ئەبوو دوجانەی کوردی، یەکێکە لە فەرماندە ناسراوەکانی کورد لە ناو ریزەکانی ئۆپۆزیسیۆنی سووریا، کە لە سەرەتای دەستپێکردنی ئاڵۆزییەکانەوە چەکی هەڵگرتووە. ئەو کە دامەزرێنەری کەتیبەی "سقور ئەلکورد" ە لە ناو ئەحراری شام، لەم هەڤپەیڤینە تایبەتەدا لەگەڵ تۆڕی میدیایی رووداو، باس لە مێژووی کارە سەربازییەکانی و دیدگای خۆی بۆ داهاتووی کورد لە سووریایەکی نوێدا دەکات.
ئەبوو دوجانە، کە خەڵکی ناوچەی بەنداوی شەهبایە، ئاماژە بەوە دەدات، کە هێزەکەی ئەو لە زیاتر لە 150 گەنجی کورد پێکهاتبوو و رۆڵێکی بەرچاویان لە تێکشاندنی داعش لە ناوچەکانی دەوروبەری حەڵەب و عەفرین هەبووە. ئەو جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە، کە کورد پێکهاتەیەکی رەسەن و دانەبڕاوی سووریان و دەبێت لە حکومەتی داهاتوودا خاوەن پۆست و مافی دەستووری بن، بە تایبەت لە بوارەکانی زمان و پەروەردەدا.
لە بەشێکی دیکەی دیدارەکەدا، ئەبوو دوجانە پەردە لەسەر رووداوێکی تەمومژاوی لادەبات کە لە شەوی نەورۆزدا لە گوندی "تەل عەران" بەسەری هاتووە؛ کاتێک لە کاتی داگیرساندنی ئاگری نەورۆزدا بەنزینیان بەسەردا رشتووە و بەو هۆیەوە جەستەی بە سەختی سووتاوە. ئەو فەرماندەیە داوا لە کوردانی رۆژئاوا دەکات خاک و ماڵەکانیان جێ نەهێڵن و داوای یەکڕیزی لە نێوان هەموو پێکهاتەکان دەکات بۆ بنیادنانەوەی وڵات.
دەقی هەڤپەیڤین:
رووداو: ئەبوو دوجانەی کوردی، تۆ فەرماندەیەکی ئەحرار ئەلشام بوویت. لە سەرەتای شۆرشی سووریاوە، لەناو ریزەکانی ئۆپۆزیسیۆندا دەستت بە شەڕ کرد. دەتوانم لە سەرەتادا بتناسم؟ کێ ناوی ئەبوو دوجانەی لێ نای؟ بۆچی ئەبوو دوجانەی کوردی؟ چونکە ئەبوو دوجانە ناوێکی کوردی نییە، دەتوانی خۆت بناسێنیت، ئەبوو دوجانە کێیە؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: بەخێربێیت خوشکی من سۆلین، سڵاوم بۆ تۆ و بۆ هەموو کوردان. من گەنجێکی کوردم. من و هاوڕێکانم و ئامۆزاکانم بۆ گەل و نەتەوەکەی خۆمان، بەشداری شۆڕشی سووریا بووین. ناوم ئەبوو دوجانەیە. "ئەبوو دوجانەی کوردی"؛ هاوڕێیەکی من ئەم ناوەی لێ نام. ناوی ئەو ئەبوو دوجانە بوو، لەبەر ئەوە منیش ناوی خۆم نا ئەبوو دوجانەی کوردی، بۆ ئەوەی خەڵک بزانن کە من کوردم و لە ناو شۆڕشی سووریادام.
رووداو: تۆ لە کوێ و لە چ ساڵێکدا لەدایکبوویت؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: من لە ساڵی 1987 لە گوندێکی نزیک بەنداوی شەهبا لەدایکبووم. ئێمە خەڵکی ئەم ناوچەیەین، لە باو و باپیرانمانەوە لێرەین.
رووداو: تۆ "سقور ئەلکورد"ت دامەزراندووە یان دواتر چوویتە ناو ئەو گرووپە؟ دەتوانی بڵێی چۆن چوویتە ناو ئەحرار ئەلشام؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: لە ساڵی 2014دا چوومە ناو ئەحرار ئەلشام و تا ئێستاش لە ناو دەستەی تەحریری شام (HTS)دام. من کەتیبەیەکی کوردیم بە ناوی "سقور ئەلکورد" دروستکرد. گەنجی کورد هەبوون، هەندێکیان خەڵکی عەفرین بوون، هەندێکیان خەڵکی شەهبا و دەوروبەری بوون. هێزێکی باشمان دروستکرد و شەڕی داعشمان کرد تاوەکو لە ناوچەکە دەرکران.
رووداو: ئامانجی ئێوە چی بوو، مەبەستتان چی بوو؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: دەمانویست ببینە بەشێک لە گەلی سووریا. ئێمە وەک کورد، بەشێکین لە سووریا و شەڕی رژێم و داعشمان کرد.
رووداو: لەو کەتیبەیەدا چەند کەس بوون و لە کوێ بوون؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: نزیکەی 150 گەنج بووین. هەندێک لە عەفرینەوە هاتبوون، هەندێک لە ناوچەکەی خۆمان و هەندێکیش لە حەڵەب و دەوروبەری بوون.
رووداو: ئەو کاتە ویستت دووبارە چەک هەڵبگریتەوە یان چەکت دانا؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: نەخێر، ئێمە ئەمڕۆش نامانەوێت چەک دابنێین. دەزانیت حکومەتێکی سووری کە نوێنەرایەتی هەمووان بکات نییە. مەسەلەی زمان، قوتابخانە و کار هەیە. ئێمە دەمانەوێت کورد، عەرەب و هەموو گەلانی سووریا دەست بدەنە دەستی یەک و سووریایەکی نوێ ئاوا بکەین. دەمانەوێت گەنجانی کورد لە حکومەتدا بن و ببنە پاڵپشت. سووریا هی کوردە، هی عەرەبە، هی هەمووانە. تورکمان هەن. دەبێت دەست بدەینە دەستی یەک و سووریا بنیاد بنێینەوە.
رووداو: تۆ "سقور ئەلکورد"ت دامەزراند، لە سەرەتادا خۆت فەرماندەی بوویت. کاتێک دامەزراندت چەند کەس بوون و ئێستا چەندن؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: ئەوە بیرۆکەی من بوو. ئێمە شەش حەوت گەنجی کورد بووین. کاتێک من فەرماندە بووم لە ئەحرار ئەلشام، گوتمان دەبێت شتێک بۆ کورد دروست بکەین. ئێمە لە باکووری حەڵەبین. سەرەتا شەش حەوت کەس بووین، دواتر سەربازمان لە گوندەکانی تەل ڕەفعەت، ئەبلە و حەدەس کۆکردەوە، کە گوندی کوردنشینن.
رووداو: ئەگەر ئامانجی ئێوە رووخاندنی بەعس بوو، ئێستا ئامانجی ئێوە وەک شەڕڤانی کورد چییە؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: ئامانجمان ئەوەیە خزمەتی میللەتەکەی خۆمان بکەین، خزمەتی کوردەکانمان بکەین و خزمەتی سووریا بکەین. دەست لە ناو دەستی یەک. هەندێک کێشە هەبوو چارەسەرمان کردن. من دەمەوێت خزمەتی کورد بکەم. لە سەرەتای کارمەوە کوردایەتیی خۆم فەرامۆش نەکردووە و نامەوێت فەرامۆشی بکەم. دەمەوێت لە کورد و میللەتەکەی خۆمەوە نزیک بم.
رووداو: ئایا خەڵک دەزانێت کە ئەبوو دوجانەی کوردی هەیە؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: من بەرپرسێکی سەربازی بووم. هەمیشە لە میدیاکاندا دەردەکەوتین و وەک کورد خۆمان دەناساند. هەمیشە بۆ میللەتەکەی خۆمان لەوێ بووین. کاتێک شەڕی داعش هەبوو، کە زوڵم و زۆردارییەکی زۆری دەکرد، ئێمە بەرگریمان کرد و میللەتی خۆمان پاراست. دەبێت بە شانازییەوە بڵێم، داعش مەترسییەکی گەورە بوو، نەک تەنها لەسەر کورد، نەک تەنها لەسەر سووریا، بەڵکو لەسەر تەواوی جیهان.
رووداو: لە ساڵی 2018وە، زیانێکی زۆر بەر ماڵ و موڵکی کوردان لە شەهبا، عەفرین و حەڵەب کەوتووە. ئێوە هیچتان کردووە بۆ ئەوەی ئەو ماڵ و موڵکانە بگەڕێنەوە یان مافەکانیان بۆ بگەڕێتەوە؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: بەڵێ، لە گوندەکەی ئێمە و دەوروبەری، زوڵم و زۆر لەسەر ئەو گوندانە نەبووە. ئەوانە گوندی کورد بوون. هەندێک کەس هەن لە دەرەوەن و ناتوانن بگەڕێنەوە سووریا.
رووداو: لەم ساڵانەی رابردوودا، لە ناو هاوڕێکانت لە کەتیبە کوردییەکەدا بە زمانی کوردی قسەت دەکرد یان عەرەبی؟ بۆ زمانی کوردی چ دەڵێیت؟ دەتەوێت بمێنێتەوە، هەبێت، پێی بخوێنیت و منداڵەکانت و خەڵکیش پێی بخوێنن؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: من کوردم، لە باو و باپیرانمەوە کوردم. کوردایەتیی خۆم ون نەکردووە. کاتێک دەڵێم من سووریم، واتە من کوردم. ئێمە بە سووریبوون و کوردبوونی خۆمان سەربەرزین. دەمانەوێت وەک کورد هەمیشە کورد بمێنینەوە و هەمیشە سووریش بین.
رووداو: ئەبوو دوجانەی کوردی بۆ کورد چی دەوێت؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: دەمانەوێت کورد ببێتە بەشێک لە حکومەت، بەشێک لە خاک. کورد زوڵم و زۆری زۆر بینی. لە ساڵی 2004دا بینیت رژێمی بەعس چی بەسەر کورد هێنا لە قامیشلۆ. ئێمە نامانەوێت زوڵم و زۆر نە لەسەر کورد و نە لەسەر هیچ پێکهاتەیەکی دیکە هەبێت.
رووداو: باسی قامیشلۆت کرد. تۆ لە قامیشلۆ و جەزیرە دانەبڕاویت و هەموو شتێک دەزانیت. هاوڕێت لەوێ هەبوو لە ناو کەتیبەکەتدا؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: بەڵێ، گەنجی ئێمە لە قامیشلۆوە هەبوون. ئەوان باسی قامیشلۆ و گەلی کوردیان بۆ دەکردین لەوێ. ئەوان زۆر باش بوون و بە زمانی کوردیش قسەیان دەکرد.
رووداو: هیوای تۆ بۆ کورد چییە؟ پێت وایە دەبێت کورد بگەنە چی، یان رۆڵیان لە داهاتووی سووریادا چی بێت؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: دەبێت پشکیان لە حکومەتدا هەبێت. من فەرامۆش کرام، بەڵام گەنجی کورد هەن کە شەڕیان کردووە. دەبێت شتێکیان بۆ بکرێت. دەمانەوێت حکومەتەکەمان ئەوان لە یاد نەکات. ئێمە بۆ ئەوان ئەم کارانەمان کردووە و دەبێت مافیان بدرێتێ.
رووداو: بۆچی تا ئێستا ئەبوو دوجانەی کوردی نەبووەتە خاوەن هیچ پۆستێک لە وەزارەتی بەرگریی سووریا، وەک فەرماندەیەکی سەربازی؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: پێشنیازێکی هاوبەش هەبوو. پێیان گوتم کە پۆستێک لە وەزارەتی بەرگریدا وەربگرم. بەڵام ئێمە هەمیشە ویستوومانە لە نێوان کورد و حکومەتدا ناکۆکی دروست نەبێت. دەمانەوێت بە شێوەیەکی دروست کورد بگەیەنینە شوێنەکان لە ناو حکومەتدا.
رووداو: داهاتووی کورد چۆن دەبێت؟ دوای پێنج، دە، یان بیست ساڵی دیکە چۆن دەبینیت؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: زوڵم و زۆر لەسەر گەل نامێنێت. رژێمی بەعس رۆیشت، ئینشەڵڵا زوڵم و زۆر نامێنێت. گەلی کورد زۆر باشە. دەمانەوێت مافمان هەبێت، ناسنامەی کوردیمان هەبێت. دەمانەوێت منداڵەکانمان لە قوتابخانەکاندا بخوێنن. کاتێک حکومەتی سووریا بڕیاری دا قوتابخانەکان بکرێنەوە، ئەمە هەنگاوێکی ئەرێنی و زۆر خۆش بوو. دەمانەوێت هێشتا باشتر بێت.
رووداو: ئایا لە شەوی نەورۆزدا چی روویدا؟ چۆن ئاگر لە جەستەی تۆ و گەنجە کوردەکانت بەربوو؟ تۆ هیچ کات باسی ئەم رووداوەت نەکردووە. دەتوانی پێمان بڵێی کێ ئاگری لە ئێوە بەردا؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: ئێمە بۆ پیرۆزکردنی نەورۆز چووین بۆ گوندی تەل عەران. ویستمان لەگەڵ گەنجانی کورد ئاگری نەورۆز بکەینەوە. کاتێک چووینە سەر گردی تەل عەران، ئاگر لە ئێمە بەربوو. بەنزینیان بەسەردا ڕشتین و سووتاین. من بیست و یەک رۆژ لە نەخۆشخانە مامەوە و تا ئێستاش خەریکی چارەسەرم. نازانین کێ بوو. هیوادارین رۆژێک بزانین کێ بوو و ئامانجی چی بوو.
رووداو: ئایا ئامانجی ئەو کەسانەی بەنزینەکەیان رشت هەمووان بوون یان مەبەستیان تەنها ئەبوو دوجانە بوو؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: لە دەوروبەری من گەنجێکی زۆر هەبوون. رەنگە من بووبێتم، رەنگە ئەو گەنجانە بووبن کە لە دەورم بوون. بەڵام ئێمە چوار پێنج کەس پێکەوە سووتاین.
رووداو: ئەبوو دوجانەی کوردی لە داهاتووی سووریادا خۆی لە کوێ دەبینێت؟ پۆستێکت دەوێت یان دەتەوێت بگەڕێیتەوە ناو کەتیبە کوردییەکەت؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: ئێمە هیچمان ناوێت. دەمانەوێت لەسەر خاکی خۆمان، لە شاری خۆمان، بە کەرامەتی خۆمانەوە بژین و مافەکانمان لە حکومەتدا بپارێزرێن. من خۆم دەمەوێت خزمەتی گەلی سووریا و گەلی کورد بکەم. پۆستم ناوێت.
رووداو: ئەگەر ئەرکێک، وەزیفەیەک یان پۆستێک لە وەزارەتی بەرگریی سووریات پێ پێشنیاز بکرێت، قبوڵی دەکەیت؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: من نامەوێت گەنجانی کورد لە یاد بکرێن. بۆ خۆم شتێکم ناوێت، تەنها دەمەوێت خزمەتی گەلەکەم بکەم.
رووداو: تۆ خۆت تەنها وەک سەربازێک دەبینیت، یان سیاسەتمەدار، یان چالاکڤانێکی کۆمەڵایەتی؟ خۆت لە کوێ دەبینیت؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: دەمەوێت لە ناو میللەتەکەمدا بم. بەڵێ، دەمەوێت خزمەتی میللەتەکەم بکەم. گرنگ نییە پۆست بێت یان وەزیفە، گرنگ ئەوەیە مرۆڤ بۆ میللەتەکەی کارێک بکات.
رووداو: ئایا ئەبوو دوجانەی کوردی هیچ شتێکی بۆ کورد کردووە؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: بەڵێ، زۆر کورد دەهاتنە لای ئێمە، کێشەکانیانمان چارەسەر دەکرد. من بە کوردان دەڵێم: خاکتان جێ مەهێڵن، ماڵەکانتان چۆڵ مەکەن. ئێمە بەشێکین لە سووریا. زەوی و خاک بەنرخن، ماڵ بەنرخە. کاتێک داعش هاتە ناوچەکە، ئێمە هەشت ساڵ دەربەدەر بووین، بەڵام دەمانزانی خاکەکەمان گرانبەهایە و بەرگریمان لێ کرد.
رووداو: کەتیبەکەت و ئەو گەنجە کوردانەی دەوروبەرت، ئایا بڵاوەیان لێ کرد و رۆیشتن، یان هێشتا ماون؟
ئەبوو دوجانەی کوردی: هەموو گەنجەکان بەشدارییان لە دامەزراوە سەربازییە جیاوازەکاندا کردووە. هەر یەکەیان چوو بۆ شوێنێک بەپێی کار و بارودۆخی خۆی. کاتێک وەزارەتی بەرگری و وەزارەتی ناوخۆ دروست بوون، هەر کەسە و چوو بۆ سەر کارەکەی خۆی.
رووداو: ئەبوو دوجانەی کوردی، ئەو کەسەی "سقور ئەلکورد"ی دامەزراند و فەرماندەیەک بوو لە ئەحرار ئەلشام، سوپاس بۆ کاتەکەت.
ئەبوو دوجانەی کوردی: سوپاس بۆ ئێوەش.
.jpg&w=3840&q=75)
