Haber Merkezi - İranlı yetkililer, ABD ile yaşanan savaşın ardından devam eden baskılar ve yüzlerce kişinin siyasi suçlamalarla gözaltına alındığı bir süreçte, Kürtçe dil haklarını savunmasıyla tanınan Kürt aktivisti gözaltına aldı.
Kürt hakları gruplarına göre, Nujin Sosyal ve Kültürel Derneği üyesi Muhammed Rezai, mahkemeye çağrıldıktan sonra Sine’de gözaltına alındı.
Aslen Kürt şehri Dehgolanlı olan Rezai'nin, "devlet aleyhine propaganda" suçlamasıyla aldığı bir yıllık hapis cezası nedeniyle tutuklanması istenmişti.
Resmi izinle yaklaşık on yıldır faaliyet gösteren Nujin Sosyal ve Kültürel Derneği, İran'daki Kürt azınlığın dilsel ve kültürel haklarını savunuyor. İran anayasası azınlık dillerinin öğretilmesine izin verse de Farsça; Kürdistan eyaleti de dahil olmak üzere ülke genelindeki ilkokul ve ortaokullarda tek eğitim dili olmaya devam ediyor.
Kürtçe öğretmeni Zara Muhammedi'nin yanı sıra aktivistler İdris Menbari ve Rebwar Menbari de dahil olmak üzere derneğin birkaç üyesi daha önce kovuşturma ve hapis cezasıyla karşı karşıya kalmıştı.
Muhammedi, "sistemin istikrarına ve güvenliğine karşı bir komite ve grup kurmak" suçundan hüküm giydikten sonra Şubat 2021'de beş yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Ocak 2022'de cezasını çekmeye başladı ancak bir yıl sonra genel af kapsamında serbest bırakıldı.
Yıl başından bu yana binlerce kişi gözaltına alındı
Rezai'nin gözaltına alınması, İranlı yetkililerin geniş kapsamlı baskıları sürdürdüğü bir döneme denk geliyor. Ocak ayındaki hükümet karşıtı protestolar ve şubat ayı sonunda başlayan, ABD ile İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü altı haftalık savaşın ardından, yıl başından bu yana binlerce kişinin gözaltına alındığı bildiriliyor.
İnsan hakları örgütleri, yetkililerin çatışmanın ardından baskıları artırabileceği konusunda uyardı. Hak grupları uzun süredir Tahran'ı; hapis ve idam cezasını başta Kürtler olmak üzere muhalefeti bastırmak için bir araç olarak kullanmakla suçluyor.
Ayrı bir olayda ise, İran istihbarat güçleri, Kürdistan eyaletinde düzenlediği koordineli baskınlarda iki Kürt kardeşi, bir sivil aktivisti ve bir bilgisayar mühendisliği öğrencisini tutukladı.
Paris merkezli Kürdistan İnsan Hakları Ağı (KHRN), istihbarat ajanlarının Kamyaran'da Kejal Rehmani ve Danyal Rehmani'nin evlerine eş zamanlı baskın düzenlediğini, adli arama kararı göstermeden içeri girdiklerini ve gözaltına alınanları bilinmeyen yerlere götürdüklerini belirtti.
Uluslararası Af Örgütü'ne göre İranlı yetkililer, şubat ayında İran ile ABD-İsrail arasında savaşın başlamasından bu yana protestocular, gazeteciler, aktivistler ve sıradan vatandaşlar da dahil olmak üzere 6 binden fazla kişiyi tutukladı.
Haftalarca süren çatışmaları sona erdiren nisan ayındaki ateşkesten bu yana tutuklamaların arttığı bildirilirken, yetkililer binlerce tutukluyu hassas görüntü ve videoları yabancı aktörlerle paylaşmakla suçluyor.
Bu arada, ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), İran'ın 2025 yılında 2 bin 63 infaz gerçekleştirdiğini bildirdi. Bu rakam, son otuz yılı aşkın sürede kaydedilen en yüksek yıllık toplam olup, hak grupları arasında muhalefete yönelik artan baskılar konusunda ciddi endişelere yol açıyor.
.jpg&w=3840&q=75)