ئەم رۆژانە مشتومڕێكی گەرم لە ئارادایە دەربارەی یەكخستنەوەی هێزەكانی پێشمەرگە و رێكخستنەوەیان لەژێر چەتری سوپایەكی نیشتمانیدا. ئەم ئەركە تەحەدایەكی گرنگە بۆ تاقیكردنەوەی تواناكانی سیاسەتوانی كارامە و بەهێز. چوونە بنباری ئەركێكە كە زێدەڕۆیی نییە ئەگەر بڵێین ئایندەی هەرێمی كوردستانی لەسەر بەندە. یەكخستنەوەی پێشمەرگە لە پووچەڵكردنەوەی مینێك یان بۆمبێكی تەوقیتكراو دەچێ كە هەر دەبێ رۆژێ لە رۆژان یەكێك پڕكێشی بكات و دەستی بۆ ببا. بەڵام شێوازی مامەڵەكردن لەگەڵ ئەم مەسەلە گرنگ و مەترسیدارە مرۆڤ تووشی نائومێدی دەكات.
سەرلەبەری ئەندامانی ئەو هێزە لە حیزبەوە هاتوون
لەم رۆژانەدا، پاش گوتارەكەی مەلا بەختیار، لێپرسراوی دەستەی كارگێڕی مەكتەبی سیاسی یەكێتی كە گوتی هەرشتێ پێشتر لەگەڵ ئەوان گفتوگۆی لەسەر نەكرابێ، لە هەر وەزارەت و دامودەزگایەكەوە دەرچووبێ قبووڵی ناكەن و رێگە نادەن "بەناوی ئەم وەزارەت و ئەو وەزارەتەوە" مەرجیان بەسەردا بسەپێنرێ، سەرۆكایەتی هەرێمی كوردستان بە راگەیێنراوێك ئاماژەی بۆ ئەوە كرد كە "هیچ كەس و لایەنێك بۆی نییە دژی پرۆسەی بە نیشتمانیكردنی پێشمەرگە بوەستێ".
راگەیێنراوەكە باسی نامەیەكی حەوت خاڵی سەرۆكی هەرێمی كوردستان دەكات بۆ وەزارەتی پێشمەرگە كە تێیدا داوا لە وەزارەت دەكات "دیاردەی حیزبایەتی لەناو ریزەكانی پێشمەرگە نەمێنێ". زۆر باشە.. جا چ خەمخۆرێك هەیە لەگەڵ ئەمە نەبێ؟ چ دڵسۆزێ دژی ئەوەیە "پێشمەرگە لەسەر بنەمایەكی نیشتمانی رێكبخرێ"؟
خۆی كێشەكە لە میكانیزم و چۆنێتی بەدیهێنانی ئەم ئامانجەدایە با ئەمە داواكاریی گشت لایەنە سیاسییەكانیش بێت. دەستی حیزب چۆن لەم هێزە دووردەخرێتەوە كە بریكارە پارتیەكەی وەزارەت بڵێ "وەزارەتی پێشمەرگە وەزارەتی شەراكەتە".
پارتی 57%ی پێكدێنێ و یەكێتیش 43%"؟
لە "یەكخستنەوە"ی دوو ئیدارەكەی سلێمانی و هەولێرەوە تاوەكو ئەمڕۆ كە یەكخستنەوەی وەزارەتە هەستیارەكانی پێشمەرگە، دارایی و ناوخۆیان بۆ قۆناغی دواتر هێشتەوە، نزیكەی 10 ساڵی رەبەق تێپەڕیوە. لەم ماوە زەمەنییەدا سێ كابینەی حكومەت بەڕێكراوە و وا لە نیوەی تەمەنی چوارەمیش نزیك دەبینەوە، بەڵام بڕوانن لە وەزارەتێكی وەك پێشمەرگە هێشتا مشتومڕەكان لەبارەی چین؟ گۆڕان داوای پشكی خۆی دەكات لەو وەزارەتە. پارتی دەڵێت با بچن لە بەشی یەكێتی داوا بكەن. یەكێتی دەڵێت خۆ گۆڕان پێشمەرگەی نییە تا پشكی بەربكەوێ و...هتد.
كێشەكە لە میكانیزم و چۆنێتی بەدیهێنانی ئەم ئامانجەیەخۆی لە راستیدا دروستكردنی سوپایەكی یەكگرتووی نیشتمانی ئەركێكی زۆر دواخراوی درەنگ كەوتووە كە دەبووایە ساڵی 1992 لەگەڵ دامەزراندنی یەكەم پەرلەمان و حكومەت بچوونایە بنباری. ئەگەر دەڵێن شەڕی ناوخۆ نەیهێشت، خۆی شەڕی ناوخۆ بەدیوێكیدا بەرهەمی خراپ بەجێهێنانی ئەم ئەركە بوو لەڕێی كۆكردنەوەی پێشمەرگە بارگاوییەكان بە ئایدیۆلۆژیا لەژێر چەترێكی نامەحكەم و نەپساندنی پەتی گەڕانەوەیان بۆ بڕیاری سیاسییەكانی ناو حیزب. ئێستاش كە رێنمایی دەدرێتە وەزیری پێشمەرگە بۆ قەدەغەكردنی "كاری رێكخستن و حیزبایەتی لەناو وەزارەت" مرۆڤ هەمان میكانیزمی بیردێتەوە. سادەترین پرسیار كە لێرەدا بكرێت ئەوەیە چۆن حیزبایەتی لەناو ریزەكانی پێشمەرگە قەدەغە دەكرێت لەكاتێكدا سەرلەبەری ئەندامانی ئەو هێزە لە حیزبەوە هاتوون؟
ئەم وەزارەتە كە لە ساڵی 1992ەوە هەیە دیارە بەگوێرەی یاسایەك دامەزراوە و دەبێ لە یاسای وەزارەتدا هەموو ئەم شتانە یەكلایی كرابنەوە، كەواتە چ پێویست دەكات رێنمایی بدرێتە وەزیر بۆ نەهێشتنی حیزبایەتی لەناو وەزارەت. راستتان دەوێ؟ دەبێ حیزبایەتی لەناو سەرجەم وەزارەتەكان و دامودەزگا حكومییەكان قەدەغە بن بەو سیفەتەی ئەمانە موڵكی گشتین. حیزبایەتی كە لەناو وەزارەتەكانی پەروەردە و تەندروستی و داد هەبن، ئەوە چ چاوەڕوانییەكە بەتەما بین لەناو وەزارەتێكی وەك پێشمەرگە بە رێنماییەك بنبڕ بكرێ؟
بۆ یەكێك كە بە وردی چاودێری ئەم هەوڵانەی "یەكخستنەوە"ی پێشمەرگە بكات، هەرگیز ناتوانێ باوەڕ بهێنێ كە نیەتێكی راستەقینە هەیە بۆ بە نیشتمانیكردنی ئەم هێزە و یەكخستنیان لەژێر چەتری سوپایەكی مۆدێرن و تێپەڕاندنی قۆناغی میلیشیایی و دوورخستنەوەی هەرێمی كوردستان لە ئەگەری سەرهەڵدانەوەی پێكدادانێكی ناوخۆیی.
دروستكردنی سوپایەكی یەكگرتووی ئەركێكی زۆر دواخراوی درەنگ كەوتووەئاخر تا پێشمەرگە لەم فۆرمەی ئێستایدا بمێنێتەوە ئەم ئەگەرە هەمیشە كراوەیە و دروشمی "جارێكی دیكە شەڕی ناوخۆ رووناداتەوە" ناتوانێ دڵنیایی بداتە هیچ كەسێ. وڵات بە دروشم و هیواخواستن بەڕێوەناچێ و پێویستی بە كاری راستەقینە هەیە. دەبێ دوو حیزبە سەرەكییەكە پێشانی بدەن كە ئامادەن دەستبەرداری هێزە چەكدارەكانیان بن.
تاكە رێگەش بەڕای من كردنەوەی دەرگایە بەڕووی خزمەتی سەربازیی ناچاریدا بۆ هەموو گەنجانی هەرێمی كوردستان كە تەمەنیان گەیشتووەتە 18 ساڵ و بۆ بەرزڕاگرتنی ناوی پێشمەرگەش دەكرێ ناوی بنرێ خزمەتی پێشمەرگایەتی. ئەم خزمەتە دەبێ لانیكەم بۆ سێ ساڵ بێت و دوایی، ئەوەی ویستی درێژەی پێبدات لە ریزی پێشمەرگەدا بمێنێتەوە. ئەمە تاكە رێگەیە بۆ دەربازبوون لەم قۆناغە و دەكرێ دوای 20 ساڵی تر كە لە مەترسی دەرباز بووین، خزمەتی ناچاری هەڵبوەشێنرێتەوە.
ئەمە ئەگەر لە یەكخستنەوەی دوو ئیدارەكەی هەولێر و سلێمانییەوە كاری پێبكرایە، ئێستا نیوەی رێگاكەمان بڕیبوو، هەر رۆژێكیش بمانەوێ هەنگاوی راستەقینە بۆ دروستكردنی سوپایەكی مۆدێرن بنێین، دەبێ هەر لێرەوە دەستپێبكەین. بەپێچەوانەشەوە پەیوەستبوون بە ریزەكانی پێشمەرگەوە لەسەر بنەمای خۆبەخشی، مانای هێشتنەوەی دەستی یەكێتی و پارتییە لەناو پێشمەرگە هەتا رۆژی قیامەت.
