Rudaw Logo
راستەوخۆ
کوردستانهەواڵە ناوخۆییەکاندیاسپۆرا
رۆژهەڵاتی نێوەڕاست
جیهانئابووریهەڤپەیڤینتەندروستیپۆدکاستبیروڕاکولتووروەرزشمەڵتیمیدیابەرنامەکاندۆکیۆمێنتاری
Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزی•مەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزیمەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

لە راستەوە، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان و ئەحمەد شەرع، سەرۆککۆماری سووریا

لە راستەوە، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان و ئەحمەد شەرع، سەرۆککۆماری سووریا

بیروڕا

نێچیرڤان بارزانی و دیالێکتیکی ئاشتی لە سێبەری جەنگدا

0:00
0:00
قەبارەی دەق
رێبین رەحیم
رێبین رەحیم

03-08-2026

بابەتی پەیوەندیدار

قوتابخانەی روانگە، وەبەرهێنان لە مرۆڤ و داهاتوو
بیروڕا29-09-2026

قوتابخانەی روانگە، وەبەرهێنان لە مرۆڤ و داهاتوو

رێبین رەحیم
رێبین رەحیم
بەبێ دوودڵی دووەمیان هەڵدەبژێرم
بیروڕا29-09-2026

بەبێ دوودڵی دووەمیان هەڵدەبژێرم

رێباز عەلی
رێباز عەلی
بێبایەخکردنى دۆسییەى ئەنفال
بیروڕا28-09-2026

بێبایەخکردنى دۆسییەى ئەنفال

عارف قوربانی
عارف قوربانی

مێژووی مرۆڤایەتی هەمیشە لە نێوان دوو جەمسەری دژبەیەکدا نووسراوەتەوە، یان مەیدانی بە خوێن داپۆشراوی جەنگ بووە، یاخود مێزی دانوستاندن و گفتوگۆ دیپلۆماسییەکان، ئەگەرچی جەنگەکان نەخشەی جوگرافی دەگۆڕن، بەڵام ئەوە دیپلۆماسیەتە نەخشەی جیۆپۆلیتیکی و ئاییندەی گەلان بەردەوامی پێدەدات.

لە روانگەی دیالێکتیکی هیگڵەوە مێژوو رەوتێکی ئاڵۆزی خودئاگایییە، لە نێوان کێشمەکێش و رێککەوتندا پێشڕەوی دەکات، لەم هاوکێشەیەدا هێنری کیسینجەر جەخت لەوە دەکاتەوە، "دیپلۆماسیەت هونەری پاراستنی بەرژەوەندیەکانی نەتەوەیە، لە جیهانێکدا هاوسەنگیی هێز بە بەردەوام دەگۆڕێت". ئەم جیهانە بەتایبەت لە سەدەی بیست و یەکەمدا بەپێی تیۆرییەکەی جۆزێف نای پێویستی بە تێکەڵکردنی ژیرانەی هێزی رەق لەگەڵ جێبەجێکردنی هێزی نەرم و متمانە و دیپلۆماسیەتدا هەیە، تاوەکو دەسەڵاتێکی بەردەوام و کاریگەر بێنێتە دی.

لە روانگەی فەلسەفەی ریالیزمەوە وتە بەناوبانگەکەی لۆرد پالمەرستۆن کە دەڵێت "دەوڵەتەکان دۆستی هەمیشەیی یاخود دوژمنی هەمیشەیییان نییە، بەڵکو ئەوەی هەمیشەییە بەرژەوەندییەکانیانە"، ئەم تێڕوانینە واقیعیە دەبێتە رێنمایی سەرەکی بۆ هەر جووڵەیەکی عەقڵانی لە سیاسەتی دەرەوە و هەنگاوە دیپلۆماسیەکاندا، رۆژهەڵاتی نێوەڕاست زیاتر لە هەر ناوچەیەکی دیکەی جیهان بەرجەستەکاری ئەم تیۆرییە ئاڵۆزانەی سیاسەتی نێودەوڵەتییە، ناوچەیەک کە تێیدا سنوورەکان بەپێی گۆڕانی هاوسەنگیی هێز دەکشێن و دەکشێنەوە، هاوپەیمانییەکان لە شەو و رۆژێکدا سەراوژێر دەبنەوەو جەنگ هەمیشە وەک سێبەرێک بەسەر سەری ئاشتییەوە ئامادەیە، لە ناوەندێکی وەها ئاڵۆزدا عێراق و هەرێمی کوردستان لە ناوەڕاستی بەرداشی ململانێی جیۆپۆلیتیکییەکاندان، سەرکەوتنی هەر هەرێم یان کیانێکی سیاسی لەم تاقیگە سەختەدا، بەندە بە توانای سەرکردایەتییەکەی لە دیبلۆماسیەتی ژیرانەداو دوورکەوتنەوە لە تووندڕەوی یان وەستان لە سەنگەری ئەوتۆ، کە ئایندەی گەلەکەی بخاتە مەترسییەوە.

لە گۆشەنیگای ئەم هاوکێشە ئاڵۆزانەوە سەردانی فەرمیی سەرۆکی هەرێمی کوردستان نێچیرڤان بارزانی بۆ دیمەشق، ناکرێت تەنها وەک رووداوێکی پڕۆتۆکۆڵی یان دیدارێکی ئاسایی ببینرێت، بەڵکو ئەم هەنگاوە لە کاتێکدایە ئاڵۆزی و گۆڕانکارییە خێراکانی ناوچەکە لە ترۆپکدایە، ئێستا ناوچەکە بەتەواوی لەنێو هێزی نوێ و هاوسەنگی و لاسەنگی سیاسیدایە، لەبەردەم داڕشتنەوەی نەخشەی پەیوەندییە هەرێمایەتییەکاندایە، ئەم دۆخە بێشک پێویستی بە کەمکردنەوەی ئاستی بارگرژیی و ئاڵۆزییەکان هەیە.

سەرۆکی هەرێمی کوردستان زانایە بەوەی پاراستنی هاوسێیەتی باشی نێوان هەولێر و دیمەشق و بەغداد و دیمەشق، بەستراوەیی ئەم پایتەختانە پێکەوە، واتە وابەستەیی ئارامی و ئاسایش و ژیار و ژیانێکی باشتر. نیەت و کرداری هاوسێیەتی باش کاریگەری لەسەر هەمووان دەبێت، ئاسایشی هەرێمی کوردستان و عێراق و سووریا وایکردووە، کە سەقامگیریی یەکێکیان بەبێ ئەوی دیکە تەنها وەهمێک بێت، جگە لەوەش کردنی هەرێمی کوردستان بە فاکتۆرێکی سەقامگیری و ناوبژیوان لە نێوان جەمسەرە ناکۆکەکاندا نەک  تەرەفێک لە ململانێکاندا گرنگە. چەرچڵ راستی گوتبوو کاتێک ئاماژەی بەوە دا "شوێنی خراپترین گفتوگۆ هەر لە باشترین جەنگ باشترە"، چونکە زیانەکانی جەنگ تەنها لە وێرانکاریدا نامێننەوە، بەڵکو نەوە دوای نەوە باجەکەی دەدەن. 

هەنگاوە دیبلۆماسییە داهێنەرەکان وەک سەردانەکەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان بۆ دیمەشق، ئەوە دەسەلمێنن، کە سەرباری دەنگی زوڵاڵی ئاگری جەنگەکان لەناوچەکەدا، هێشتا لۆژیکی دیبلۆماسی و زمانی بەرژەوەندییە هاوبەشەکان دەتوانن رێگەی سێیەم بۆ رزگاربوون لە قەیرانەکان بکەنەوە، ئەم سەردانە پەیامێکی روونە بەوەی کە رابەرایەتیکردنی سەرکەوتوو لە سەدەی بیست و یەکەمدا پێویستی بە ئەقڵانییەتی سیاسی و نەرمیی دیبلۆماسی و توانای خوێندنەوەی وێنە گەورەکان هەیە، وێنەیەک کە تێیدا دیبلۆماسیەت هێشتا بەهێزترین و کەمباجترین ئامرازە بۆ پاراستنی کەرامەت و بەرژەوەندییە باڵاکانی نەتەوە و نیشتمان.

 

 

بابەتی پەیوەندیدار

قوتابخانەی روانگە، وەبەرهێنان لە مرۆڤ و داهاتوو
بیروڕا29-09-2026

قوتابخانەی روانگە، وەبەرهێنان لە مرۆڤ و داهاتوو

رێبین رەحیم
رێبین رەحیم
بەبێ دوودڵی دووەمیان هەڵدەبژێرم
بیروڕا29-09-2026

بەبێ دوودڵی دووەمیان هەڵدەبژێرم

رێباز عەلی
رێباز عەلی
بێبایەخکردنى دۆسییەى ئەنفال
بیروڕا28-09-2026

بێبایەخکردنى دۆسییەى ئەنفال

عارف قوربانی
عارف قوربانی
پێشنیازەکان

ئەمەنەش ببینە