ژمارەی تووشبووانی ''ڤایرۆسە کوشندەکە''ـی کەشتییە گەشتیارییەکە زیاد دەکات

هێواش هێواش خەڵکی تێدا دەمرد و نیشانەی نەخۆشییەکەشیان لەسەر دەردەکەوت. ڤایرۆسێکی کوشندەی بە ناوی هانتا تێدا بڵاو بووەوە و سێ کەسی کوشت، زیاتر لە 10 کەسیشی تووشکرد، ئێستاش نیشانە لە بەرکەوتوواندا دەرکەوتووە.

ئەم ڤایرۆسە لە پاشەڕۆی مشک و جرجدا دەگوازرێتەوە، رێژەی کوشندەیی زیاترە لە 40٪ و دەبێتە هۆی هەوکردنی تووندی سییەکان، خوێنبەربوون و سستبوونی گوچیلەکان.

لە نەخۆشخانەی سەربازیی گۆمێز ئولایە لە ئیسپانیا 14 کەشتیار تێیدا کەرەنتینکراوە. لە نەخۆشخانەی ئارۆ پارک لە ئینگلاند 21 گەشتیار تێیدا کەرەنتین کراون.

ئێستا فەرەنسییەک و دوو ئەمریکیی بەرکەوتوو؛ دەرکەوتووە کە ڤایرۆسی هانتایان هەیە و فەرەنسییەکە نیشانەی تووندی هەیە. ستیڤانی ریست، وەزیری تەندروستیی فەرەنسا دەڵێت ''لە کۆی پێنج هاووڵاتیی فەرەنسی کە گەڕێندراونەتەوە، یەکێکیان لە کاتی گەشتەکەدا نیشانەکانی تێدا دەرکەوت. بەداخەوە، دۆخی تەندروستیی خراپتر دەبێت و پشتڕاستمان کردووەتەوە کە ڤایرۆسی هانتای هەیە''.

د. تێدرۆس ئادهانۆم، سەرۆکی رێکخراوی تەندروستیی جیهانی هۆشداری دەداتە خەڵک و دەڵێت: ''ئەمە کۆرۆنایەکی دیکە نییە، مەترسیشی کەمترە و پێویست بە ترس و دڵەڕاوکێ ناکات''.

لەم ساڵدا زیاتر لە پێنج جار نەخۆشیی ڤایرۆسی لەنێو کەشتیی گەشتیاریدا بڵاو بووەتەوە. هۆکارەکانیش تێکەڵاویی زۆری گەشتیاران و پیسیی شوێنی مانەوەیان بوون.

- بەرکەوتنی راستەوخۆ بە میز، پیسایی و لیکی قرتێنەرەکان.

- تێکەڵاوبوونەوەی پاشماوەی قرتێنەرەکان بە خۆراک و ئاوی مرۆڤ.

- تێکەڵاوبوون و بەرکەوتن لەگەڵ کەسی تووشبووی ڤایرۆسەکە.

- دەستدان لەو شوێنەی پاشماوەی مشک و جرجی تێدایە و دواتریش دەستدان لە دەم و لووت.

لە سەرەتادا

- لەرز و تا

- سەرئێشە

- ئازاری ماسوولکەکان و بێهێزی

- پشتئێشە و ئازاری قاچەکان

- هێڵنجدان و رشانەوە

- ماندوویێتی

لە قۆناخی تووندی نەخۆشییەکە

- هەناسەتەنگی

- کۆبوونەوەی شلە لە سییەکان

- دابەزینی پەستانی خوێن

- خێرالێدانی دڵ

- سستبوونی گورچیلەکان

- ئەگەر چارەسەر نەکرێت، بە گیانلەدەستدان کۆتایی دێت

- تائێستا چارەسەری دیاریکراوی نییە.

- دەرمان بۆ کەمکردنەوەی نیشانەکان و بەهێزکردنی بەرگریی جەستە بەکاردێت.

- نەخۆش دەخرێتە چاودێریی چڕ بۆ رزگارکردنی ژیانی.

- پاککردنەوەی شوێنی مانەوە و شوێنی دروستکردنی خۆراک.

- دەستنەدان لەو شوێنانەی پاشماوەی مشک و جرجی لێیە.

- بەکارهێنانی گسکی کارەبایی بۆ پاککردنەوەی پێچ و کون و قوشبنەکان، بەڵام لەو کاتەدا دەمامک بەکاربێت.

- پاککەرەوەی کیمیایی گونجاو بەکاربێت بۆ پاککردنەوەی ئەو شوێنانەی پاشماوەی مشک و جرجی لێیە.

- ئەو رێکارانە بگیرێنەبەر کە قرتێنەرەکان کەم دەکاتەوە و لەنێویان دەبات بەتایبەت لە ماڵ و شوێنی کار.