رووداو دیجیتاڵ
سەرەڕای ئەوەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا پاڵپشتیی خۆی بۆ بنیامین نەتەنیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل لە هەڵبژاردنی رۆژی سێشەممەی پەرلەمانی ئیسرائیل دەربڕیوە، بەرپرسانی ئەمریکا بە ماڵپەڕی ئەکسیۆسیان راگەیاندووە، بەشێک لە راوێژکارانی کۆشکی سپی پێیان وایە پێکهێنانی حکومەتێک لەلایەن کەسێکی دیکەوە، دەرفەتێکی باشتر بۆ جێبەجێکردنی پلانەکانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاستی ترەمپ دەڕەخسێنێت.
ترەمپ لە ماوەی دەسەڵاتیدا تەنیا لەگەڵ نەتەنیاهوو وەک سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل کاری کردووە و لە نزیکەوە هیچ کام لە بەربژێرەکانی دیکە ناناسێت. پەیوەندیی نێوان هەردوو سەرۆک هەمیشە نزیک بەڵام پڕ لە هەوراز و نشێو بووە، بەجۆرێک راوێژکارێکی ترەمپ لە وەسفی تێڕوانینی سەرۆکی ئەمریکا بۆ نەتەنیاهوو گوتی: "ئەو شەیتانەیە کە دەیناسێت."
دوای چەندین هەفتە لە دوودڵی، رۆژی یەکشەممە ترەمپ پاڵپشتیی خۆی بۆ نەتەنیاهوو راگەیاند و تەنانەت هۆشداریی دا لەوەی شکستی ئەو کاریگەری لەسەر پەیوەندییەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل دەبێت.
بەرپرسێکی ئەمریکی ئەم هەڵوێستەی ترەمپی بە "بردنەوە لە هەردوو بارەکەدا" وەسف کرد؛ چونکە ئەگەر نەتەنیاهوو بیباتەوە یان وەک سەرۆکوەزیرانی کاربەڕێکەر بمێنێتەوە، ترەمپ دەتوانێت شانازیی رزگارکردنی سیاسیی ئەو بۆ خۆی ببات و وەک کارتێکی گوشار بۆ دەستکەوتنی سازش بەکاریبهێنێت؛ ئەگەر نەیارەکانیشی حکومەت پێکبهێنن، سەرکردە نوێیەکانی ئیسرائیل لە پێناو بەرژەوەندییەکانیان هەوڵی دروستکردنی پەیوەندیی باش لەگەڵ ترەمپ دەدەن و پاڵپشتیکردنی پێشووی لە نەتەنیاهوو لەبیر دەکرێت.
ناکۆکییەکانی پشت پەردە و بێئومێدبوونی جەی دی ڤانس لە نەتەنیاهوو
بەپێی زانیاریی سەرچاوە ئاگادارەکان لە گفتوگۆکانی کۆشکی سپی، زۆرینەی راوێژکارانی ترەمپ دژی بڕیاری پاڵپشتیکردنی نەتەنیاهوو بوون و پێیانوابوو دەبێت سەرۆک لە پرۆسەی هەڵبژاردنی ئیسرائیل بەدوور بێت.
لە کاتێکدا لەنێو بزووتنەوەی ماگاـی لایەنگری ترەمپدا نەیاری بەرامبەر بە نەتەنیاهوو زیادیکردووە.
هەفتەی رابردوو، جەی دی ڤانس، جێگری سەرۆکی ئەمریکا ئامادە نەبوو شوێن هەڵوێستەکەی ترەمپ بکەوێت و بە رۆژنامەڤانانی گوت: "من هێرش ناکەمە سەر بیبی (نەتەنیاهوو)، پاڵپشتیشی ناکەم. پێموایە لە کۆتاییدا ئەوەی گرنگە، پشتیوانییەکەی سەرۆکە."
ڤانس کە چەند رۆژێک پێش شکستی ڤیکتۆر ئۆربان، سەرۆکوەزیرانی پێشووی هەنگاریا لە هەڵبژاردنی نیساندا پشتیوانی لێکردبوو، گوتی چی دیکە دەست لە هەڵبژاردنی وڵاتانی بیانی وەرنادات.
سەرچاوەکان ئاشکرای دەکەن کە ڤانس و ژمارەیەک لە یاریدەدەرە باڵاکانی ترەمپ لە کاتی جەنگی ئەمساڵی ئێراندا لە نەتەنیاهوو بێئومێد بوون؛ ئەوان پێیانوایە هەڵسەنگاندنەکانی نەتەنیاهوو بۆ کۆشکی سپی پێش دەستپێکردنی جەنگ هەڵە بوون، ئەمەش گومانی قووڵی دروستکردووە لەسەر ئەوەی ئایا ناوبراو هاوبەشێکی گونجاوە بۆ بەدیهێنانی ئامانجەکانی ترەمپ لە ناوچەکەدا یان نا.
پاش تەواوبوونی هەڵبژاردنی ئیسرائیل و هەڵبژاردنی نیوەی خولی ئەمریکا، ترەمپ رووبەڕووی بڕیارێکی یەکلاکەرەوە دەبێتەوە سەبارەت بەوەی ئایا لەگەڵ نەتەنیاهوو بەشداری لە ئۆپەراسیۆنێکی گەورەی سەربازیی نوێ دژ بە ئێران بکات یان نا. هەرچەندە نەتەنیاهوو پەلەی لە دەستپێکردنی هێرشەکە هەیە، بەڵام ئەنجامی هەڵبژاردنەکان دەتوانێت کاریگەری لەسەر بڕیاری ترەمپ و کاتی دەستپێکردنەوەی شەڕی فراوان دابنێت.
راپرسییەکان؛ چەقبەستوویی سیاسی و لاوازبوونی پێگەی نەتەنیاهوو
رۆژی هەینی، سێ کەناڵی سەرەکیی تەلەڤزیۆنی ئیسرائیل دواین راپرسییەکانی پێش هەڵبژاردنیان بڵاوکردەوە، کە تێیاندا دەرکەوت هاوپەیمانێتییەکەی نەتەنیاهوو ناتوانێت زۆرینەی پەرلەمانی بەدەستبهێنێت.
هەر سێ کەناڵەکە پێشبینی دەکەن بەرەکەی نەتەنیاهوو لە کۆی 120 کورسیی پەرلەمان تەنیا 50 کورسی بەدەستبهێنێت، کە ئەمەش بە 17 کورسی لە هاوپەیمانێتیی ئێستای کەمترە. هەروەها پارتەکەی (لیکود) کە لە ئێستادا 32 کورسیی هەیە، پێشبینی دەکرێت بۆ تەنیا 20 کورسی دابەزێت.
لە بەرامبەردا، راپرسییەکان پێشبینی دەکەن بەرەی ئۆپۆزیسیۆن بە سەرۆکایەتیی گادی ئایزنکۆت، سەرۆکی پێشووی ئەرکانی سوپا لە نێوان 52 بۆ 56 کورسی بەدەستبهێنێت، لەگەڵ 14 بۆ 16 کورسی بۆ دوو پارتی عەرەبی ئیسرائیل. کەناڵی 11ی ئیسرائیلیش پێشبینی کردووە پارتی سەربازانی یەدەگ کە سەربەخۆیە 4 کورسی بباتەوە. لەم نێوەندەدا، تەنیا کەناڵی 14 کە لایەنگری نەتەنیاهووە، لە راپرسییەکدا 60 کورسی بۆ بەرەکەی و 30 کورسی بۆ پارتی لیکود دیاریکردبوو.
ئەم داتایانە ئاماژە بە چەقبەستووییەکی سیاسیی قووڵ دەکەن، چونکە نە نەتەنیاهوو و نە ئایزنکۆت رێگەیەکی روونیان لەبەردەمدا نییە بۆ بەدەستهێنانی 61 کورسی کە مەرجی پێکهێنانی حکومەتە؛ ئایزنکۆت پێویستی بە پارتە عەرەبییەکان دەبێت کە پێشتر رەتیکردووەتەوە هاوپەیمانێتییان لەگەڵ بکات یان حکومەتی کەمینە بە پشتیوانیی دەرەکیی ئەوان پێکبهێنێت، هاوکات پێکهێنانی حکومەتی یەکێتیی نیشتمانی لە نێوان نەتەنیاهوو و نەیارەکانی بە تەواوی ئەگەرێکی لاوازە.
.webp&w=3840&q=75)
