رووداو دیجیتاڵ
رۆژی یەکشەممە، تەنیا رۆژێک دوای ئەو هێرشە گەورەیەی کە بووە هۆی راگرتنی کارەکانی فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی شا خالید لە ریاز، چەکدارانی حووسیی یەمەن هێرشێکی نوێیان بۆ سەر هەمان فڕۆکەخانە ئەنجامدا، کە بەهۆیەوە کەسێک کوژرا و 11 کەسی دیکەش بریندار بوون. لە کاتێکدا رۆژی شەممەش 12 کەس بەهۆی هێرشێکی دیکەی حووسییەکان لە هەمان فڕۆکەخانە کوژران، کە ئەوە بە خوێناویترین هێرش لەنێو خاکی سعودیە لە ماوەی زیاتر لە 10 ساڵی رابردوودا دادەنرێت، کە گوزارشتە لە هەڵکشانی تووندی جەنگی یەمەن؛ ئەو جەنگەی کە ریاز تێیدا لە مێژە لە دژی حووسییەکان پشتیوانی لە حکومەتی یەمەن دەکات.
حووسییەکان رۆژی یەکشەممە بەرپرسیارێتیی چەندین هێرشیان لە ماوەی 24 کاژێردا گرتە ئەستۆ، لەنێویاندا هێرشەکانی سەر فڕۆکەخانەی ریاز. ئەوان هەڕەشەیان کرد کە بەردەوام دەبن لە بەئامانجگرتنی خاڵە گرنگەکانی گواستنەوەی ئەو شانشینە و بە "گۆڕەپانی ئۆپەراسیۆنی هێزەکانمان" ناویان بردن.
چەند کاژێرێک دواتر، ئەو هاوپەیمانییەی سعودیە سەرۆکایەتی دەکات کە شەڕی ئەو گرووپە دەکات رایگەیاند، تەنێک بەر فڕۆکەخانەی شا خالید کەوتووە و ئاگری لێکەوتووەتەوە؛ هەروەها سیستمی بەرگریی ئاسمانی مووشەکێکی لە نزیک ناوچەکە تێکشکاندووە.
دەستەی فڕۆکەوانیی سڤیلی سعودیە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ئێکس باسی لەوە کرد کە لەم هێرشە نوێیەدا هاووڵاتییەکی پاکستانی کوژراوە و 11 کەسی دیکەش بریندار بوون. بەپێی ماڵپەڕی چاودێریکردنی گەشتە ئاسمانییەکان (Flightradar24)، دەسەڵاتداران بڕیاری داخستنی فڕۆکەخانەکەیان بۆ ماوەی 24 کاژێری دیکە و تاوەکو شەوی دووشەممە درێژکردەوە.
هاوکات دەستەی فڕۆکەوانیی سڤیل، هێرشێکی دیکەی حووسییەکانی بۆ سەر فڕۆکەخانەی دەمام لە رۆژهەڵاتی وڵاتەکە پشتڕاستکردەوە، دواتریش هاوپەیمانیی عەرەبی خستنەخوارەوەی درۆنێکیشی لە هەمان ناوچە راگەیاند.
بەرەبەیانی رۆژی دووشەممەش، هاوپەیمانان رایانگەیاند، مووشەکێکی بالیستی حووسییەکانیان تێکشکاندووە کە بەرەو شاری خەمیس موشەیت لە باشووری سعودیە دەڕۆیشت، ئەو شارەی کە بنکەیەکی گەورەی سەربازی لەخۆدەگرێت.
کاردانەوەی ئێران و ئەمریکا
بەپێی میدیای فەرمیی ئێران (ئیرنا)، عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە هاوتا سعودییەکەی راگەیاندووە کە "پێداگری لەسەر رێگەی سەربازی و پشتگوێخستنی چارەسەری سیاسی، دۆخی ئێستا ئاڵۆزتر دەکات." هەروەها ئامادەیی ئێرانی دەربڕی بۆ یارمەتیدان لە "دەستپێکردنی گفتوگۆ لە نێوان سعودیە و یەمەن."
ئەم هێرشانە لە کاتێکدان کە سەرەڕای ئەوەی سعودیە ملیاران دۆلاری لە سوپاکەیدا خەرج کردووە، بەڵام ناتوانێت سەرجەم هێرشەکانی حووسییەکان بوەستێنێت. تۆماس جونۆ، شارەزای ئەمنی و مامۆستای زانکۆی ئۆتاوا دەڵێت: "سیستمەکانی بەرگریی ئاسمانیی سعودیە توانیویانە هەندێک لە هێرشە مووشەکی و درۆنییەکانی حووسییەکان تێکبشکێنن، بەڵام قەبارەی سعودیە هێندە گەورەیە کە ئەستەمە بتوانن بە بەردەوامی و بە شێوەیەکی گشتگیر بەرگری لە خۆیان بکەن."
هاوپەیمانیی دژی حووسییەکان، هێرشەکەی رۆژی شەممەی بە "تاوانی جەنگی تەواوەتی" ناوبرد و بەڵێنیدا وەڵامێکی یەکلاکەرەوەیان بداتەوە. دواتریش میدیای حووسییەکان باسیان لە دوو هێرشی ئاسمانیی سعودیە بۆ سەر پارێزگای سەنعای ژێر کۆنترۆڵی خۆیان کرد کە بەهۆیەوە هاووڵاتییەکی سڤیل کوژرا و پێنجی دیکەش بریندار بوون.
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا هێرشەکانی سەر فڕۆکەخانەی ریازی سەرکۆنە کرد و گوتی بیر لەوە دەکاتەوە بەشداری لە هێرشەکانی سعودیە دژی حووسییەکان بکات؛ هاوکات بنیامین نەتانیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیلیش (کە وڵاتەکەی پەیوەندیی دیپلۆماسیی لەگەڵ سعودیە نییە) ئەم هێرشەی بە "هێرشێکی تیرۆریستیی تۆقێنەر" ناوبرد.
لە هێرشەکەی رۆژی شەممەدا 12 کەس کوژران کە پێکهاتبوون لە: 4 سعودی، 2 بەنگلادیشی، و کەسێک لە هەر یەک لە وڵاتانی ئەمریکا، میسر، ئوردن، سووریا، فەلەستین، و سوودان. رۆژی یەکشەممەش باڵیۆزخانەی هیندستان رایگەیاند کە یەکێک لە هاووڵاتییەکانیان بەهۆی سەختیی برینەکەیەوە لە هێرشەکەی شەممە، گیانی لەدەستداوە.
ئاستەنگی بۆ گەشتیاران
هێرشەکەی شەممە دۆخێکی پڕ لە پشێویی لە فڕۆکەخانەکەدا دروستکرد؛ شایەتحاڵێک گوتی: "هەندێک کەس دەست یان قۆڵیان لەدەستدابوو. خەڵک رایدەکرد و بریندارەکانیان هەڵگرتبوو."
لە دوای ئەم رووداوانەوە، باڵیۆزخانەکانی ئەمریکا، کەنەدا، ئەڵمانیا و ئیسپانیا هۆشدارییان دایە هاووڵاتییانیان کە لە فڕۆکەخانەی ریاز دووربکەونەوە؛ ئوسترالیاش هێرشەکانی سەرکۆنە کرد و داوای لە هاووڵاتییانی کرد لە نێو ماڵەکانیان بمێننەوە و نەچنە دەرەوە.
لە یەمەن، سەرچاوە سەربازییەکان رۆژی شەممە رایانگەیاند کە هێزەکانی حکومەت بە پشتیوانیی سعودیە لە هێرشە پێچەوانەکەیاندا دژی حووسییەکان لە دەوروبەری تەنگەی بابولمەندەب پێشڕەوی دەکەن، هەرچەندە حووسییەکان بانگەشەی ئەوە دەکەن کە هێرشەکەیان تێکشکاندووە.
