بۆ خۆبەربژێرکردنەوەی ئەردۆغان پێشنیازی هەڵبژاردنی پێشوەختە دەکرێت

رووداو دیجیتاڵ

محەممەد ئوچوم، راوێژکاری باڵای سەرۆککۆماری تورکیا، پێشنیاز دەکات هەڵبژاردنی سەرۆکایەتی، پێش وادەی خۆی و لە 16ـی نیسانی 2028 بەڕێوەبچێت؛ هەنگاوێک کە لە رووی دەستوورییەوە رێگە بە رەجەب تەیب ئەردۆغان دەدات بۆ سێیەمین جار خۆی بۆ پۆستی سەرۆککۆمار بەربژێر بکاتەوە.

محەممەد ئوچوم، کە ئەندامی بۆردی سیاسەتە یاساییەکانی سەرۆکایەتیی کۆماری تورکیایە، لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ کەناڵی سی ئێن ئێن تورک رایگەیاند، بۆ ئەوەی ئەردۆغان لە رووی دەستوورییەوە مافی خۆبەربژێرکردنەوەی هەبێت، دەبێت پەرلەمان بڕیاری نوێکردنەوەی هەڵبژاردن بدات و پێش 7ـی ئایاری 2028 هەڵبژاردن بکرێت.

ئوچوم پێشنیازی رۆژی 16ـی نیسانی 2028ـی کرد، کە هاوکاتە لەگەڵ ساڵیادی ئەو گشتپرسییەی سیستمی پەرلەمانیی گۆڕی بۆ سەرۆکایەتی. ئوچوم ئاماژەی بەوە کرد، ئەمە "هەڵبژاردنی پێشوەختە نییە بە مانا قەیراناوییەکەی، بەڵکو هەڵبژاردنێکی پێشخراوە تاوەکو رێگە بۆ بەربژێربوونەوەی ئەردۆغان خۆش بکات."

گرێکوێرەی 360 دەنگەکەی پەرلەمان

بەپێی دەستووری تورکیا، سەرۆککۆمار تەنیا دوو خول مافی مانەوەی هەیە (ئەردۆغان لە 2018 و 2023 هەڵبژێردراوە)، بەڵام ئەگەر پەرلەمان بڕیاری پێشخستنی هەڵبژاردن بدات، سەرۆک مافی خۆبەربژێرکردنەوەی پێدەدرێت.

بۆ تێپەڕاندنی ئەم بڕیارە لە پەرلەمان، پێویست بە دەنگی 360 پەرلەمانتار هەیە. لە کاتێکدا هاوپەیمانیی جومهوور (ئاکپارتی و مەهەپە) خاوەنی 331 کورسین، بۆیە پێویستیان بە لانیکەم 39 دەنگی پەرلەمانتارانی ئۆپۆزیسیۆن دەبێت.

ئوچوم رووی قسەکانی کردە ئۆپۆزیسیۆن و گوتی: "ئەگەر باوەڕتان بە رکابەریی دیموکراتی هەیە، رێگە لە بەربژێربوونی سەرۆککۆمار مەگرن و لە سندووقی دەنگداندا یەکلایی بکەنەوە." پێشبینیشی کرد ئەم بڕیارە لە پەرلەمان نزیکەی 500 دەنگ بەدەستبهێنێت، چونکە بە گوتەی ئەو، "کەس نایەوێت وا دەربکەوێت کە لە رووبەڕووبوونەوەی ئەردۆغان دەترسێت."

هەڵوێستی پارتە سیاسییەکان

پرسی هەڵبژاردنی پێشوەختە لە تورکیا هەڵوێستی جیاوازی لێکەوتووەتەوە:

مەهەپە: دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی مەهەپە پێشتر بە ئاشکرا پشتیوانیی خۆی بۆ بەربژێربوونەوەی ئەردۆغان دەربڕیوە.

جەهەپە: کەمال کلچدارئۆغڵو، سەرۆکی جەهەپە رایگەیاندووە کە ئەگەر بڕیار لەسەر هەڵبژاردنی پێشوەختە بدرێت، ئەوان رێگری ناکەن.

پارتی نوێ: ئۆزگور ئۆزەل چەند جارێک دووپاتیکردووەتەوە کە ئەم هەنگاوە "ئۆپەراسیۆنێکی کۆشکی سەرۆکایەتییە" بۆ هێشتنەوەی ئەردۆغان لە دەسەڵات.

دەم پارتی: سەرکردایەتیی دەم پارتی رایگەیاندووە کە پرۆسەی چارەسەری پرسی کورد لەپێشینەی کارەکانیانە و ئەجێندایەکی تایبەتیان بۆ هەڵبژاردنی پێشوەختە نییە.