رووداو دیجیتاڵ
لە چەند رۆژی رابردوودا، ئاسمانی بەشێکی زۆری ئەمریکا بە دووکەڵێکی چڕ و مەترسیدار تەنراوە. سەرچاوەی ئەم دووکەڵە بۆ ئەو ئاگرە گەورانە دەگەڕێتەوە کە لە دارستانەکانی کەنەدا و باکووری ویلایەتی مینیسۆتا کەوتوونەتەوە. ئەم دۆخە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکای پەست و بێزار کردووە و هەڕەشەی سەپاندنی باجی قورس بەسەر کەنەدادا دەکات.
تاوەکو رۆژی شەممە، 18ـی تەممووزی 2026، لە کەنەدا 937 ئاگری گەورە هەبوون کە زۆربەیان لە دەست دەرچوون. دووکەڵی ئەم ئاگرانە هێندە گەورە و چڕە کە سنوورەکانی بەزاندووە و ئاسمانی ئەمریکای تاریک کردووە. لە ئەنجامدا، شاری دیترۆیت لە ئەمریکا بووەتە پیسترین شاری جیهان لە رووی هەواوە و واشنتن و شیکاگۆش دۆخیان زۆر خراپە.
ترەمپ چی دەڵێت؟
ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ترووس سۆشیاڵ بڵاویکردەوە کە ئەمە "کەمتەرخەمییەکی بەئەنقەستە و بووەتە شتێکی ساڵانە، کە ملیاران دۆلار لەسەر ئەمریکا دەکەوێت."
ترەمپ کەنەدای تۆمەتبار کرد بەوەی دارستانەکانی بەباشی پاک ناکاتەوە، بۆیە رایگەیاند: "دەبێت تێچووی ئەم پیسبوونەی ژینگە، بخرێتە سەر ئەو باجە گومرگییانەی کە ئێستا کەنەدا دەیدەدات." هەروەها هەڕەشەی کرد کە پەیوەندی بە مارک کارنی، سەرۆکوەزیرانی کەنەداوە دەکات بۆ ئەوەی بزانێت چی دەکەن بۆ چارەسەرکردنی ئەو دووکەڵە.
کەنەدا چۆن وەڵامی دایەوە؟
ئێلینۆر ئۆڵسزێوسکی، وەزیری بەڕێوەبردنی قەیرانەکانی کەنەدا رایگەیاند، ئەوان لە پەیوەندیی بەردەوامدان لەگەڵ ئەمریکا و مێژوویەکی درێژیان هەیە لە یارمەتیدانی یەکدی بۆ کوژاندنەوەی ئاگر. هەروەها بەرگری لە وڵاتەکەی کرد و گوتی، لە ساڵی 2020ـەوە کەنەدا 12 ملیار دۆلاری بۆ پاراستنی دارستانەکان و رێگریکردن لە ئاگرکەوتنەوە خەرجکردووە.
مەترسیی دووکەڵەکە
لە زۆر شار، خەڵک ناچارن لە دەرەوە ماسک بپۆشن. لە نیویۆرک بەخۆڕایی ماسک دابەش دەکرێت. زانایان دەڵێن، تەنۆلکەکانی نێو دووکەڵی دارستان مەترسیدارن بۆ سییەکان، چونکە جگە لە دار، پاشماوەی بۆیە، پلاستیک و کانزاشیان تێدایە. کاتێکیش دووکەڵەکە بە ئاسماندا دەڕوات، کارلێکی کیمیایی دەکات و هێندەی دیکە ژەهراوی دەبێت.
کێشەیەکی دیکە ئەوەیە کە رۆژی یەکشەممە، یاریی کۆتایی جامی جیهانی لە نێوان ئیسپانیا و ئەرجەنتین لە یاریگەیەکی کراوەی نیوجێرزی بەڕێوەدەچێت. ئەگەر دووکەڵەکە بەردەوام بێت، رەنگە کێشە بۆ یارییەکە و یاریزانەکان دروست بکات، هەرچەندە بەرپرسانی فیفا دەڵێن بە وردی چاودێریی دۆخەکە دەکەن.
زانایان هۆکاری سەرەکیی ئەم ئاگرانە دەگەڕێننەوە بۆ گۆڕانی کەشوهەوا و گەرمبوونی زەوی. بەهۆی بەرزبوونەوەی پلەی گەرما و وشکبوونی خاکی دارستانەکان، وەرزی ئاگرکەوتنەوە زۆر درێژتر بووەتەوە. ئێستا هەر ئاگرێکی بچووک کە دەکەوێتەوە، دەبێتە ئاگرێکی زەبەلاح و بۆ چەندین هەفتە بەردەوام دەبێت، چونکە ژینگەکە تەواو وشک بووە و ئامادەیە بۆ سووتان.
