نەوت و گاز؛ ململانێی دەستووری نێوان هەولێر و بەغدا

کورد بەشێکی سەرەکی کێشەکانی لەگەڵ بەغدا لەسەر چۆنیەتی ئیدارەدانی سامانە سرووشتییەکانە، ئایا دەتوانێت لەم خولەدا پڕۆژەیاسای نەوت و گاز تێبپەڕێنێت؟

بەپێی مادەى 112ـی دەستووری عێراق، دەبێ حکومەتی فیدراڵی بە هاوبەشی لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان و پارێزگا بەرهەمهێنەرەکان ئیدارەی نەوت و گاز بدات، بەڵام بەهۆی رێگری لایەنە شیعەکانەوە، تاوەکو ئێستا یاسایەک دەرنەچووە کە چۆنیەتی ئەم هاوبەشییە رێکبخات.

دکتۆر سیروان سیان، بەربژێری پارتی دیموکراتی کوردستان جەخت لەوە دەکاتەوە، کە یەکێک لە بابەتە ستراتیژییەکانی پارتی بۆ بەغدا ئەوەیە کە دەبێت ئەمجارە لە پەرلەمانی عێراق کێشە و گرفتی نەوت لەنێوان هەولێر و بەغدا کۆتایی پێبێت. "یەکێک لە ناونیشانی بانگەشەمان سازانە، واتا دەبێت بە سازان لەنێوان تەواوی لایەنە سیاسییەکانی عێراق ئەو یاسایە لە پەرلەمان تێبپەڕێنرێت."

یەکێک لە مەرجە سەرەکییەکانی کورد بۆ کابینەی یەکەمی مالیکی، تێپەڕاندنی پڕۆژەیاسای نەوت و گاز بوو، بەڵام لەو کاتەوە پێنج سەرۆکوەزیران هاتوون و رۆیشتوون، و هێشتاش رەشنووسی پڕۆژەیاساکانی نەوت و گاز لەسەر رەفەکانی پەرلەمانی عێراق ماونەتەوە.

هەرێم کەمال ئاغا، بەربژێری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دەڵێت: "بێگومان بابەتێکی گرنگە و لە چەندین خول ماوەتەوە و بابەتێکە دەبێتە چارەسەر بۆ یەکلاییکردنەوەی دەسەڵاتەکانی نێوان هەرێمەکان و پارێزگاکان لەگەڵ ناوەند دەربارەی نەوت و دەرهێنانی. راستە لە مادەی 111 دەڵێ نەوت موڵکی هەموو عێراقییەکانە، بەڵام مادەی 112 دەڵێ بە هاوئاهەنگی لەگەڵ هەرێم و پارێزگاکان. بڕوام وایە لە خولی شەشەمدا دەڕوات، چونکە نەوت ئێستا لە رێگەی سۆمۆوە دەڕوات، ئەمەش دەسپێکێکی زۆر باشە."

لە هەر پێنج خولی پەرلەمانی عێراقدا، بە پێداگری کورد، هەوڵی تێپەڕاندنی پڕۆژەیاسای نەوت و گاز دراوە، بەڵام لایەنە شیعەکان خوازیاری یاسایەکن کە تێیدا لەبری هاوبەشی، باڵادەستی بەغدا زاڵ بێت.