رووداو دیجیتاڵ
بڕیارە رۆژی چوارشەممە ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە شاری سانت پێترسبۆرگ لەگەڵ ڤلادیمیر پووتین، سەرۆکی رووسیا کۆببێتەوە، بە مەبەستی تاوتوێکردنی پێشنیازەکان بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگی چەند ساڵەی نێوان رووسیا و ئۆکراینا.
ئەم کۆبوونەوەیە رۆژێک دوای دیداری نێردەکەی ئەمریکا دێت لەگەڵ ڤۆلۆدیمیر زیلینسکی، سەرۆکی ئۆکراینا لە شاری ئۆسلۆی پایتەختی نەرویج، کە لەلایەن بەرپرسێکی ئەمریکییەوە بە "بنیاتنەر و بەرهەمدار" وەسف کرا. پێشتر کیێڤ واشنتنی تۆمەتبار کردبوو بەوەی رێگری لە گەیشتنی زانیارییە هەواڵگرییە گرنگەکان دەکات، بەڵام زیلینسکی رۆژی سێشەممە رایگەیاند کە ئاڵوگۆڕی زانیارییە هەواڵگرییەکان لەگەڵ ئەمریکا لەبارەی هێرشە مووشەکییەکانی رووسیا "ئێستا کاردەکات."
زیلینسکی و هاوپەیمانە ئەورووپییەکانی ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئێستا تۆپەکە لە گۆڕەپانی رووسیادایە تاوەکو لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆدا وەڵامی ئەو پێشنیازانە بداتەوە کە لە ئۆسلۆ رێککەوتنیان لەسەر کراوە.
ئەلێکساندەر ستوب، سەرۆکی فینلەندا کە بەشداریی لە گفتوگۆکاندا کرد، رایگەیاند "پێشکەوتنی راستەقینە" لە پێشنیازەکان بۆ گەیشتن بە ئاشتی بەدەستهاتووە، بەڵام هیچ وردەکارییەکی ئاشکرا نەکرد و هۆشداریشی دا کە پێویستە ئارامگری هەبێت.
لە کۆبوونەوەکەی ڕۆژی سێشەممەی ئۆسلۆدا، جارید کۆشنەر، زاوای دۆناڵد ترەمپ وەک نێردەیەکی دیکەی سەرەکی بە شێوەی ئۆنلاین بەشداریی کرد، بڕیاریشە لە کۆبوونەوەکەی پووتینیشدا بە هەمان شێوە بەشدار بێت.
بەرپرسێکی ئەمریکی پشتڕاستی کردەوە کە "هەماهەنگییەکی بەهێز لەسەر ئاستی کارگێڕی" لە نێوان ئەمریکا، ئۆکراینا و ئەورووپا لەبارەی هەنگاوەکانی داهاتوو هەیە.
لە لایەکی دیکەوە، ڤلادیمیر پووتین تائێستا بە ئاشکرا لێدوانی لەسەر ئەم پێشهاتانە نەداوە، بەڵام سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی رووسیا پێشتر رایگەیاندبوو کە مۆسکۆ گوێ لە پێشنیازەکانی ویتکۆف دەگرێت، هاوکات رەتیکردەوە هیچ "سازشێکی سیاسی" بکەن.
گرژییەکانی نێوان واشنتن و کیێڤ
پەیوەندییەکانی نێوان ئۆکراینا و ئەمریکا لە چەند هەفتەی رابردوودا بە شێوەیەک ئاڵۆز بوون کە دۆناڵد ترەمپ رایگەیاند، کاتی ئەوە هاتووە ئۆکراینا سەرۆکێکی نوێی هەبێت و "کەسێکی دیکە لە بری ئۆکراینا دانوستاندن بکات."
لە کۆشکی سپییەوە ترەمپ جارێکی دیکە داوای لە کیێڤ کرد "رێککەوتنێک بکات" و جەختی کردەوە کە رووسیا دەیەوێت جەنگەکە تەواو ببێت و "کاتی ئەوەیە ئۆکراینا کۆتایی بەم جەنگە بهێنێت." هەروەها بەر لە هەڵبژاردنەکانی نیوەی مانگی داهاتووی ئەمریکا، ترەمپ هەوڵیداوە ئۆکراینا بە هۆکاری بەرزبوونەوەی نرخی سووتەمەنی بزانێت بەهۆی هێرشەکانی بۆ سەر پاڵاوگەکانی نەوتی رووسیا.
لە بەرامبەردا، زیلینسکی دووپاتیکردەوە کە وڵاتەکەی "ئامادەیە بۆ دانوستاندن" لەپێناو کۆتاییهێنان بە جەنگ، بەڵام گوتیشی: "بێگومان ئێمە لەم جەنگەدا نادۆڕێین، بەڵام خەڵک لەدەستدەدەین لەبەر ئەوەی رووسیا هێرش دەکات."
سەرۆکی ئۆکراینا سوپاسی هاوکارییە هەواڵگرییەکانی ئەمریکای کرد بەتایبەت لە بواری سیستمی هۆشداریی پێشوەختە دژ بە مووشەکە بالیستییەکان، هاوکات هیوای خواست کە کێشەی خێرایی هێڵی ئینتەرنێتی مانگی دەستکردی "ستارلینک"ی سەر بە کۆمپانیای سپەیس ئێکس چارەسەر بکرێت، دوای ئەوەی سوپای ئۆکراینا لە چەند رۆژی رابردوودا ئاماژەی بە کەمبوونەوەی خێراییەکەی دابوو کە بۆ هێرشی درۆنی بەکاریدەهێنێت.
هەڵوێستی سەرکردەکانی ئەورووپا و واشنتن
یۆناس گار ستۆرە، سەرۆک وەزیرانی نەرویج جەختی لەوە کردەوە کە پێویستە ئەورووپا لەسەر مێزی گفتوگۆکان ئامادە بێت لە هەر دانوستاندنێک بۆ کۆتاییهێنان بە جەنگ.
لەلایەکی دیکەوە، فرێدریش مێرتس، راوێژکاری ئەڵمانیا نیگەرانیی خۆی لە پەیامە دژبەیەکەکانی ئەمریکا دەربڕی و رایگەیاند کە هەوڵدەدات ئیدارەی ئەمریکا قایل بکات کە ئەم قەیرانە بە هاوبەشی چارەسەر بکرێت.
هاوکات، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا لە چاوپێکەوتنێکدا سەبارەت بە پێگەی ئۆکراینا گوتی: "کیێڤ بە دڵنیاییەوە بە هەندێک شێواز هاوبەشە، بەڵام بەرژەوەندیی جیاوازمان هەیە، بۆ نموونە پێموایە دەبێت بۆردوومانکردنی کەرتی وزەی رووسیا رابگرن."
ڤانس هەروەها باسی لەوەکرد: "ئێمە هاوپەیمانێتییەکی فەرمیمان لەگەڵ ئۆکراینا نییە، ئەوان لە ناتۆ نین و پێشموانییە دەبێت لە ناتۆ بن."
ئەم جووڵە دیپلۆماسییانە لە کاتێکدایە کە هێرشە درۆنییەکانی رووسیا بۆ سەر چەند ناوچەیەکی ئۆکراینا درێژەیان هەیە و لە دوایین هێرشەکانی ڕۆژانی سێشەممە و چوارشەممەدا لانیکەم 12 کەس لە کیێڤ، دۆنێتسک، دنیپرۆ و نزیک خارکیڤ گیانیان لەدەستداوە. مۆسکۆ لە ساڵی 2022ـەوە هێرشی سەربازیی بۆ سەر ئۆکراینا دەستپێکردووە و لە ئێستادا نزیکەی 20٪ی خاکی ئەو وڵاتە لەژێر کۆنترۆڵی هێزەکانی رووسیادایە.
.jpg&w=3840&q=75)
.jpeg&w=3840&q=75)

