە سەرچاوە زانستییە بڕواپێکراوەکان، ناوەندە ئەکادیمییەکان و داتا فەرمییەکان، لە گواستنەوەی هەواڵ و راپۆرتە ژینگەییەکاندا.
- دوورکەوتنەوە لە گەورەکردنی بێبنەما یان ساڕێژکردنی نادروستی مەترسییەکان، لە بەرامبەریشدا جەختکردنەوە لەسەر مەترسییە راستەقینەکانی وەکو بیابانبوون و لێزمەباران و دیاردەکانی پیسبوون.
مادەی سێیەم: تیشکخستنە سەر کێشە تایبەتەکانی ژینگەی کوردستان
- میدیاکان ئەرکدار دەبن بە بایەخدانی تایبەت بەو دۆسیە ناوخۆییانەی کە راستەوخۆ ژیانی هاووڵاتییان دەخەنە مەترسییەوە.
- پاراستنی دارستان و پاوانەکان، بەدواداچوونی بەردەوام بۆ دیاردەی بڕینەوەی دارە کۆنەکان و سووتانی پاوان و دارستانەکان لە هاویندا و ناساندنی تۆمەتبارانی ژینگەیی.
- کەمبوونی ئاو و وشکەساڵی، بەئاگاهێنانی کۆمەڵگە لەسەر بەفێڕۆدانی ئاو، پیسبوونی سەرچاوە ئاوییەکان بەهۆی ئاوەڕۆ و پاشماوەوە.
-پاراستنی فرەچەشنیی زیندەیی، دژایەتیکردنی راوچییانی نایاسایی ئاژەڵ و باڵندە کێوییەکانی چیاکانی کوردستان.
- کێشەی پاشماوە و خاشاک، ورووژاندنی کێشەکانی فڕێدانی ناتەندروستی زبڵ و خاشاک و پێویستیی دامەزراندنی سیستەمی - -پێشکەوتووی پاشماوە و دووبارە بەکارهێنانەوەیان.
مادەی چوارەم، شەفافیەت و مافی دەستکەوتنی زانیاری
- مسۆگەرکردنی مافی کۆمەڵگە بۆ بەدەستهێنانی زانیاریی راست و دروست لەسەر ئاستی پیسبوونی هەوا، خاک و ئاو.
- ئاشکراکردنی هەموو ئەو سەرپێچی و پێشێلکارییە کارگێڕی یان بازرگانییانەی کە لەلایەن کۆمپانیاکان یان لایەنە پەیوەندیدارەکانەوە دەکرێنە سەر ژینگە.
مادەی پێنجەم، چاودێری تووند
- پیادەکردنی چاودێرییەکی کاریگەر و بێلایەن بەسەر بڕیار و سیاسەتەکانی حکومەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان لە بواری ژینگەدا.
- رەخنەگرتنی بوێرانە لە هه‌ر بڕیارێکی کارگێڕی یان وەبەرهێنانێک کە زیان بە سرووشت و ژینگە و سەوزایی هەرێم بگەیێنێت و بەدواداچوون بۆ کەمتەرخەمیی فەرمانگە پەیوەندیدارەکان بکات.
مادەی شەشەم، بەرپرسیارێتی کۆمەڵایەتی
- هاندانی هەڵسوکەوتی ئەرێنی لەناو تاکی کۆمەڵگەدا سەبارەت بە کەمکردنەوەی بەکارهێنانی کەلوپەل و شتومەکی زیانبەخش بە ژینگە.
- بەرهەمهێنانی نێوەڕۆکی میدیایی بە زمانێکی سادە، سەرنجڕاکێش و گشتگیر بۆ ئەوەی هەموو چین و توێژێک لە مەترسییەکان تێبگەن.
لە بەشی کۆتایی راگەیێندراوەکەدا هاتووە: "ئەم بەڵێننامە ژینگەییە وەک نەخشەڕێگەیەکی ئێتیکی بۆ هەموو ئه‌و کەناڵ، رادیۆ، رۆژنامە و پلاتفۆڕمە ئه‌لیکترۆنییانە دەبێت کە دەیانەوێت خزمەتی راستەقینەی خاک و نیشتمانەکەیان بکەن، ئیمزاکردنی لەلایەن سەندیکای رۆژنامەنووسان و رێکخراوی ئایندە بۆ پاراستنی ژینگە، و دەزگاکانی راگەیاندنەوە، بەڵگەیە بۆ پابەندبوونی هاوبەش بە داهاتوویەکی سەوز و پاکترەوە لە کوردستاندا".
