رووداو دیجیتاڵ
ئەمڕۆ سێشەممە، شەپۆلێکی نوێی هێرش و بۆردوومان رۆژهەڵاتی نێوەڕاستی گرتەوە، لەوانە بۆردوومانی ئیسرائیل بۆ سەر لوبنان و هێرشی درۆنی بۆ سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ریازی پایتەختی سعودیە. جەنگەکە چووەتە رۆژی چوارەمیەوە و هیچ نیشانەیەکی هێوربوونەوەی پێوە دیار نییە.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا هۆشداریدا کە هێرشی وڵاتەکەی بۆ سەر ئێران رەنگە لە مانگێک زیاتر بخایەنێت، ئەوەش لە کاتێکدایە تاران بەردەوامە لە بە ئامانجگرتنی هاوپەیمانەکانی ئەمریکا لە کەنداو و ئەمڕۆ سێشەممە بە درۆن هێرش کرایە سەر باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ریاز.
هێرش بۆ سەر باڵیۆزخانە و هەڕەشەی ترەمپ
دوای ئەوەی ئەمریکا داوای لە هاووڵاتیانی کرد رۆژهەڵاتی نێوەڕاست جێبهێڵن، 2 درۆن خۆیان بە باڵیۆزخانەی ئەمریکا لە ریازی پایتەختی سعودیەدا کێشا. وەزارەتی بەرگریی سعودیە رووداوەکەی پشتڕاست کردەوە و رایگەیاند، زیانی مادیی کەم و ئاگرێکی بچووک کەوتووەتەوە.
ترەمپ بەڵێنی دا "زوو" وەڵامی هێرشەکە بداتەوە، بەبێ ئەوەی وردەکاری بدات.
ئامانجەکانی جەنگ
ترەمپ بۆ یەکەمجار ئامانجەکانی ئۆپەراسیۆنەکەی ئاشکرا کرد:
1. لەنێوبردنی مووشەکەکانی ئێران.
2. لەنێوبردنی هێزی دەریایی ئێران.
3. لەنێوبردنی بەرنامە ئەتۆمییەکەی.
4. وەستاندنی پاڵپشتیی ئێران بۆ گرووپە چەکدارەکان.
ترەمپ لەم لیستەدا باسی "گۆڕینی رژێم"ـی نەکرد، هەرچەندە رۆژی شەممە داوای لە خەڵک کردبوو حکومەت بڕووخێنن.
ماوەی جەنگەکە
ترەمپ لە کۆشکی سپی گوتی: "لە سەرەتاوە پێشبینیمان دەکرد 4 بۆ 5 هەفتە بخایەنێت، بەڵام توانای ئەوەمان هەیە زۆر درێژتری بکەینەوە."
بنیامین نەتەنیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیلیش بە کەناڵی فۆکسنیوزی راگەیاند: "رەنگە کەمێک کاتی پێویست بێت، بەڵام ساڵانێک ناخایەنێت."
دۆخی گۆڕەپانی جەنگ
سوپای ئەمریکا رایگەیاند لە 48 کاژێری یەکەمدا، 1,250 ئامانجیان لە ئێران پێکاوه.
تاران: شەوی رابردوو دەنگی تەقینەوەی بەهێز لە تاران بیسترا و فڕۆکە جەنگییەکان بە ئاسمانی شارەکەدا سووڕاونەوە. پێنتاگۆن دەڵێت، کۆنترۆڵی ئاسمانیی ئێرانیان بەدەستەوەیە.
کەنداو: قەتەر رایگەیاند 2 فڕۆکەی بۆمبهاوێژ و 2 مووشەکی بالیستیی ئێرانییان خستوونەتە خوارەوە. کۆمپانیای وزەی قەتەر بەرهەمهێنانی گازی شلی راگرت.
گەرووی هورمز: سەردار جەباری، فەرماندەی سوپای پاسداران هەڕەشەی کرد: "هەر کەشتییەک هەوڵ بدات بە گەرووی هورمزدا تێپەڕێت، دەیسووتێنین."
لوبنان: ئیسرائیل بەیرووت و باشووری لوبنانی بۆردوومان کردن. حکومەتی لوبنان دەڵێت، لانیکەم 52 کەس کوژراون. نەواف سەلام، سەرۆکوەزیرانی لوبنان بڕیاری "قەدەخەکردنی دەستبەجێ"ی چالاکییە سەربازییەکانی حیزبوڵڵای دەرکرد.
هێرشەکانی دیکە و هەڕەشەی ئێران
تاران: سوپای ئیسرائیل بانگەشەی ئەوەی کرد کە بارەگای رادیۆ و تەلەڤزیۆنی فەرمیی ئێران (IRIB)ـی وێران کردووە، بەڵام دەزگاکە لە تەلەگرامەوە رایگەیاند تەقینەوە لە نزیکیان روویداوە و کارەکانیان بەردەوامە.
بنکەی ئوسترالی: وەزیری بەرگریی ئوسترالیا پشتڕاستی کردەوە کە بنکەی ئاسمانیی مینهاد لە ئیمارات کراوەتە ئامانج، بەڵام زیان بە سەربازەکانی وڵاتەکەی نەگەیشتووە کە ژمارەیان سەرووی 100 سەربازە.
هۆشداری بۆ هاووڵاتیانی ئەمریکا
وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا داوای لە هاووڵاتیانی کرد "دەستبەجێ" زۆربەی وڵاتانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست جێبهێڵن، لەوانە میسر و وڵاتانی کەنداو. هەروەها فەرمانی دەرکرد کە کارمەندە ناپێویستەکان و خێزانەکانیان خاکی عێراق، بەحرێن و ئوردن جێبهێڵن.
زیانی گیانی
ئەمریکا: فەرماندەیی ناوەندی (سێنتکۆم) رایگەیاند تائێستا 6 سەربازی ئەمریکی لە جەنگەکەدا کوژراون.
ئێران: ئاژانسی هەواڵی چالاکڤانانی مافی مرۆڤ (هرانا) رایگەیاند لە سێیەم رۆژی جەنگدا 101 کەس لە ناوخۆی ئێران کوژراون (85 سڤیل و 11 سەرباز).
سیاسەتی نوێی ئەمریکا
مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا سیناریۆیەکی نوێی بۆ دەستپێکردنی جەنگەکە خستەڕوو و گوتی: "ئەمریکا زانیویەتی ئیسرائیل هێرش دەکاتە سەر ئێران و ئێرانیش راستەوخۆ وەڵامی ئەمریکا دەداتەوە، بۆیە ترەمپ بڕیاری دا پێشوەختە دەستوەردان بکات."
ئەم قسەیە بووەتە هۆی ناڕەزایەتیی دیموکراتەکان و مارک وارنەر، سیناتۆری دیموکرات دەڵێت: "ئەمە شتێکی نەبیستراوە کە ئەمریکا بەهۆی هەستکردنی ئیسرائیل بە مەترسی، پەلکێشی شەڕ بکرێت."
.jpg&w=3840&q=75)
